Bộ trưởng Lutnick: NVIDIA chưa bán chip H200 cho Trung Quốc

Bảo Minh
•
Thứ Năm, 23/04/2026

Ngày 22/4, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick cho biết, chip AI H200 mạnh mẽ của NVIDIA vẫn chưa được bán cho các công ty Trung Quốc, do các doanh nghiệp này gặp khó khăn trong việc xin phép từ chính quyền Bắc Kinh.

Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick. (Ảnh chụp màn hình)

Chính quyền Trump đã chính thức phê duyệt việc bán chip H200 cho Trung Quốc vào tháng Một năm nay, nhưng kèm theo một loạt điều kiện nghiêm ngặt. Quyết định này trước đó từng khiến phe diều hâu tại Washington lo ngại sâu sắc, khi họ cảnh báo rằng Bắc Kinh có thể sử dụng công nghệ hàng đầu này để thúc đẩy quá trình hiện đại hóa quân sự với tốc độ “siêu nhanh”.

“Chưa bán chip cho họ”

Mặc dù chính sách đã bật đèn xanh, theo nguồn tin của Reuters, việc giao hàng thực tế vẫn bị đình trệ do hai bên còn tranh cãi về các chi tiết điều khoản bán hàng.

Trong phiên điều trần về ngân sách 2027 của Bộ Thương mại trước Ủy ban Phân bổ Ngân sách Thượng viện, ông Lutnick được hỏi về tiến độ bán H200 sang Trung Quốc. Ông giải thích: “Đến nay, Chính phủ Trung ương Trung Quốc vẫn chưa cho phép họ mua chip này, vì họ đang cố gắng giữ trọng tâm đầu tư trong ngành công nghiệp nội địa”.

Ông xác nhận rõ ràng: “Tính đến hiện tại, chúng tôi vẫn chưa bán chip cho họ”.

Trước đó, CEO NVIDIA Jensen Huang từng cho biết công ty đã nhận được đơn đặt hàng từ khách hàng Trung Quốc. Tuy nhiên, bế tắc hiện nay cho thấy từ lúc ký đơn hàng đến giao hàng thực tế vẫn gặp nhiều rào cản chính trị và quản lý. NVIDIA chưa đưa ra bình luận thêm.

H200 là sản phẩm chip mới nhất của NVIDIA, có hiệu năng chỉ kém một chút so với các chip hiện tại dùng kiến trúc Blackwell và chip sắp ra mắt mang tên Vera Rubin. Vào tháng 12/2025, Tổng thống Trump đã phê duyệt xuất khẩu một phần chip AI tiên tiến cho Trung Quốc với điều kiện phía Trung Quốc phải trả 25% “phí cấp phép”. Sau đó, vào tháng Một năm nay, ông Trump công bố áp thuế 25% đối với các chip cao cấp như NVIDIA H200 và AMD MI325X, làm đòn bẩy trong thương lượng thương mại.

Phe diều hâu và “Quy định công ty liên kết”

Việc trì hoãn liên tục vụ bán chip được các nghị sĩ Mỹ cứng rắn với Trung Quốc hoan nghênh. Họ phản đối quan điểm “bán công nghệ kiểm soát cho Trung Quốc sẽ giảm động lực phát triển sản phẩm thay thế của doanh nghiệp Trung Quốc”. Phe diều hâu cho rằng việc này còn có thể tạo khoảng đệm cho các công ty bị trừng phạt như Huawei, và bất cứ dòng công nghệ hàng đầu nào chảy vào Trung Quốc đều có thể làm suy yếu lợi thế chiến lược cạnh tranh của Mỹ.

Ngoài ra, ông Lutnick còn được hỏi về khả năng tái thực hiện “Quy định công ty liên kết” (Affiliates Rule), nhằm hạn chế công nghệ Mỹ chảy qua các công ty con hoặc công ty liên kết ra hàng ngàn thực thể Trung Quốc nằm trong danh sách đen. Đây là một phần trong đàm phán thương mại Mỹ-Trung và đã được hoãn thi hành một năm kể từ tháng 11 năm ngoái.

Ông Lutnick tỏ ra thận trọng, nói: “Tôi đồng ý rằng ‘Quy định công ty liên kết’ là điều đáng cân nhắc, nhưng nó nằm trong bức tranh cân bằng lợi ích tổng thể của thỏa thuận thương mại”. Ông nhấn mạnh, quan hệ thương mại Mỹ-Trung “cực kỳ phức tạp” hiện do Tổng thống Trump trực tiếp dẫn dắt, phối hợp cùng Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và Đại diện Thương mại Jamieson Greer cùng nhóm nhân sự cốt lõi.

Hạ viện Mỹ đề xuất dự luật mới siết chặt xuất khẩu chip và thiết bị sang Trung Quốc

Ngày 11/2/2025, Ủy ban Chuyên trách về Trung Quốc của Hạ viện Mỹ, ông John Moolenaar, phát biểu tại một sự kiện ở Washington D.C. (Ảnh: Madalina Vasiliu / The Epoch Times)

Hôm 21/4, Chủ tịch Ủy ban Đặc biệt về Trung Quốc của Hạ viện Mỹ, ông John Moolenaar, trình làng dự luật kiểm soát bán dẫn mới, đồng thời yêu cầu Bộ Ngoại giao Mỹ phối hợp với Chính phủ Hà Lan để ngăn Trung Quốc lợi dụng các lỗ hổng kiểm soát xuất khẩu và phát triển nhanh trí tuệ nhân tạo (AI).

Dự luật mang tên Đạo luật Điều chỉnh Kiểm soát Bán dẫn để Hạn chế Xuất khẩu (SCALE) nhằm thiết lập các tiêu chuẩn xuất khẩu chip tiên tiến sang Trung Quốc, bảo vệ môi trường cạnh tranh công bằng cho doanh nghiệp Mỹ và đảm bảo an ninh quốc gia.

Ông Moolenaar nhấn mạnh: “SCALE sẽ củng cố vị thế dẫn đầu của Mỹ trong lĩnh vực AI bằng cách đảm bảo các công ty Mỹ không bán chip tiên tiến nhất cho Trung Quốc”.

Những điểm chính của dự luật SCALE

Dự luật yêu cầu Bộ Thương mại phối hợp với Giám đốc Tình báo Quốc gia xây dựng chỉ số đánh giá năng lực phần cứng AI của Trung Quốc, cập nhật định kỳ dựa trên thực tế phát triển. Các chỉ số này gồm tổng khả năng xử lý, băng thông kết nối và dung lượng bộ nhớ.

SCALE áp dụng ngưỡng kỹ thuật động (RTT) cho xuất khẩu chip, liên kết trực tiếp với khả năng sản xuất chip tiên tiến của quốc gia đối thủ. Chỉ các sản phẩm có hiệu năng thấp hơn 110% so với khả năng tự sản xuất của đối thủ (tối thiểu đáp ứng 25% nhu cầu nội địa hàng năm) mới được phép xuất khẩu.

Dự luật cũng đưa ra cơ chế bảo vệ nghiêm ngặt: nếu xuất khẩu làm phần cứng AI do đối thủ kiểm soát vượt 5% tổng số AI hardware của Mỹ, đơn xin cấp phép mặc định bị từ chối. Xuất khẩu phải đảm bảo không làm gián đoạn chuỗi cung ứng và đáp ứng nhu cầu nội địa. Ngay cả khi sản lượng dưới ngưỡng kỹ thuật động, các doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ các quy định hiện hành, bao gồm hạn chế đối với các thực thể trong Danh sách Thực thể của Bộ Thương mại.

Gây áp lực lên Hà Lan

Bên cạnh SCALE, ông Moolenaar yêu cầu Bộ Ngoại giao Mỹ phối hợp với Hà Lan để ngăn các lỗ hổng xuất khẩu thiết bị sản xuất chip. Ông cảnh báo ASML – nhà sản xuất máy khắc quang hàng đầu Hà Lan – dự kiến bàn giao máy DUV NXT:1965i cho Trung Quốc trước cuối năm 2026, một phiên bản giảm cấp từ dòng 1980i để phù hợp quy định Mỹ.

Theo ông Moolenaar, chính quyền Trump nhiệm kỳ đầu đã xác định xuất khẩu công nghệ khắc quang là chìa khóa trong cạnh tranh AI với Trung Quốc. Việc ngăn ASML xuất khẩu máy EUV giúp Mỹ kiểm soát công nghệ chiến lược, đồng thời khiến Trung Quốc không thể sản xuất chip 7nm quy mô lớn, chậm tiến độ khoảng 7 năm so với các tập đoàn quốc tế.

Ông kêu gọi Bộ Ngoại giao và Bộ Thương mại lập kế hoạch dự phòng đơn phương, phòng trường hợp Hà Lan không hợp tác, đồng thời sử dụng Quy tắc Sản phẩm Trực tiếp Nước ngoài (FDPR) để kiểm soát bắt buộc thiết bị xuất khẩu. Báo cáo phản hồi được yêu cầu trước ngày 4/5/2026.

Hạ viện Mỹ tăng cường kiểm soát xuất khẩu

Cùng ngày, Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện Rick Crawford và Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Brian Mast, sau cuộc họp bảo mật với CIA, NSA, Bộ Ngoại giao và Bộ Năng lượng, khẳng định: các biện pháp kiểm soát xuất khẩu thiết bị bán dẫn và chip AI đã củng cố ưu thế của Mỹ trong cuộc đua AI. Tuy nhiên, Trung Quốc đang tìm cách gian lận, đánh cắp công nghệ bằng buôn lậu, kỹ thuật Distillation (chưng cất) mô hình AI lớn và truy cập từ xa thiết bị Mỹ.

Họ nhấn mạnh: “Mỹ phải cắt đứt hoàn toàn các kênh Trung Quốc tiếp cận công nghệ Mỹ và đồng minh, đồng thời khắc phục mọi lỗ hổng xuất khẩu, để duy trì vị thế dẫn đầu tuyệt đối trong AI”.