Ả Rập Xê Út tập kết lực lượng quy mô lớn, sẵn sàng mở chiến dịch đánh Houthi

Khi những tác động lan rộng từ cuộc xung đột Mỹ – Iran tiếp tục gia tăng, tình hình an ninh trên tuyến hàng hải Biển Đỏ đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng chưa từng có. Báo The Guardian dẫn lời các nguồn tin quân sự và an ninh Yemen cho biết, Ả Rập Xê Út đang khẩn trương chuẩn bị một chiến dịch tấn công quân sự quy mô lớn trên bộ và trên biển nhằm vào lực lượng Houthi ở Yemen, với mục tiêu phá vỡ sự phong tỏa mà Houthi áp đặt đối với tuyến đường xuất khẩu dầu mỏ của Saudi Arabia qua Biển Đỏ.

Theo các thông tin tình báo quân sự mới nhất, quân đội Ả Rập Xê Út đã bắt đầu rút dần khỏi khu vực miền đông Yemen và tập trung lực lượng về miền trung. Giới quan sát cho rằng đây là động thái chuẩn bị cho một cuộc tấn công trên bộ nhằm giành lại tỉnh chiến lược Al-Bayda ở miền trung nam Yemen. Tỉnh này bị lực lượng Houthi kiểm soát trong giai đoạn 2020–2021 và là đầu mối kết nối quan trọng giữa miền bắc và miền nam Yemen.

Nguyên nhân cốt lõi khiến Riyadh quyết định cân nhắc nối lại chiến dịch quân sự là do tuyến xuất khẩu dầu mỏ chiến lược của nước này đang chịu sức ép từ hai phía:

• Eo biển Hormuz bị gián đoạn: Sau khi chiến tranh toàn diện giữa Mỹ và Iran bùng nổ, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz – cửa ngõ xuất khẩu dầu của Vịnh Ba Tư. Điều này buộc hơn một nửa lượng dầu thô của Ả Rập Xê Út phải được vận chuyển qua đường ống trên bộ tới các cảng ven Biển Đỏ như Yanbu để xuất khẩu.
• Houthi phong tỏa tuyến hàng hải Biển Đỏ: Ngày 20/7, lực lượng Houthi liên minh với Iran tuyên bố áp đặt lệnh phong tỏa toàn diện đối với các tàu thuyền của Ả Rập Xê Út. Đến ngày 25/7, Houthi tuyên bố đã sử dụng vũ khí chính xác tấn công các cơ sở vận chuyển dầu “nhạy cảm” của Ả Rập Xê Út, nối các mỏ dầu ở miền đông với các cảng xuất khẩu trên Biển Đỏ.

Thế “gọng kìm” này trên thực tế đã làm tê liệt các tuyến xuất khẩu dầu mỏ quan trọng của Ả Rập Xê Út. Đáp lại, lực lượng Houthi cho biết việc phong tỏa trên biển nhằm đáp trả lệnh phong tỏa kéo dài mà Ả Rập Xê Út áp đặt đối với Yemen, đồng thời tuyên bố sẽ chấm dứt các hành động này ngay khi Riyadh dỡ bỏ các biện pháp hạn chế. Houthi cũng khẳng định cuộc xung đột là vấn đề nội bộ liên quan đến tương lai của Yemen, chứ không phải do Iran trực tiếp chỉ đạo.

Để đối phó với cuộc khủng hoảng năng lượng và an ninh quốc gia đang cận kề, Bộ Quốc phòng Ả Rập Xê Út hôm thứ Năm thông báo đã có 14 quốc gia, gồm Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan, Ai Cập, Sudan, Djibouti, Bahrain, Jordan, Kuwait, Qatar và chính phủ được quốc tế công nhận của Yemen, ra tuyên bố chung ủng hộ việc thành lập một liên minh phòng thủ hàng hải đa quốc gia nhằm bảo đảm an toàn cho hoạt động hàng hải tại Biển Đỏ và eo biển Bab el-Mandeb.

Riyadh cũng đã chính thức mời Mỹ cùng các nước châu Âu như Anh, Pháp, Đức và Italy tham gia liên minh hộ tống này.

Về mặt ngoại giao và phối hợp chiến lược, Bộ trưởng Quốc phòng Ả Rập Xê Út, Hoàng tử Khalid bin Salman, hôm thứ Tư đã khẩn cấp tới Nhà Trắng để có cuộc gặp kín với Tổng thống Donald Trump và Phó Tổng thống JD Vance nhằm thảo luận về cách ứng phó với cuộc khủng hoảng ở Biển Đỏ cũng như các phương án triển khai quân sự tiếp theo.

Theo các nguồn tin, Riyadh đã gửi thông điệp rõ ràng tới Nhà Trắng rằng nước này sẽ sử dụng mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và cơ sở hạ tầng năng lượng trọng yếu, nhưng đồng thời sẽ cố gắng kiềm chế tối đa nhằm tránh để xung đột leo thang thành một cuộc chiến trực tiếp và trên quy mô lớn với Iran.

Các nhà phân tích ngoại giao nhận định, nếu Ả Rập Xê Út phát động lại chiến dịch quân sự tại Yemen, điều đó không chỉ đồng nghĩa với việc thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Riyadh và Houthi được duy trì từ năm 2022 hoàn toàn sụp đổ, mà còn cho thấy cuộc chiến giữa Mỹ và Iran đã lan rộng không thể tránh khỏi sang toàn bộ Bán đảo Ả Rập. Trong bối cảnh nguồn cung năng lượng toàn cầu vốn đã căng thẳng, sự gia tăng rạn nứt địa chính trị này có thể gây tác động sâu rộng tới thị trường dầu mỏ và chuỗi cung ứng quốc tế.