Sàn giao đồ ăn có thể phải liên đới bồi thường khi xảy ra vi phạm an toàn thực phẩm 

Các cơ quan thẩm tra đề nghị tăng trách nhiệm của sàn giao đồ ăn đối với an toàn thực phẩm, trong đó có phương án liên đới bồi thường khi xảy ra vi phạm. 

Đề xuất tăng trách nhiệm của sàn giao đồ ăn

Chiều 24/9, tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được xem xét với nhiều nội dung mới liên quan đến quản lý thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, kinh doanh trên môi trường số và chế tài xử lý vi phạm. Dự án luật do Bộ Y tế chủ trì soạn thảo và dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2, khóa XVI.

Theo báo cáo thẩm tra, Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị bổ sung quyền được cung cấp thông tin minh bạch, tiếp cận thông tin truy xuất nguồn gốc của người tiêu dùng như một quyền độc lập.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị bổ sung chế tài đối với chủ nền tảng số, sàn thương mại điện tử liên quan đến các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.

Đáng chú ý, cơ quan này đề nghị bổ sung trách nhiệm liên đới bồi thường của sàn giao đồ ăn trong trường hợp có vi phạm an toàn thực phẩm.

Bổ sung quy định riêng với hoạt động giao đồ ăn trực tuyến

Theo tờ trình của Chính phủ, dự thảo Luật bổ sung điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm đối với cơ sở giao đồ ăn trực tuyến.

Chủ quản nền tảng thương mại điện tử có thực hiện giao đồ ăn trực tuyến được đề xuất phải thiết lập kênh tiếp nhận phản ánh từ người giao hàng và người tiêu dùng về các dấu hiệu không bảo đảm an toàn thực phẩm đối với sản phẩm cũng như cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm.

Đây là một trong những nội dung mới nhằm điều chỉnh hoạt động kinh doanh thực phẩm trên môi trường số, lĩnh vực được cơ quan thẩm tra cho rằng đang tồn tại khoảng trống pháp lý.

Theo báo cáo thẩm tra, Luật An toàn thực phẩm đã có hơn 15 năm thực hiện và bộc lộ một số hạn chế, trong đó có tình trạng phân tán, chồng chéo trong quản lý và khoảng trống đối với các hình thức kinh doanh mới như thương mại điện tử, giao đồ ăn trực tuyến.

Đề xuất rút giấy phép với cơ sở cố tình vi phạm

Bên cạnh trách nhiệm của các nền tảng giao đồ ăn, cơ quan thẩm tra đề nghị tăng các biện pháp xử lý đối với tổ chức, cá nhân vi phạm an toàn thực phẩm.

Theo đề xuất, ngoài mức phạt hành chính tối đa 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và 3 tỷ đồng đối với tổ chức, có thể bổ sung biện pháp cấm hành nghề có thời hạn hoặc vĩnh viễn trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.

Biện pháp này được đề xuất áp dụng với tổ chức, cá nhân cố tình vi phạm, gây hậu quả nghiêm trọng, gây ngộ độc trên phạm vi rộng hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị bắt buộc công khai danh sách các tổ chức, cá nhân kinh doanh trong lĩnh vực an toàn thực phẩm trên nền tảng dữ liệu số của địa phương, bộ, ngành và các cổng thông tin liên quan.

Mục đích của đề xuất này là giúp người dân tiếp cận thông tin về các cơ sở kinh doanh thực phẩm và có thêm cơ sở để lựa chọn, giám sát.

Đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc với thực phẩm nguy cơ cao

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, dự thảo Luật xây dựng nguyên tắc phân tích nguy cơ, trách nhiệm thực hiện và lộ trình phân loại thực phẩm theo mức độ nguy cơ cao, thấp.

Trên cơ sở phân loại này, nhóm thực phẩm có nguy cơ cao sẽ phải thực hiện truy xuất nguồn gốc theo quy định.

Dự thảo cũng bổ sung quy định về các hành vi bị nghiêm cấm, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân đứng tên đăng ký, công bố sản phẩm và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân cung cấp thức ăn tập thể không vì mục đích kinh doanh.

Ngoài ra, dự luật đề cập việc quản lý lưu thông thực phẩm, thu hồi sản phẩm và thu hồi giấy phép, đồng thời có thể tạm dừng tiếp nhận, giải quyết hồ sơ công bố trong những trường hợp theo quy định.

Đề xuất thống nhất đầu mối quản lý an toàn thực phẩm

Một nội dung khác được đưa vào dự thảo là tổ chức lại hệ thống quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm theo hướng thống nhất đầu mối từ Trung ương đến địa phương.

Theo phương án được nêu tại phiên họp, cơ quan quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm ở Trung ương sẽ tập trung về Cục An toàn thực phẩm thuộc Bộ Y tế. Các chức năng liên quan hiện nằm ở các bộ, ngành khác sẽ được rà soát để chuyển về đầu mối thống nhất.

Ở cấp tỉnh, dự kiến hình thành Chi cục An toàn thực phẩm. Riêng TPHCM đang thực hiện mô hình Sở An toàn thực phẩm theo nghị quyết thí điểm của Quốc hội; sau khi kết thúc thí điểm sẽ chuyển về mô hình chung theo phương án được nêu.

Ở cấp xã, việc tham mưu quản lý an toàn thực phẩm dự kiến giao cho Phòng Văn hóa có cán bộ chuyên trách, còn việc tổ chức thực hiện do lực lượng liên ngành kiêm nhiệm dưới sự chỉ đạo của UBND cấp xã.

Cần tránh tạo thêm “tiền kiểm” trong quá trình hậu kiểm

Báo cáo thẩm tra cũng lưu ý việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên mức độ rủi ro của thực phẩm là một thay đổi đáng chú ý.

Cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát quy định về hậu kiểm và hồ sơ để tránh phát sinh một hình thức tiền kiểm mới dưới tên gọi hậu kiểm.

Đồng thời, báo cáo đề nghị làm rõ trách nhiệm bồi thường của cơ quan nhà nước trong trường hợp hậu kiểm hồ sơ, tạm dừng bán hoặc quảng cáo khiến doanh nghiệp chịu thiệt hại nhưng kết quả kiểm nghiệm sau đó cho thấy sản phẩm không vi phạm.