Thẩm phán Paraguay ra lệnh tạm giam cựu Tổng thống Peña tại cơ sở quân sự

Hân Nhi
•
Chủ Nhật, 08/11/2026

Một thẩm phán Paraguay hôm thứ Bảy (7/11) ra lệnh tạm giam cựu Tổng thống Santiago Peña tại một cơ sở quân sự, sau khi công tố viên buộc ông hai tội trong vụ ngân hàng số ueno sụp đổ.

Cựu tổng thống Cộng hòa Paraguay Santiago Peña tại Hội nghị thượng đỉnh Mercosur – Rio de Janeiro, Brazil. (Ảnh: Shutterstock)

Ông Peña bị buộc hai tội là lạm dụng tín nhiệm và quản lý vì lợi ích cá nhân, chỉ một ngày sau khi bị bãi nhiệm vì ueno sụp đổ, hãng tin Reuters đưa tin trong bài đăng trên đài CBC của Canada.

Cùng ngày, ông Peña đã đến trụ sở Viện Công tố để trình diện.

Thẩm phán Humberto Otazú ra lệnh tạm giam ông Peña tại một cơ sở quân sự trong thời gian công tố viên điều tra quan hệ của ông với ueno. Ông Otazú nói việc tạm giam là cần thiết để bảo đảm ông Peña ở lại trong nước khi vụ án được tiến hành.

Trước đó, theo Epoch Times, ông Peña đã bị bắt sau khi mất chức. Cảnh sát đã chuyển ông từ nhà riêng đến căn cứ quân sự của Trung đoàn Hộ tống Tổng thống ở thủ đô Asunción để tạm giữ vì lý do an ninh, do có rất đông người biểu tình quá khích tụ tập bên ngoài nhà ông.

Cựu Thống đốc Ngân hàng Trung ương Carlos Carvallo cũng bị buộc ba tội: lạm dụng tín nhiệm, làm giả văn bản công và quản lý vì lợi ích cá nhân. Công tố viên đề nghị tạm giam cả ông Carvallo, nhưng tòa chưa ra quyết định với đề nghị này.

Nếu bị kết tội, ông Peña có thể chịu mức án tới 10 năm tù cho mỗi tội.

Cáo buộc xung đột lợi ích

Vụ án bắt nguồn từ bê bối tham nhũng công quỹ quy mô lớn và xung đột lợi ích. Bê bối này bùng lên khi ueno, ngân hàng số lớn nhất Paraguay, sụp đổ.

Công tố viên cáo buộc ông Peña dùng vị trí tổng thống để tác động đến quyết định của các cơ quan chính phủ và doanh nghiệp nhà nước, nhằm giữ một lượng lớn tiền công tại ueno dù ông có quan hệ tài chính với ngân hàng này. Họ cho rằng mối quan hệ đó tạo ra xung đột lợi ích khi ông khuyến khích, tạo điều kiện hoặc tác động đến những quyết định có lợi cho ngân hàng.

Ông Peña nắm cổ phần trong công ty mẹ của ueno cho tới tháng 3/2025. Ông phủ nhận sai phạm và nói các vấn đề của ngân hàng thuộc phạm vi quản lý, giám sát.

Theo Epoch Times, dẫn Reuters và một số báo khác, công tố viên cáo buộc ông Peña đã thúc đẩy việc gửi khoảng 800 triệu USD tiền công vào ueno, gồm tiền của quỹ hưu trí quốc gia, quỹ bảo hiểm y tế và quỹ của nhà máy thủy điện.

Sau khi nhậm chức, ông Peña bổ nhiệm ông Carvallo, người điều hành ueno đến năm 2023, làm Thống đốc Ngân hàng Trung ương.

Ngân hàng Trung ương, cơ quan quản lý ngành tài chính, bị nghi đã lơi lỏng giám sát, để ueno cho các công ty liên quan vay sai quy định tới 150 triệu USD mà không có tài sản bảo đảm. Ở tội làm giả văn bản công, công tố viên cáo buộc ông Carvallo che giấu tình trạng thiếu hụt vốn nghiêm trọng của ngân hàng, cuối cùng dẫn đến làn sóng rút tiền ồ ạt và ngân hàng phải đóng cửa.

Ông Carvallo đã từ chức thống đốc hồi đầu tuần này, khi khủng hoảng quanh ueno leo thang.

Luật sư Ricardo Preda của ông Peña nói với báo giới rằng ông Peña không nhận các tội danh. “Chúng tôi sẽ hợp tác với cuộc điều tra và tôi tin chắc rằng khi cuộc điều tra kết thúc, kết quả sẽ là vụ án bị đình chỉ,” ông Preda nói. Ông Carvallo chưa trả lời đề nghị bình luận.

Bị bãi nhiệm sau khi xin từ chức không thành

Hôm thứ Năm (5/11), giữa làn sóng biểu tình khắp nước và khủng hoảng chính trị do ueno sụp đổ, ông Peña phát biểu trên truyền hình xin từ chức, viện lý do “duy trì sự ổn định quốc gia”. Quốc hội không chấp nhận, vì nếu ông tự nguyện từ chức, theo Hiến pháp ông sẽ đương nhiên có ghế “thượng nghị sĩ trọn đời” và được hưởng quyền miễn trừ truy cứu hình sự.

Hôm thứ Sáu (6/11), Thượng viện bỏ phiếu bãi nhiệm ông với đa số áp đảo, tước chức tổng thống và quyền miễn trừ của ông. Phó Tổng thống Pedro Alliana, chính khách lâu năm của Đảng Colorado cầm quyền, tuyên thệ nhậm chức ngay trong ngày và sẽ giữ chức đến hết nhiệm kỳ vào tháng 8/2028.

Ông Peña thăng tiến trên chính trường nhờ sự nâng đỡ của cựu Tổng thống Horacio Cartes, nhân vật có thế lực trong Đảng Colorado. Khi bê bối lan rộng và phe ông Cartes cắt đứt quan hệ với ông, các phái của đảng cầm quyền trong Quốc hội nhanh chóng chuyển sang ủng hộ bãi nhiệm, khiến ông mất chỗ dựa chính trị.

Gần 1,2 triệu người gửi tiền được chi trả

Ngân hàng ueno cho biết họ có khoảng 3 triệu khách hàng, tức hơn một nửa dân số trưởng thành của Paraguay. Ngân hàng bị tiếp quản đột ngột, khiến nhiều người dân thường, công chức và người hưu trí không rút được tiền sinh hoạt. Vụ tiếp quản còn gây ra nhiều ngày đụng độ đổ máu giữa cảnh sát và người dân tại thủ đô Asunción.

Bê bối cũng liên lụy đến nhiều quan chức cấp cao và cựu lãnh đạo ueno. Các cơ quan quản lý đang tìm cách trấn an thị trường và ngăn rủi ro lan ra cả hệ thống tài chính, Reuters đưa tin.

Hôm thứ Bảy, Ngân hàng Trung ương Paraguay cho biết đã chi trả số tiền tương đương 160 triệu USD cho gần 1,2 triệu người gửi tiền, theo cơ chế bảo đảm tiền gửi của nhà nước.