Phỏng vấn chủ căn nhà “Người Nhện”: Phẩm giá con người không cần ai ban cho
- Lâm Thu Dã
- •
Một người Mỹ gốc Hoa tên Jack mua một căn nhà tại quận Queens, New York. Sau khi chuyển vào sống, những người xa lạ bắt đầu tìm đến từ khắp nơi trên thế giới. Họ đứng bên ngoài căn nhà chụp ảnh, đi lại quanh đó, trong khi nhiều người ở khắp nước Mỹ gửi thư từ xa đến.
Ban đầu Jack không hiểu chuyện gì đang xảy ra. Sau đó, ông mới biết căn nhà mà mình bước ra mỗi ngày lại có cùng địa chỉ với ngôi nhà của người hùng Spider-Man trên màn ảnh.
Nhưng câu chuyện thú vị thực sự có lẽ chỉ bắt đầu từ đây. Người nhập cư Trung Quốc tình cờ trở thành chủ nhân của “nhà Spider-Man” này thường xuyên tưới hoa giúp hàng xóm, nhiệt tình chào hỏi người qua đường và nhặt rác mỗi khi nhìn thấy trên phố. Khi được hỏi về những điều ông tin tưởng, Jack nói: “Điều khó khăn nhất đối với một con người là làm điều đúng đắn”.
Chúng tôi vốn tìm đến đây vì bộ phim, muốn lần theo những dấu vết của Spider-Man ở New York, nhưng cuối cùng lại gặp được một câu chuyện khác về “tinh thần hiệp nghĩa” trong chính căn nhà này.
Tình cờ trở thành chủ nhân ngôi nhà của Spider-Man
Jack Shi, 64 tuổi, vài năm trước bán căn nhà ở vùng nông thôn bang Georgia rồi mua một ngôi nhà Tudor kiểu Anh bán biệt lập tại số 20 Ingram Street, khu Forest Hills, quận Queens. Trước khi quyết định mua nhà, không ai nói với ông rằng căn nhà này có liên quan đến Spider-Man.
Thế nhưng, sau đó ngày càng có nhiều người từ khắp nơi trên thế giới tìm đến căn nhà để check-in. Người từ nhiều quốc gia đứng trước cửa chụp ảnh, tìm kiếm người hùng tuổi thiếu niên vốn chỉ tồn tại trên màn ảnh. Sau khi chuyển đến đây một thời gian, Jack liên tục nhận được những lá thư của các em nhỏ hâm mộ Spider-Man từ nhiều nơi trên nước Mỹ gửi đến cho nhân vật này. Lúc đó, ông mới nhận ra mình đã trở thành chủ nhà của Spider-Man.
Điều thú vị hơn là một chủ nhân trước đây từng sống hàng chục năm trong căn nhà này cũng mang họ Parker, trùng với họ của Peter Parker, danh tính thật của Spider-Man. Trong số những người hàng xóm còn có người mang họ Osborne, giống họ của Norman Osborn, nhân vật phản diện Green Goblin trong Marvel. Những chi tiết này càng khiến con phố mang màu sắc thú vị của “vũ trụ Spider-Man”.
Jack bắt đầu trò chuyện với những người hâm mộ Spider-Man tìm đến nhà. “Tôi tương tác với họ và nhận ra rằng mọi người khao khát tinh thần Spider-Man như vậy: có trách nhiệm, tử tế, làm điều đúng đắn và quan trọng nhất là có lòng dũng cảm”.
Ông dừng lại một lúc rồi nhấn mạnh: “Tôi nhận ra đó là một trong những phẩm chất đẹp đẽ nhất. Bất kể xã hội nào cũng cần những phẩm chất ấy”.
Sau khi chuyển đến căn nhà này, Jack cũng bắt đầu suy nghĩ: “Có lẽ tôi nên đi theo bước chân của Spider-Man, cố gắng đối xử tử tế với những người mình gặp và xem trước tiên mình có thể làm gì cho hàng xóm”.
Trở thành một người hàng xóm được yêu mến
Khi mới chuyển đến khu phố, Jack lần lượt gõ cửa từng nhà để tặng hoa. Ông nói với hàng xóm: “Tôi là người hàng xóm mới, mong mọi người giúp đỡ! Hàng xóm quan tâm và giúp đỡ lẫn nhau, đó cũng là tinh thần của xã hội truyền thống Trung Quốc.”
Jack biết có những người đã sống trên con phố này 10 năm nhưng chưa bao giờ nói chuyện với nhau. Ông không đồng tình với điều đó và luôn nhiệt tình chào hỏi mỗi khi gặp từng người hàng xóm.
Khi thấy báo của hàng xóm bị vứt ngoài đường trước cửa nhà, ông giúp nhặt lên. Trước cửa nhà một vị giáo sư lớn tuổi ở New York có những chậu hoa không ai tưới, ông ngày nào cũng giúp tưới nước. Khi đi trên phố nhìn thấy rác, ông cũng dừng lại nhặt.
Giờ đây, khi hàng xóm sửa sang vườn, thay nồi hơi, thậm chí khi có người muốn bán nhà, họ cũng tìm đến nhờ Jack giúp đỡ. Lúc rảnh, ông còn thường xuyên đến trường chơi bóng đá và bóng rổ cùng trẻ em.
Jack vui vẻ nói: “Bây giờ tất cả chúng tôi đều nói chuyện với nhau. Ít nhất năm người hàng xóm đã nói với tôi rằng tôi là người hàng xóm tốt nhất của họ. Tôi nhận ra mình thực sự đã được vùng đất này đón nhận”.
Ông tin rằng con người, bất kể sống trong hoàn cảnh nào, đều phải học cách tin tưởng và giúp đỡ lẫn nhau. Thực ra, Jack không nghĩ những việc mình làm là một phần của tinh thần Spider-Man, bởi đó vốn là cách ông đối nhân xử thế từ trước đến nay.
Chỉ sau khi tình cờ sống trong căn nhà của Spider-Man, ông mới nhận ra rằng một số niềm tin mà mình luôn theo đuổi trong cuộc sống lại có thể đồng điệu với người siêu anh hùng Mỹ này.
Phẩm giá con người không phải do người khác ban cho
Jack có một thói quen làm tình nguyện mà ông đã duy trì trong nhiều năm — tiện tay nhặt rác và giữ gìn môi trường sạch sẽ. Trước đây, trong thời gian khám phá Tây Tạng, ông đã liên tục nhặt rác ven đường trong gần một năm, đến mức các nhà sư địa phương cũng tham gia cùng. Sau khi đến New York, ông vẫn duy trì thói quen này.
Ông nói: “Tôi nhận ra rằng rất nhiều việc thực ra chỉ là những hành động trong khả năng của mỗi người, nhưng lại có thể lập tức khiến thế giới này trở nên tốt đẹp hơn”.
Một số cư dân gốc Ấn Độ thường xuyên nhìn thấy Jack nhặt rác tại sân thể thao. Khoảng cách giữa các cộng đồng dân tộc dần được xóa bỏ. Sau này, mỗi khi nhìn thấy ông từ xa, họ chủ động chào hỏi, trở nên gần gũi và thân thiện với ông.
Ông nói: “Phẩm giá của con người không phải do người khác ban cho, mà do chính mình tạo dựng”.
Jack bắt đầu nói về người Hoa: “Người Hoa chúng ta muốn trở thành những người có phẩm giá thì phải bắt đầu từ lời nói và hành động của chính mình, có thể bắt đầu bằng việc trở thành một người hàng xóm tốt”.
“Người Hoa cần nỗ lực đóng góp cho xã hội này, làm gia tăng sức mạnh và niềm tự hào của xã hội Mỹ. Có như vậy, người Hoa chúng ta mới thực sự có được vị thế và sự tôn trọng mà mình xứng đáng nhận được”.
Những suy nghĩ về trách nhiệm và phẩm giá ấy, khi được thực hiện trong cuộc sống thường ngày, đôi khi chỉ đơn giản là một nụ cười, một lần cúi xuống nhặt rác hay kiên nhẫn chờ thêm một giây. Khi lòng tốt trở thành thói quen, bầu không khí của một con phố hay cả một cộng đồng cũng sẽ dần thay đổi.
Người nhập cư Mỹ phải sống thế nào để xứng đáng với tự do?
Jack cười nói: “Tuy nhiên, việc căn nhà này được tôi mua lại thì quả thực tôi cũng phải sống sao cho xứng đáng với danh hiệu Spider-Man”.
Ông ví cuộc đời mình như “Robinson Crusoe”, một hành trình phiêu bạt đưa ông đến ngày hôm nay, trong đó điểm tựa lớn nhất chính là niềm tin.
Mỗi khi đứng trước những lựa chọn khó khăn, tinh thần của Spider-Man — sẵn sàng hy sinh bản thân và dũng cảm cứu người — luôn truyền cảm hứng cho ông. Jack vẫn luôn ghi nhớ câu nói:
“Điều khó khăn nhất đối với một con người là làm điều đúng đắn. Đặc biệt khi phải lựa chọn giữa lợi ích và sự sống, anh phải đưa ra lựa chọn”.
Từ tinh thần mà Spider-Man đại diện — “Năng lực càng lớn, trách nhiệm càng lớn” — Jack liên tưởng đến trách nhiệm mà những người Hoa di cư sang Mỹ cần gánh vác. Ông đặt ra một câu hỏi rất đáng suy ngẫm: “Chúng ta đến Mỹ, tận hưởng sự tự do ở đây, nhưng điều thực sự cần suy nghĩ là: liệu chúng ta có xứng đáng với sự tự do này hay không?”
Ông nói tiếp: “Đằng sau sự tự do lớn nhất là trách nhiệm lớn nhất. Người Hoa chúng ta nhất định phải có ý thức trách nhiệm, hy vọng từ đó sẽ mở ra một cuộc khai sáng và phục hưng thực sự của người Hoa”.
Vào khoảnh khắc ấy, tinh thần Spider-Man không còn chỉ thuộc về màn ảnh mà trở về với thế giới thực, được thể hiện chân thực qua Jack.
Jack không vì rời khỏi Trung Quốc mà bỏ lại Trung Quốc phía sau. Ông nói: “Nhiều người Hoa cho rằng di cư sang Mỹ là điểm kết thúc, nhưng thực ra đó chỉ là điểm khởi đầu”.
Theo ông, một người rời khỏi một môi trường thiếu tự do không có nghĩa từ đó chỉ cần sống cho riêng mình, càng không có nghĩa “chúng ta đã rời đi thì không còn trách nhiệm với Trung Quốc nữa”.
Được hưởng tự do cũng đồng nghĩa với việc mang thêm một phần trách nhiệm — không chỉ đối với cộng đồng xung quanh mà còn đối với nơi mình xuất thân.
Giọng ông trở nên kiên định hơn: “Chúng ta sinh ra đã mang trong mình một sứ mệnh. Cho dù Trung Quốc có rơi vào cảnh suy thoái, chúng ta vẫn cần phải cứu lấy nó. Đó là nghĩa vụ đạo đức và lương tri của chúng ta”.
Ngay cả khi nhiều người đã thất vọng, thậm chí tuyệt vọng về tương lai Trung Quốc, ông vẫn tin rằng thay đổi là điều có thể xảy ra. Ông hy vọng một ngày nào đó Trung Quốc sẽ trở thành một xã hội bình thường, hướng tới tự do, dân chủ và pháp quyền. Ông cũng tin rằng phẩm giá của người Hoa không thể chỉ chờ người khác ban cho, mà phải do chính mình giành lấy và bảo vệ.
Siêu anh hùng và tinh thần hiệp khách
Điện ảnh và hiện thực soi chiếu lẫn nhau. Đôi khi, những câu chuyện hấp dẫn nhất ở New York lại diễn ra như vậy — bạn tìm kiếm một thế giới, nhưng cuối cùng lại bắt gặp một thế giới khác.
Chiều hôm đó, chúng tôi ngồi trong căn nhà của Spider-Man, lắng nghe người đàn ông gốc Hoa này nói về tinh thần Spider-Man, về tự do, trách nhiệm, phẩm giá của người Hoa, cũng như sự khai sáng và phục hưng của một dân tộc.
Điều đó khiến tôi nhớ đến một hình tượng rất quen thuộc với người Hoa — những hiệp khách. Người Mỹ đưa các anh hùng vào truyện tranh, còn người Trung Quốc đưa các hiệp khách vào thế giới giang hồ. Hai nền văn hóa cùng tìm cách trả lời một câu hỏi: Khi một người có năng lực, họ nên đối xử với người khác như thế nào và phải đối diện với trách nhiệm ra sao?
Đúng như cách Jack lý giải tinh thần Spider-Man: “Con người bất cứ lúc nào cũng có thể gặp phải những thời khắc khó khăn nhất. Hãy giống như Spider-Man, đặt lòng dũng cảm, đạo nghĩa và niềm tin lên trên lợi ích, bởi những phẩm chất ấy xuất phát từ phần thần tính trong con người”.
Xem thêm
Từ khóa Người Nhện Thiện lương Spiderman
