Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae hôm thứ Tư (18/11) tới Thâm Quyến dự Hội nghị không chính thức các nhà lãnh đạo APEC, và mức đón tiếp phía Trung Quốc dành cho bà thấp hơn rõ rệt so với lãnh đạo các nước khác. Thang máy bay đặt thấp hơn hẳn cửa khoang khiến bà xuống máy bay rất bất tiện, và nhiều cư dân mạng nghi phía Trung Quốc cố ý làm khó.

Thủ tướng Nhật Bản đến Thâm Quyến tham dự APEC 33 bước xuống bậc thang bị thấp hơn đáng kể, khiến bà gặp khó khăn. (Ảnh chụp màn hình video)

Chuyên cơ chở bà Takaichi hạ cánh xuống sân bay quốc tế Thâm Quyến lúc 16h40, theo đài NHK và đài TBS. Sân bay có trải thảm đỏ, nhưng không có nhạc chào mừng hay đoàn người ra đón.

Người ra đón bà Takaichi là bà Chương Khải Nguyệt, cựu Đại sứ Trung Quốc tại Hy Lạp, hiện đã nghỉ hưu. Bà Chương đón một mình, với tư cách “Đại sứ lễ tân Bộ Ngoại giao Trung Quốc”. Hai người bắt tay, trò chuyện ngắn. Sau đó, bà Takaichi được đội danh dự đón, chào hỏi qua vài người phía Trung Quốc rồi lên xe rời sân bay ngay.

NHK cho biết mức đón tiếp dành cho bà Takaichi thấp hơn hẳn so với lãnh đạo các nước khác. Trước đó, lãnh đạo Hàn Quốc, Thái Lan và một số nước khác khi đến sân bay Thâm Quyến đều được đón bằng nhạc chào mừng, cùng đông người dân được bố trí ra hò reo. Trái lại, lúc bà Takaichi đến, không khí khá vắng vẻ, lễ đón diễn ra và kết thúc trong im lặng.

Đài TBS thì chia đôi màn hình, đặt cảnh bà Takaichi cạnh cảnh vợ chồng Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung đến sân bay, làm nổi rõ sự khác biệt trong cách đón tiếp lãnh đạo hai nước. Trên hình, hàng chục người xếp hàng chào đón vợ chồng ông Lee, còn lúc bà Takaichi đến thì quang cảnh vắng hẳn.

Trong bản tin hiện trường cùng ngày, mạng tin FNN (Fuji News Network) cũng so sánh cách đón tiếp lãnh đạo các nước. Tổng thống Nga Vladimir Putin, ông Lee và Thủ tướng Australia Anthony Albanese khi đến đều được đông thanh niên xếp hàng chào đón, kèm phần biểu diễn nhạc cụ. Bà Takaichi đến thì không có tiết mục đón khách nào tương tự, quang cảnh đặc biệt vắng vẻ.

Tờ Mainichi Shimbun dẫn lời một quan chức cấp cao Bộ Ngoại giao Nhật Bản bày tỏ phẫn nộ, nói rằng cách phía Trung Quốc đón bà Takaichi “đến phép lịch sự tối thiểu trong ngoại giao cũng không có, thật sự quá thất lễ”.

Ngoài mức đón tiếp, một chi tiết khác cũng thu hút nhiều chú ý trên mạng. Video tại hiện trường cho thấy khi bà Takaichi bước ra, thang máy bay đặt thấp hơn hẳn vị trí bình thường, tạo khoảng chênh rõ rệt với cửa khoang. Bà phải bước một bước rất dài mới đặt chân được lên thang.

Khi lãnh đạo các nước khác đến, thang máy bay không có tình trạng như vậy. Sự khác biệt này khiến dư luận đặt câu hỏi phải chăng phía Trung Quốc cố ý bố trí thang để làm khó bà Takaichi.

Hình ảnh này nhanh chóng gây bàn tán trên mạng. Trên mạng xã hội X, một số cư dân mạng người Hoa viết: “Thang máy bay dành cho bà Takaichi Sanae của Nhật bị cố tình hạ thấp hẳn một đoạn, tuyệt đối không phải sơ suất, chắc chắn là cố ý”. “Tôi chỉ có thể nói là quá hẹp hòi”. “Trò vặt vãnh, chỉ khiến thiên hạ chê cười”. “Đây đúng là thủ đoạn kiểu côn đồ, vô lại! Điều này chỉ để lại một trang nhơ nhuốc trong lịch sử ngoại giao thế giới!”

Nhà văn Thôi Thành Hạo đặt câu hỏi: “Đây là đòn dằn mặt bà Takaichi Sanae chăng?” Theo ông, thang không được nâng lên đúng vị trí nên ngay bước đầu tiên, bà Takaichi đã phải gắng sức bước ra khỏi cửa khoang mới đứng vững, trong khi với ông Lee Jae-myung và Tổng thống Mỹ Donald Trump, bậc thang đầu tiên chỉ chênh vài cm.

“Theo yêu cầu đón tiếp của phía Trung Quốc thì chắc chắn không thể vô tình để xảy ra sự cố như thế này. Xem ra họ đã dồn hết mưu mẹo vào chuyện này”, ông nói thêm.

Đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của bà Takaichi kể từ khi nhậm chức Thủ tướng. Bà dự kiến không có cuộc hội đàm chính thức nào với ông Tập Cận Bình trong hai ngày diễn ra hội nghị APEC, hãng tin Kyodo dẫn các nguồn tin ngoại giao cho biết.

Quan hệ Nhật-Trung liên tục xấu đi kể từ tháng 11 năm ngoái, khi bà Takaichi phát biểu tại Quốc hội về tình huống “Đài Loan có biến”. Chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc kêu gọi người dân tránh đến Nhật Bản và siết kiểm soát xuất khẩu các vật tư lưỡng dụng quân sự – dân sự như đất hiếm. Chính quyền này còn chỉ trích chính sách tăng cường năng lực phòng vệ của Chính phủ Nhật Bản, gọi đó là “chủ nghĩa quân phiệt kiểu mới”.