Quốc hội thông qua luật: Chủ tịch xã được trưng dụng tài sản khi thiên tai, dịch bệnh
- Minh Long
- •
Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi) Quốc hội vừa thông qua cho phép Chủ tịch UBND cấp xã trưng mua, trưng dụng tài sản trong xã để phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, từ 1/3/2027.
Ngày 21/11, Quốc hội thông qua luật với 484/484 đại biểu có mặt biểu quyết đồng ý, Báo Đại biểu Nhân dân cho biết. Luật gồm 4 chương, 33 điều.
Trưng mua là việc Nhà nước mua tài sản của tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư bằng quyết định hành chính. Trưng dụng là việc Nhà nước sử dụng có thời hạn những tài sản đó. Cả hai chỉ được áp dụng khi thật cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, tình trạng khẩn cấp hay phòng, chống thiên tai.
Trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn giải trình những điểm Chính phủ đã tiếp thu, chỉnh lý trong dự án luật. Theo Báo Điện tử Chính phủ, ông cho biết Chính phủ coi trưng mua, trưng dụng là biện pháp cuối cùng, chỉ áp dụng khi hàng dự trữ quốc gia, tài sản công và các cách huy động khác không đáp ứng được yêu cầu.
Thẩm quyền của Chủ tịch xã bị giới hạn ngay trong luật
Chính phủ tiếp thu ý kiến đại biểu, giữ quy định giao quyền cho cấp xã, để chính quyền xã chủ động và xử lý được ngay tại chỗ. Tuy nhiên, Chủ tịch UBND cấp xã chỉ được quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản nằm trong xã mình quản lý để phục vụ trực tiếp việc phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, cứu hộ, cứu nạn tại địa phương.
Chủ tịch xã cũng không được trưng dụng các tài sản đặc thù, giá trị lớn như hạ tầng viễn thông, hạ tầng thông tin, công trình kết cấu hạ tầng, hạ tầng số và tài sản số. Nếu tài sản cần trưng mua, trưng dụng nằm trên phạm vi từ hai xã trở lên, quyền quyết định thuộc về cấp trung ương hoặc cấp tỉnh.
Luật cũng quy định ngân sách cấp cao hơn hỗ trợ khi ngân sách địa phương không tự cân đối được, để địa phương có kinh phí làm những việc được giao.
Tài sản nào bị trưng mua, trưng dụng
Luật lần đầu đưa hạ tầng số, tài sản số vào diện trưng dụng, Báo Sài Gòn Giải Phóng đưa tin. Trưng dụng các tài sản này phải bảo đảm an toàn dữ liệu, giữ cho hệ thống hoạt động liên tục, và không có nghĩa là được khai thác, sử dụng dữ liệu đang lưu trên đó.
Còn tài sản thuộc diện trưng mua là vật tiêu hao, gồm: thuốc, vắc-xin, sinh phẩm, thiết bị y tế; lương thực, thực phẩm; công cụ, dụng cụ; xăng dầu, khí đốt; hóa chất, nguyên, nhiên, vật liệu và các vật tiêu hao khác. Hàng dự trữ quốc gia và tài sản công không nằm trong diện này.
Quyết định, giá trưng mua và tiền bồi thường phải công khai
Quyết định trưng mua phải lập bằng văn bản giấy hoặc điện tử. Quyết định trưng dụng cũng phải có văn bản. Trong trường hợp đặc biệt không thể ban hành văn bản, người có thẩm quyền được quyết định trưng dụng bằng lời nói, nhưng phải ghi âm, ghi hình hoặc lập giấy xác nhận ngay lúc trưng dụng, rồi ban hành quyết định bằng văn bản trong vòng 2 ngày.
Quyết định bị hủy nếu trái pháp luật, nếu chưa thực hiện mà không còn đủ điều kiện trưng mua, trưng dụng, hoặc nếu tài sản không còn vì lý do khách quan trước khi thực hiện.
Luật yêu cầu mọi lần trưng mua, trưng dụng đều phải công khai, trừ phần thuộc bí mật nhà nước, dữ liệu cá nhân, bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ. Theo TTXVN, phần công khai gồm thông tin về tài sản và quyết định, giá trưng mua, thời hạn trưng dụng, giá trị bồi thường thiệt hại (nếu có), thời gian hoàn trả tài sản. Kết quả quản lý, sử dụng và xử lý tài sản sau khi đạt mục đích trưng mua, trưng dụng cũng phải công khai.
Những nội dung ảnh hưởng trực tiếp đến quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản được ghi ngay trong luật: trường hợp, điều kiện, thẩm quyền, loại tài sản, nguyên tắc xác định giá, bồi thường, thời hạn, quyền và nghĩa vụ của người có tài sản, thẩm quyền cưỡng chế. Chính phủ chỉ quy định chi tiết phần kỹ thuật như trình tự, biểu mẫu, phương pháp xác định giá.
Luật bổ sung một số quyền cho người có tài sản và người được huy động để vận hành, điều khiển tài sản. Cách xác định giá trưng mua, bồi thường thiệt hại khi trưng dụng và thời hạn trả tiền cũng được quy định rõ hơn.
Điều 4 của luật quy định việc trưng mua, trưng dụng được thực hiện thống nhất theo luật này, trừ hai trường hợp. Một là luật khác có quy định thêm về trường hợp và người có thẩm quyền quyết định, như Luật Quốc phòng, Luật An ninh mạng, Luật Phòng, chống khủng bố. Hai là trưng dụng đất, vẫn thực hiện theo pháp luật về đất đai.
Chính phủ cho biết dự thảo nghị định hướng dẫn luật đã được soạn cùng lúc với dự án luật, để có hiệu lực cùng thời điểm 1/3/2027.
Xem thêm:
Từ khóa Thiên tai Quốc hội bộ tài chính trưng dụng tài sản tài sản số















![[VIDEO] Mẹ ơi, hãy yêu con lần nữa!](https://trithucvn2.net/wp-content/uploads/2026/11/Me-oi-hay-yeu-con-lan-nua-04-446x295.jpg)
















