WHO công bố 7 ứng viên Tổng giám đốc, Trung Quốc đề cử bà Tống Lị

Trí Đạt
•
Thứ Sáu, 30/10/2026

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm thứ Năm (29/10) công bố 7 ứng viên cho vị trí Tổng giám đốc, trong đó có bà Tống Lị do Trung Quốc đề cử. Tổng giám đốc mới sẽ được bổ nhiệm vào tháng 5/2027.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). (Ảnh minh họa: Skorzewiak/Shutterstock)

Các nước thành viên đã đề cử 7 người cho vị trí Tổng giám đốc, WHO cho biết trong thông báo đăng trên trang web. Trang thông tin ứng viên của WHO ghi rõ nước đề cử từng người:

Bà Hanan Mohammed Al-Kuwari, do Qatar đề cử;
Bà Hanan Balkhy, do Ả Rập Xê Út đề cử;
Ông Hans Henri P. Kluge, do Bỉ đề cử;
Bà María P. Neira, do Tây Ban Nha đề cử;
Ông Budi Gunadi Sadikin, do Indonesia đề cử;
Bà Tống Lị (Song Li), do Trung Quốc đề cử;
Ông Gevorg Tamamyan, do Botswana đề cử.

Lý lịch của các ứng viên được đăng bằng cả 6 ngôn ngữ chính thức của WHO: tiếng Ả Rập, Trung, Anh, Pháp, Nga và Tây Ban Nha.

Ngày 18–19/11, các ứng viên sẽ trao đổi với đại diện các nước thành viên và thành viên liên kết tại diễn đàn ứng viên đầu tiên, tổ chức tại trụ sở WHO ở Geneva. Diễn đàn sẽ được phát trực tuyến công khai trên trang web của WHO bằng 6 ngôn ngữ này.

Tại khóa họp thứ 160 vào đầu năm 2027, Hội đồng Chấp hành WHO sẽ chọn danh sách rút gọn gồm 5 ứng viên. Các thành viên hội đồng sau đó phỏng vấn từng người và đề cử tối đa 3 người để Đại hội đồng Y tế Thế giới xem xét.

Diễn đàn thứ hai, dành cho những ứng viên được Hội đồng Chấp hành đề cử, sẽ diễn ra ngày 15/3/2027 và cũng được phát trực tuyến công khai.

Đại hội đồng Y tế Thế giới sẽ bổ nhiệm Tổng giám đốc mới tại khóa họp thứ 80 vào tháng 5/2027. Người được chọn sẽ nhậm chức vào ngày 16/8/2027.

Đại hội đồng là cơ quan ra quyết định của WHO, gồm phái đoàn của mọi nước thành viên. Cơ quan này quyết định chính sách của tổ chức, bổ nhiệm Tổng giám đốc, giám sát các chính sách tài chính, xem xét và thông qua dự thảo ngân sách chương trình.

Hội đồng Chấp hành có 34 thành viên đủ năng lực chuyên môn, được bầu với nhiệm kỳ 3 năm. Hội đồng họp hai lần mỗi năm: vào tháng 1 để thống nhất chương trình nghị sự và các nghị quyết trình Đại hội đồng, và vào tháng 5 sau khi Đại hội đồng kết thúc kỳ họp.

Ứng viên Trung Quốc từng thất bại khi tranh chức Giám đốc khu vực năm 2023

Hôm 7/10, Epoch Times cho biết trang web của WHO khi đó mới đăng tên 6 ứng viên do Ả Rập Xê Út, Bỉ, Qatar, Botswana, Indonesia và Tây Ban Nha đề cử. Quy định của WHO chỉ yêu cầu công bố tên các ứng viên còn lại sau khi Ủy ban Khu vực châu Âu họp xong hôm 29/10, phiên họp cuối trong chuỗi hội nghị khu vực của tổ chức.

Bà Tống làm việc tại Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc từ tháng 6/2002 đến tháng 9/2023, từng giữ chức Vụ trưởng Vụ Sức khỏe Phụ nữ và Trẻ em, theo lý lịch nộp cho WHO. Từ tháng 9/2023, bà là Bí thư Ban Bí thư Hội Liên hiệp Phụ nữ Toàn quốc Trung Quốc.

Nếu được chọn, bà Tống sẽ là người Trung Quốc thứ hai đứng đầu WHO, sau bà Margaret Chan, người Hồng Kông từng giữ chức này từ năm 2007 đến 2017.

Năm 2023, bà Tống tranh chức Giám đốc khu vực Tây Thái Bình Dương của WHO nhưng không thành công. Trong cuộc đua đó, ông Mukesh Kapila, chuyên gia lâu năm về y tế toàn cầu, đặt câu hỏi trong một bài phân tích trên trang Health Policy Watch về việc Trung Quốc có kiềm chế, không tác động tới bà, để bà thực sự làm việc độc lập hay không.

“Quan chức Trung Quốc tại các tổ chức quốc tế thường vẫn bị chính quyền nước mình ràng buộc, thậm chí có thể bị gọi về nếu làm cấp trên phật lòng,” ông viết khi đó.

Epoch Times cho biết Mỹ từng là nhà tài trợ lớn nhất của WHO. Sau khi Washington rút khỏi tổ chức, WHO phải tái cấu trúc trên diện rộng: thu hẹp hoạt động, cắt bớt vị trí quản lý cấp cao và hàng ngàn việc làm. WHO ngày càng phụ thuộc vào các khoản đóng góp của Trung Quốc và mong Bắc Kinh cam kết viện trợ thêm, nhưng số tiền này vẫn còn cách rất xa mức cần thiết để bù đắp khoản thiếu hụt do Mỹ để lại.

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong cả nhiệm kỳ thứ nhất lẫn thứ hai, nhiều lần chỉ trích cách WHO xử lý đại dịch và cáo buộc tổ chức này thiên vị Trung Quốc, nơi COVID-19 bắt nguồn. WHO bác bỏ cáo buộc đó.

Giới quan sát cho rằng căng thẳng giữa WHO và Trung Quốc từ thời đại dịch vẫn chưa lắng, nên đề cử của bà Tống có thể bị các nước dự họp xem xét kỹ, theo Epoch Times.