Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ (HHS) sẽ chính thức khởi động một nghiên cứu về mối liên hệ giữa bức xạ điện từ của điện thoại di động và tác động đối với sức khỏe. Nghiên cứu này được thúc đẩy dưới sự lãnh đạo của Bộ trưởng HHS đương nhiệm, ông Robert F. Kennedy Jr.

Biển hiệu Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ tại trụ sở chính ở Washington, D.C. (Nguồn: DCStockPhotography/Shutterstock)

Thứ Năm (ngày 15/1), người phát ngôn HHS Andrew Nixon xác nhận với truyền thông rằng nghiên cứu này nhằm xem xét một cách hệ thống mối liên hệ giữa bức xạ điện từ và sức khỏe, xác định những khoảng trống trong tri thức khoa học hiện có, đồng thời đặc biệt chú trọng đến những rủi ro tiềm ẩn do công nghệ mới mang lại, nhằm bảo đảm an toàn công cộng và hiệu quả và mức độ an toàn của việc ứng dụng công nghệ.

Ông Nixon cho biết nghiên cứu được triển khai dựa trên báo cáo chiến lược của Ủy ban “Làm cho nước Mỹ khỏe mạnh trở lại” (Make America Healthy Again, MAHA) do Tổng thống Donald Trump chủ trì.

Trước đó, HHS từng chỉ ra rằng trong khuôn khổ sáng kiến này, đã có 22 bang hạn chế việc học sinh sử dụng điện thoại di động trong khuôn viên trường học, nhằm cải thiện sức khỏe thể chất và tinh thần của người chưa thành niên. Nghiên cứu lần này sẽ tập trung vào các bằng chứng khoa học liên quan đến bức xạ điện từ và sức khỏe, chứ không nhằm điều chỉnh ngay lập tức các tiêu chuẩn quản lý.

FDA gỡ bỏ kết luận “vô hại”

Cùng lúc đó, gần đây Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), cơ quan trực thuộc HHS, đã âm thầm gỡ bỏ một số trang web phiên bản cũ, trong đó từng khẳng định rõ ràng rằng điện thoại di động không gây hại cho sức khỏe.

Ông Nixon giải thích rằng FDA đã gỡ bỏ những nội dung dựa trên các kết luận cũ để phù hợp với nghiên cứu đang được HHS tiến hành. Hiện nay, trên trang web chính thức của FDA vẫn còn các bản tóm tắt liên quan và phần mô tả vai trò quản lý, nhưng những tuyên bố mang tính kết luận cụ thể trước đây không còn có thể truy cập trực tiếp.

Lập trường của các cơ quan khoa học chính thống không thay đổi

Mặc dù HHS triển khai nghiên cứu, nhiều cơ quan có thẩm quyền vẫn duy trì các đánh giá trước đây. Một số trang của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) và FDA vẫn chỉ ra rằng, cho đến nay chưa có bằng chứng đáng tin cậy nào cho thấy bức xạ từ điện thoại di động gây ra vấn đề sức khỏe.

Viện Ung thư Quốc gia Mỹ, trực thuộc Viện Y tế Quốc gia, cũng cho biết các bằng chứng hiện có cho thấy việc sử dụng điện thoại di động không gây ra ung thư não ở người hay các loại ung thư khác.

Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC), cơ quan chịu trách nhiệm quy định giới hạn phát xạ tần số vô tuyến, và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng có quan điểm tương tự. Tuy nhiên, WHO lưu ý rằng mối liên hệ giữa việc sử dụng điện thoại di động trong thời gian dài (trên 15 năm) và nguy cơ ung thư não vẫn đáng để tiếp tục nghiên cứu.

Bối cảnh tranh cãi

Từ lâu ông Robert F. Kennedy Jr. đã chủ trương áp dụng cách tiếp cận thận trọng và nghiêm ngặt hơn đối với bức xạ không dây. Ông từng công khai nghi ngờ cơ sở khoa học của các tiêu chuẩn an toàn bức xạ không dây do FCC ban hành.

Năm 2021, trong một vụ kiện liên quan, Tòa phúc thẩm liên bang Mỹ phán quyết rằng FCC đã không phản hồi đầy đủ một số ý kiến về các rủi ro sức khỏe tiềm ẩn, và yêu cầu cơ quan này bổ sung giải trình về các đánh giá liên quan.

Ngoài ra, ông Kennedy Jr. cũng cho rằng có thể tồn tại mối liên hệ giữa việc sử dụng điện thoại di động và các bệnh như u não. Năm 2023, trong một cuộc phỏng vấn podcast, ông cho biết trẻ em Mỹ đang ngâm mình trong một môi trường độc hại, và cho rằng bức xạ từ điện thoại di động và Wi-Fi có thể liên quan đến sự gia tăng các bệnh mãn tính.

Một số nghiên cứu quan sát cho rằng việc tiếp xúc kéo dài với bức xạ từ điện thoại di động có thể liên quan đến nguy cơ gia tăng một số bệnh, tuy nhiên các kết luận này vẫn còn gây tranh cãi và chưa được cộng đồng khoa học thống nhất.

Dưới đây là 5 cách giúp bạn bảo vệ sức khỏe khi sử dụng điện thoại di động.

Khi gọi điện, hãy cố gắng không đưa thẳng điện thoại vào tai của bạn. Thay vào đó, hãy chọn một dây nối, dây loa hoặc tai nghe để nhận cuộc gọi. Nếu bạn chọn loa hoặc tai nghe, hãy chắc chắn tháo chúng ra khỏi tai khi kết thúc cuộc gọi. Hãy bật loa để nghe điện thoại khi bạn có thể.

Việc để điện thoại quá gần cơ thể trong thời gian dài có thể làm tăng mức độ tiếp xúc với bức xạ, vì vậy nên giữ khoảng cách khi không cần thiết. Để điện thoại xa cơ thể giúp làm giảm một cách đáng kể lượng phóng xạ được hấp thụ bởi bộ não và cơ thể.

Điện thoại vẫn sẽ gửi ra tín hiệu liên tục để kết nối với các tháp điện thoại di động gần đó, điều này có nghĩa là việc tiếp xúc bức xạ đang xảy ra liên tục. Nếu bạn phải để điện thoại dưới gối vào ban đêm, hãy tắt máy hoặc đặt chế độ máy bay. Đặt điện thoại di động vào “chế độ máy bay” giúp cắt tất cả các đường truyền từ thiết bị không dây khác, từ đó giúp hạn chế phát xạ không dây từ thiết bị.

Điện thoại phát ra ít bức xạ hơn khi nhắn tin so với khi thực hiện cuộc gọi. Vì vậy, hãy cố gắng nhắn tin nhiều hơn và gọi điện ít hơn.

Nếu bạn thực hiện cuộc gọi khi cột tín hiệu sóng thấp, điện thoại của bạn sẽ phải cố gắng hơn nữa để phát sóng tín hiệu. Theo nghiên cứu, tiếp xúc với bức xạ làm tăng đáng kể khi các tín hiệu của điện thoại di động yếu.

Bình Minh (t/h)