Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae và Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm thứ Tư (18/11) đã trao đổi khoảng 30 phút bên lề Hội nghị Thượng đỉnh APEC tại Thâm Quyến, Trung Quốc. Đây là lần đầu lãnh đạo Nhật Bản và Nga gặp trực tiếp sau 7 năm, đồng thời là cuộc đối thoại trực tiếp cấp thượng đỉnh đầu tiên kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022.

Rome, Ý – Ngày 15/6/2026: Bà Takaichi Sanae tại buổi họp báo chung sau cuộc gặp cấp chính phủ. Tại Villa Pamphili, Thủ tướng Ý Giorgia Meloni đã có cuộc gặp với Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi. (Ảnh: Marco Iacobucci Epp / Shutterstock)

Cuộc trao đổi diễn ra sau tiệc chào mừng của Hội nghị không chính thức các nhà lãnh đạo APEC. Vì lịch trình của các nhà lãnh đạo dày đặc, phía Nhật Bản không sắp xếp trước một cuộc hội đàm thượng đỉnh chính thức. Thay vào đó, Tokyo phối hợp với phía Nga để tổ chức một cuộc trao đổi không chính thức giữa hai bên.

Các quan chức Chính phủ Nhật Bản cho truyền thông biết, trong cuộc trao đổi, bà Takaichi đã trình bày với ông Putin lập trường của Nhật Bản về nhiều vấn đề song phương. Bà yêu cầu phía Nga lập tức thả phóng viên Imai Yuki của báo Hokkaido Shimbun, người đang bị giam giữ, và bảo đảm an toàn tài sản cũng như quyền lợi kinh doanh của các doanh nghiệp Nhật Bản tại Nga.

uan hệ Nhật Bản – Nga tiếp tục căng thẳng

Vài tháng gần đây, Nga liên tiếp có các động thái gây sức ép với Nhật Bản, và quan hệ hai nước tiếp tục căng thẳng.

Tháng 8 năm nay, ông Putin lần đầu đến thăm đảo Etorofu, khiến Chính phủ Nhật Bản lên tiếng phản đối. Etorofu là một trong những đảo thuộc quần đảo Nam Kuril (Nhật Bản gọi là 4 đảo phương Bắc), khu vực đang có tranh chấp chủ quyền giữa hai nước.

Hôm 13/10, nhà chức trách Nga bắt giữ phóng viên Imai Yuki tại tỉnh Sakhalin ở vùng Viễn Đông, sau đó đưa về Moscow tạm giam với cáo buộc làm gián điệp. Chính phủ Nhật Bản bác bỏ cáo buộc này và yêu cầu phía Nga lập tức trả tự do cho ông.

Thời hạn tạm giam phóng viên này dự kiến kết thúc vào ngày 12/12, nhưng phía Nga vẫn có thể gia hạn.

Trong tháng 11, ông Putin còn ký sắc lệnh tổng thống, giao tài sản của hãng Japan Tobacco (JT) tại Nga cho doanh nghiệp Nga tạm thời quản lý.

Hôm thứ Ba (17/11), Chính phủ Nhật Bản lại gửi lời phản đối mạnh mẽ tới Moscow về việc hai máy bay nghi là máy bay quân sự Nga xâm phạm không phận Nhật Bản.

Đối thoại thượng đỉnh Nhật Bản – Nga gián đoạn gần 7 năm

Lần gần nhất lãnh đạo hai nước gặp nhau chính thức là vào tháng 9/2019. Khi đó, Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo hội đàm với ông Putin về các vấn đề như tranh chấp 4 đảo phương Bắc, hợp tác kinh tế và việc người Nhật từng sống trên các đảo về quê viếng mộ. Sau khi Nga xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022, đối thoại trực tiếp cấp cao giữa hai nước bị gián đoạn.

Trước cuộc gặp ở Thâm Quyến, Tokyo đã bắt đầu tìm cách khôi phục liên lạc với Moscow. Hôm 30/10, ngoại trưởng hai nước hội đàm trực tiếp lần đầu sau 5 năm. Cuộc trao đổi lần này giữa bà Takaichi và ông Putin là lần đầu lãnh đạo hai nước gặp lại nhau sau khoảng 7 năm.

Chính phủ Nhật Bản cho biết, dù quan hệ hai nước đang tồn tại nhiều vấn đề khó giải quyết, hai bên vẫn cần duy trì kênh liên lạc.

Xem thêm: