Báo cáo: Mật vụ Mỹ bỏ lỡ 102 liên lạc trước vụ ám sát hụt ông Trump năm 2024
- Trần Đình
- •
Báo cáo mới do Văn phòng Tổng thanh tra Bộ An ninh Nội địa Mỹ công bố hôm 2/7 cho thấy Cơ quan Mật vụ Mỹ (USSS) đã mắc hàng loạt sai sót nghiêm trọng trong công tác bảo vệ cuộc vận động tranh cử của ông Donald Trump tại Butler, bang Pennsylvania, hồi tháng 7/2024, và đã bỏ lỡ nhiều cơ hội phát hiện, ngăn chặn hoặc làm gián đoạn âm mưu ám sát của tay súng Thomas Crooks. 
Báo cáo dài 64 trang (PDF) nêu chi tiết các vấn đề then chốt như thất bại trong liên lạc, lỗ hổng về góc nhìn bảo vệ và sự cố thiết bị chống drone, cho thấy Mật vụ đã không nhận diện kịp thời mối đe dọa, dẫn đến một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng trong ngày hôm đó.
Đứt gãy trong hệ thống liên lạc
Một trong những sai sót lớn nhất là sự đứt gãy trong hệ thống liên lạc. Mật vụ không lập trung tâm liên lạc chung với lực lượng thực thi pháp luật địa phương, khiến những thông tin quan trọng mà cảnh sát địa phương nắm được không được chuyển ngay đến Mật vụ.
Trong buổi chiều hôm đó, phòng liên lạc của lực lượng địa phương đã nhận 102 tín hiệu vô tuyến liên quan tới việc truy tìm một người khả nghi, và về sau người này được xác định chính là Crooks.
Báo cáo cho biết phòng liên lạc của Mật vụ và phòng liên lạc của cảnh sát địa phương chỉ cách nhau 257 yard, nhưng kết nối vô tuyến giữa hai bên lại lúc có lúc không và rất hạn chế. Kết quả là Mật vụ không nhận được 102 liên lạc vô tuyến này, mà chỉ nhận được 5 cuộc gọi điện thoại và 3 tin nhắn.
Vì chỉ tiếp nhận được những thông tin rời rạc như vậy, các nhân sự tại hiện trường đã không nhận thức được tính cấp bách của mối đe dọa, và cũng không báo cho đội bảo vệ của ông Trump biết rằng đang có một đối tượng khả nghi bị truy tìm.
Nhiều thành viên đội bảo vệ sau đó cho biết, nếu biết cảnh sát địa phương đang tìm một người đáng ngờ, họ đã có thể áp dụng các biện pháp bảo vệ như hoãn bài phát biểu của ông Trump hoặc đưa ông rời khỏi sân khấu.
Biện pháp che khuất tầm nhìn không được thực hiện đúng cách
Một chi tiết đáng chú ý khác là biện pháp che khuất tầm nhìn đã không được thực hiện đúng cách. Trong đánh giá an ninh trước sự kiện, Mật vụ đã xác định tầm nhìn từ mái của khu nhà AGR tới sân khấu là một nguy cơ.
Báo cáo cho biết một đặc vụ phụ trách hiện trường từng đề xuất dùng những chiếc xe tải có sẵn tại địa điểm để che tầm nhìn giữa khu AGR và sân khấu của ông Trump, nhưng đề xuất này bị nhân viên chiến dịch của ông Trump từ chối vì cho rằng xe tải sẽ “quá gần khung hình của giới truyền thông”. Sau đó, đặc vụ này đề xuất phương án thứ hai là chuyển xe tải sang một vị trí khác gần đó để chắn tầm nhìn từ một hướng khác, và đội của ông Trump đã đồng ý.
Tuy nhiên, Mật vụ sau đó không xác nhận liệu xe tải có thực sự được chuyển tới vị trí chỉ định hay không, cũng không báo cáo lên cấp trên rằng hướng nhìn từ khu AGR vẫn còn bị hở. Hệ quả là khi Crooks leo lên mái khu AGR, hắn có thể nhìn thẳng không bị cản trở vào sân khấu từ khoảng cách khoảng 155 yard rồi nổ súng vào ông Trump.
Hệ thống chống drone gặp sự cố
Báo cáo cũng cho thấy Mật vụ đã bỏ lỡ cơ hội phát hiện sớm bằng drone. Khoảng hai giờ trước khi Crooks nổ súng, từ 15:51 đến 16:00, hắn đã điều khiển một máy bay không người lái bay gần 9 phút quanh khu vực sự kiện để quan sát sân khấu tranh cử và mái nhà khu AGR, nhưng Mật vụ không phát hiện ra chuyến bay này.
Cuộc điều tra cho biết dù Mật vụ có triển khai hệ thống chống drone tại hiện trường trong ngày hôm đó, hệ thống này lúc đó lại không hoạt động.
Tại chỗ chỉ có một nhân viên vận hành chưa được đào tạo đầy đủ phụ trách hệ thống; người này không thử thiết bị vào ngày hôm trước và cũng không biết rằng quy trình an ninh yêu cầu phải kiểm tra trước. Sau 10 giờ sáng, người vận hành mới phát hiện hệ thống bị lỗi và mất hàng giờ để tìm cách khắc phục. Đến khoảng 4:20 chiều, nhà cung cấp mới xác nhận nguyên nhân là do một dây Ethernet bị hỏng; sau khi thay dây, hệ thống chỉ được khôi phục vào lúc 4:29 chiều.
Điều đó có nghĩa là khi Crooks cho drone bay quanh khu vực, hệ thống chống drone của Mật vụ vẫn đang ở trạng thái vô hiệu. Báo cáo kết luận rằng nếu hệ thống hoạt động bình thường, Mật vụ đã có thể phát hiện sớm hoạt động của drone và vị trí của cả máy bay lẫn người điều khiển khoảng hai giờ trước vụ nổ súng.
Đứt gãy trong chia sẻ tình báo nội bộ
Ngoài các thiếu sót trong tác nghiệp, báo cáo còn chỉ ra những đứt gãy trong việc chia sẻ tình báo nội bộ. Trước vụ việc, Mật vụ đã nắm được thông tin mật về một mối đe dọa “từ xa” nhắm vào ông Trump nên quyết định bố trí tay súng bắn tỉa tại hiện trường, nhưng thông tin này không được chia sẻ đầy đủ cho văn phòng hiện trường tại Pittsburgh và các nhân sự tuyến đầu, khiến việc triển khai không thể đáp ứng đầy đủ tình hình đe dọa.
Cựu đặc vụ Paul Eckloff nói với Fox News rằng: “Liên lạc là một vấn đề, vì các hệ thống không tương thích với nhau. Có quá nhiều sở chỉ huy.” Ông cũng cho rằng thất bại lớn nhất của Mật vụ là lẽ ra không nên đồng ý tổ chức sự kiện ở địa điểm đó, bởi mái nhà tại đây tạo ra một mối đe dọa tầm nhìn quá lớn.
Mật vụ đồng ý với toàn bộ 7 khuyến nghị cải tổ
Trước báo cáo này, Mật vụ cho biết họ đồng ý với toàn bộ 7 khuyến nghị cải tổ của Tổng thanh tra.
Người phát ngôn của cơ quan nói rằng nhiều khuyến nghị trong số này trước đó đã được xác nhận và hiện đã được đưa vào quá trình cải cách đang diễn ra.
Báo cáo cho thấy Mật vụ đã cập nhật một số chính sách, trong đó có yêu cầu nhân viên phòng liên lạc phải thông báo cho đội bảo vệ khi phát hiện các sự cố an ninh nghiêm trọng như có người khả nghi; đồng thời phải xác nhận trước vị trí của lực lượng thực thi pháp luật cấp bang và địa phương trước mỗi sự kiện.
Tuy vậy, với các vấn đề như huấn luyện chống drone, chia sẻ tình báo mật và rà soát giải pháp xử lý lỗ hổng tầm nhìn, báo cáo cho thấy vẫn còn một số hạng mục cần tiếp tục hoàn thiện.
Xem thêm
Từ khóa mật vụ Mỹ ám sát Trump
