Tổng thống Trump hoan nghênh “Hiệp định Phòng thủ chung Makkah”

Tom Ozimek
•
Thứ Ba, 18/08/2026

Tổng thống Mỹ Donald Trump hoan nghênh hiệp định phòng thủ chung giữa Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan, cho rằng thỏa thuận này là bước tiến quan trọng hướng tới một Trung Đông an toàn và ổn định hơn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Nguồn ảnh: Nhà Trắng)

Ngày 7/8, Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif ký “Hiệp định Phòng thủ chung Makkah” (Makkah Joint Defence Agreemen), qua đó tăng cường hợp tác an ninh giữa ba quốc gia Hồi giáo lớn.

Hiệp định kết hợp nguồn lực tài chính của Ả Rập Xê Út, sức mạnh quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ và năng lực hạt nhân của Pakistan.

Ngày 16/8, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social: “Tôi rất vui khi thấy Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan cuối cùng đã ký Hiệp định Phòng thủ chung Makkah”.

Ông viết thêm: “Điều này cho thấy Trung Đông đang hướng tới sự đoàn kết và các quốc gia cuối cùng sẽ có thể tự bảo vệ mình theo cách thiết thực hơn. Đây là một bước đi lớn, táo bạo và quan trọng”.

Theo hiệp định, một cuộc tấn công vũ trang nhằm vào bất kỳ nước thành viên nào sẽ được xem là cuộc tấn công nhằm vào cả ba nước.

Thủ tướng Shehbaz Sharif cảm ơn sự ủng hộ của ông Trump và cho biết ba nước sẽ tăng cường an ninh trong và ngoài lãnh thổ.

“Pakistan sẽ cùng Vương quốc Ả Rập Xê Út anh em và Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục bảo đảm an ninh cho mỗi quốc gia cũng như toàn khu vực”, ông Sharif viết trên mạng xã hội X.

Ông Sharif cũng ca ngợi Tổng thống Trump vì đã giúp ngăn chặn nguy cơ xảy ra một “thảm họa hạt nhân” tại Nam Á. Nhận định này được hiểu là ám chỉ vai trò của ông Trump trong việc hạ nhiệt xung đột giữa Pakistan và Ấn Độ vào năm 2025; cả hai nước đều sở hữu vũ khí hạt nhân.

Hiệp định mang tính phòng thủ

Cách diễn đạt trong Hiệp định Phòng thủ chung Makkah tương tự điều khoản phòng thủ tập thể tại Điều 5 của Hiệp ước NATO, theo đó một cuộc tấn công vào bất kỳ thành viên nào sẽ được xem là cuộc tấn công vào tất cả thành viên.

Bộ Ngoại giao Pakistan cho biết hiệp định nhằm tăng cường năng lực răn đe tập thể, cải thiện hợp tác quốc phòng và thúc đẩy hòa bình, ổn định khu vực, hướng tới một tương lai an toàn và thịnh vượng.

Thứ trưởng phụ trách Ngoại giao Công chúng của Ả Rập Xê Út Rayed Krimly nói hiệp định là kết quả của nhiều năm đàm phán. Văn kiện sẽ giúp ba nước phát triển năng lực phòng thủ chung, nâng cao mức độ sẵn sàng quân sự và phối hợp các biện pháp ứng phó với những mối đe dọa chung.

Ông khẳng định: “Hiệp định này không tạo ra mối đe dọa an ninh đối với bất kỳ quốc gia nào trong khu vực, cũng không đồng nghĩa căng thẳng giữa bất kỳ hai nước nào leo thang”.

Hiệp định được ký trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng do các chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, cùng những cuộc tấn công của Iran và các lực lượng đồng minh nhằm vào lãnh thổ và tàu thuyền Ả Rập Xê Út.

Kể từ khi xung đột Mỹ và Iran bùng phát ngày 28/2, Ả Rập Xê Út nhiều lần bị Iran, lực lượng Houthi tại Yemen và các dân quân Hồi giáo Shia ở Iraq tấn công. Ngày 6/8, 11 dân thường tại Ả Rập Xê Út bị thương trong một cuộc tấn công của Houthi.

Có thể thay đổi cán cân quyền lực

Ông George Friedman, nhà sáng lập kiêm chủ tịch tổ chức nghiên cứu Geopolitical Futures, cho rằng nếu phát triển thành một liên minh hiệu quả, hiệp định có thể làm thay đổi cán cân quyền lực tại Trung Đông.

Trong tập podcast gần đây của ông Geopolitical Futures, ông nói: “Đối với khu vực, sự việc này có ý nghĩa rất lớn. Nó có thể hình thành một trọng tâm mới, quanh đó các hoạt động của khu vực sẽ được tổ chức”.

Ông Friedman nhận định hiệp định tận dụng thế mạnh riêng của từng thành viên để bù đắp điểm yếu của các nước còn lại. Ông nói Thổ Nhĩ Kỳ sở hữu lực lượng quân sự mạnh — lớn thứ hai trong NATO — nhưng cần thêm đầu tư; Ả Rập Xê Út có nguồn tài chính khổng lồ nhưng đang đối mặt với những lỗ hổng an ninh nghiêm trọng.

Ông nhận xét: “Điều nguy hiểm nhất trên thế giới là giàu có nhưng yếu đuối. Năng lực quân sự của Ả Rập Xê Út rất yếu”.

Theo ông Friedman, Pakistan là quốc gia Hồi giáo duy nhất trên thế giới sở hữu vũ khí hạt nhân. Việc Pakistan tham gia là điều bất ngờ nhưng có ý nghĩa chiến lược, vì nước này có thể đóng góp lực lượng quân sự đáng kể và năng lực răn đe hạt nhân.