Xuất khẩu UAV của Đài Loan sang châu Âu tăng vọt gấp 40 lần do chiến tranh Nga–Ukraine

Lý Tư Tề
•
Thứ Năm, 23/04/2026

Số lượng máy bay không người lái (UAV) Đài Loan xuất khẩu sang châu Âu trong quý đầu năm nay đã vượt quá tổng số của cả năm trước. Một viện nghiên cứu quốc gia của Đài Loan đã công bố một báo cáo vào thứ Tư, ngày 22/4, nghiên cứu vai trò quan trọng của Đài Loan trong chuỗi cung ứng UAV toàn cầu, đặc biệt là đóng góp chiến lược của nước này cho thị trường châu Âu trong bối cảnh “giảm thiểu rủi ro”.

Ảnh chụp máy bay không người lái. (Ảnh: Song Bilong/The Epoch Times)

Trung tâm Công nghệ, Dân chủ và Xã hội (DSET) tại Đài Bắc đã công bố một báo cáo chính sách vào ngày 22/4 với tiêu đề “Bức tường UAV vô hình: Sự ủng hộ thầm lặng của Đài Loan đối với chuỗi cung ứng UAV phi đỏ của châu Âu”. Báo cáo cho biết, từ năm 2024 đến năm 2025, xuất khẩu máy bay không người lái hoàn chỉnh của Đài Loan sang châu Âu đã tăng từ 2.574 chiếc lên 107.433 chiếc, tăng khoảng 41,7 lần. Trong quý đầu tiên năm 2026, xuất khẩu máy bay không người lái hoàn chỉnh của Đài Loan sang châu Âu đạt 136.010 chiếc, gấp khoảng 1,3 lần tổng lượng xuất khẩu của cả năm trước đó.

Báo cáo cho biết châu Âu là thị trường xuất khẩu UAV nguyên chiếc lớn nhất của Đài Loan, chủ yếu tập trung tại Ba Lan và Cộng hòa Séc, và các UAV này có thể tiếp tục được trung chuyển sang Ukraine. Khác với Mỹ, Liên minh châu Âu không sử dụng “chuỗi cung ứng phi đỏ” làm khuôn khổ chiến lược UAV, mà tập trung vào việc giảm phụ thuộc vào các “quốc gia thứ ba không liên kết” bên ngoài châu Âu. Litva là quốc gia duy nhất tại châu Âu đã luật hóa rõ ràng chính sách ‘phi đỏ’.

Chiến tranh Nga–Ukraine là bối cảnh thúc đẩy Đài Loan đề xuất chuỗi cung ứng “UAV phi đỏ”.

UAV ‘Phi đỏ’ (Không có yếu tố của ĐCSTQ)

Kể từ khi chiến tranh Nga–Ukraine bùng nổ năm 2022, Ukraine đã sử dụng UAV với số lượng lớn, đặc biệt là các UAV thương mại giá rẻ được cải tiến. Điều này cho thấy UAV có thể tiêu hao đáng kể năng lực chiến đấu, đồng thời cũng cho thấy chuỗi cung ứng UAV phụ thuộc rất lớn vào Trung Quốc, từ đó tiềm ẩn rủi ro an ninh do khả năng bị Trung Quốc gây sức ép.

Đài Loan từ năm 2023 đã thúc đẩy “quân sự hóa UAV dân dụng”, đồng thời xây dựng chuỗi cung ứng nội địa.

Bên cạnh đó, Bộ Quốc phòng Mỹ đã triển khai Blue UAS Program (“Chương trình hệ thống UAV xanh”). Đây là chương trình nhằm rà soát, phê duyệt và quản lý các hệ thống UAV an toàn phục vụ chính phủ liên bang và quân đội Mỹ, với nguyên tắc cốt lõi là không sử dụng linh kiện Trung Quốc, đồng thời nhấn mạnh an ninh vật tư và chuỗi cung ứng.

Chính sách và ngành công nghiệp Đài Loan từ năm 2024 bắt đầu sử dụng trực tiếp các khái niệm “chuỗi cung ứng phi đỏ”, nhấn mạnh chuỗi cung ứng không chịu sự kiểm soát của Trung Quốc, không phụ thuộc vào các doanh nghiệp có rủi ro chính trị từ Trung Quốc và “chuỗi cung ứng phi Trung hóa” tức giảm phụ thuộc vào sản xuất, nguyên liệu và linh kiện từ Trung Quốc, bất kể doanh nghiệp là “đỏ” hay “không đỏ”, miễn là sản xuất tại Trung Quốc đều cần giảm phụ thuộc.

Ngày 10/9/2024, Bộ Kinh tế Đài Loan đã chủ trì thành lập “Liên minh Cơ hội Kinh doanh UAV Xuất sắc của Đài Loan ở Nước ngoài”, với mục tiêu rõ ràng: tích hợp ngành công nghiệp UAV Đài Loan (từ sản phẩm hoàn chỉnh đến linh kiện), mở rộng thị trường quốc tế (đặc biệt là Mỹ và châu Âu), tăng cường hợp tác công nghệ và chuỗi cung ứng, đồng thời xây dựng “chuỗi cung ứng phi đỏ”. Ngay từ đầu, liên minh này đã đặt mục tiêu giúp các doanh nghiệp Đài Loan đạt chứng nhận Blue UAS của Mỹ.

Sau khi nhậm chức, nhà lãnh đạo Đài Loan Lại Thanh Đức đã đưa ra ba mục tiêu chính sách lớn về UAV: thúc đẩy phát triển ngành, tăng cường tự chủ quốc phòng và làm sâu sắc hơn sự tích hợp chuỗi cung ứng giữa các nền dân chủ.

DSET cho biết mục tiêu chính sách mới của chính quyền Lại là biến Đài Loan thành “trung tâm sản xuất UAV của khu vực Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương”, nhấn mạnh vai trò của Đài Loan như một mắt xích quan trọng trong “chuỗi cung ứng UAV phi đỏ” của các nước dân chủ, đồng thời tăng cường hợp tác giữa các quốc gia cùng giá trị.

Chiến tranh kéo dài, nhu cầu UAV vẫn ở mức cao

Cuộc chiến kéo dài giữa Nga và Ukraine không chỉ làm gia tăng nhu cầu UAV mà còn khiến nhu cầu này duy trì ở mức cao liên tục.

Trong bối cảnh Trung Quốc “vũ khí hóa chuỗi cung ứng”, như hạn chế xuất khẩu đất hiếm, châu Âu đã nhận thấy rủi ro của việc phụ thuộc quá mức vào Trung Quốc và bắt đầu thúc đẩy “phi Trung hóa” trong chuỗi cung ứng.

Đài Loan có nền tảng chuỗi cung ứng mạnh, bao gồm bán dẫn, sản xuất điện tử, pin và động cơ, cho phép phản ứng nhanh với nhu cầu thị trường—xuất khẩu UAV sang châu Âu năm ngoái tăng 41,7 lần so với năm trước đó.

Kể từ năm ngoái, xuất khẩu UAV của Đài Loan sang châu Âu tăng mạnh, tuy nhiên Đài Loan vẫn chưa phải là nguồn nhập khẩu chủ đạo tại khu vực này. Theo dữ liệu hải quan Đài Loan và Eurostat, tính theo giá trị, trong ba quý đầu năm 2025, Đài Loan lần lượt đứng thứ tư tại thị trường nhập khẩu Ba Lan và thứ hai tại thị trường Séc. Trung Quốc vẫn là nguồn nhập khẩu lớn nhất của hai quốc gia này.

Báo cáo cho biết, mặc dù Đài Loan chưa chiếm ưu thế về thương hiệu UAV hoàn chỉnh, nhưng lại cung cấp các linh kiện then chốt chất lượng cao, năng lực thiết kế và sản xuất IC trưởng thành, giúp đảm bảo nguồn chip ổn định và đáp ứng tiêu chuẩn an ninh mạng—những yếu tố hỗ trợ mang tính thiết yếu.

Tháng 1/2026, Nghị viện châu Âu đã thông qua với đa số áp đảo một báo cáo mang tên “Về UAV và các hệ thống chiến tranh mới: EU cần thích ứng với những thách thức an ninh hiện nay”, kêu gọi Liên minh châu Âu tăng cường hợp tác với các đối tác Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương, bao gồm Đài Loan, trong lĩnh vực công nghệ UAV và quốc phòng, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng chuỗi cung ứng an toàn và “phi đỏ” dựa trên các giá trị dân chủ. Báo cáo của DSET cho rằng điều này phản ánh giá trị chiến lược của Đài Loan đối với chuỗi cung ứng châu Âu.

Cuối cùng, báo cáo đưa ra một số nhận định và khuyến nghị đối với chính phủ và ngành công nghiệp Đài Loan. Theo đó, mức độ thể chế hóa hợp tác giữa châu Âu và Đài Loan hiện vẫn thấp hơn so với hợp tác Mỹ–Đài Loan. Đài Loan cần đẩy nhanh việc kết nối tiêu chuẩn công nghệ UAV với NATO hoặc Liên minh châu Âu, nhằm thâm nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc phòng châu Âu. Trước nhu cầu UAV lưỡng dụng (dân sự–quân sự) đang tăng nhanh tại châu Âu, Đài Loan cần mở rộng năng lực sản xuất để đáp ứng làn sóng đơn hàng do biến động địa chính trị.

DSET là một viện nghiên cứu quốc gia do chính phủ Đài Loan thành lập năm 2023, tập trung vào nghiên cứu chính sách trong các lĩnh vực địa chính trị và công nghệ, cung cấp khuyến nghị chiến lược cho chính phủ và các đối tác. Các lĩnh vực nghiên cứu bao gồm bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, an ninh năng lượng, khả năng chống chịu khí hậu và công nghệ quốc phòng.