Ngày thứ Hai (5/1), nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro đã lần đầu ra hầu tòa tại một tòa án liên bang ở New York, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong vụ án hình sự kéo dài nhiều năm nhằm vào ông. Phiên tòa do Thẩm phán liên bang Alvin Hellerstein, 92 tuổi, chủ trì — một trong những thẩm phán kỳ cựu nhất của Tòa án Liên bang Khu vực Nam New York.

Tòa án Liên bang Daniel Patrick Moynihan ở New York. (Ảnh: Shutterstock)

Thẩm phán Hellerstein được Tổng thống Mỹ Bill Clinton bổ nhiệm và từ năm 2011 giữ chức thẩm phán cao cấp tại Manhattan. Trong sự nghiệp xét xử lâu dài, ông từng xử lý nhiều vụ án đặc biệt nghiêm trọng và gây chú ý lớn, bao gồm các hồ sơ liên quan đến vụ khủng bố ngày 11/9/2001, các vụ án khủng bố quốc tế, an ninh quốc gia, cũng như vụ diệt chủng tại Sudan. Với bề dày kinh nghiệm đó, ông được đánh giá là một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn trong hệ thống tư pháp liên bang Mỹ.

Hiện nay, vụ án liên quan đến ông Maduro được xem là có thể trở thành vụ việc lớn nhất trong sự nghiệp của Thẩm phán Hellerstein. Theo kế hoạch, vào trưa thứ Hai (5/1), ông Hellerstein tiến hành thủ tục thẩm vấn chính thức đối với ông Maduro và vợ là bà Cilia Flores. Phiên thẩm vấn này khởi động lại một tiến trình pháp lý đã bị đình trệ suốt sáu năm, kể từ khi các công tố viên Mỹ lần đầu truy tố ông Maduro. Trong suốt thời gian đó, ông Maduro bị cho là đã né tránh việc bị bắt giữ và truy tố trước pháp luật Mỹ.

Song song với việc chuẩn bị xét xử ông Maduro, Thẩm phán Hellerstein trong những năm qua đã xử lý nhiều vụ án liên quan đến các đồng phạm hoặc nhân vật thân cận với ông. Tháng 4/2024, ông tuyên án hơn 21 năm tù đối với cựu tướng lục quân Venezuela đã nghỉ hưu Cliver Alcala. Trước đó, vào tháng 6 năm ngoái, cựu tướng kiêm cựu giám đốc cơ quan tình báo Venezuela Hugo Carvajal Barrios đã nhận tội trước tòa của Thẩm phán Hellerstein, thừa nhận các cáo buộc liên quan đến khủng bố ma túy và buôn bán ma túy quốc tế.

Ngoài các vụ án liên quan trực tiếp đến Venezuela, Thẩm phán Hellerstein cũng từng thể hiện lập trường độc lập và thận trọng trước các lập luận của chính quyền Tổng thống Donald Trump trong một số vụ việc gây tranh cãi. Đầu năm nay, ông đã bác bỏ yêu cầu của chính quyền Trump về việc trục xuất các cá nhân bị nghi là thành viên băng đảng Venezuela dựa trên Đạo luật Kẻ thù Nước ngoài — một đạo luật thời chiến. Thẩm phán cho rằng chính phủ Mỹ đã áp dụng sai và không phù hợp khung pháp lý của đạo luật này.

Với kinh nghiệm lâu năm, uy tín cao và quan điểm pháp lý độc lập, Thẩm phán Alvin Hellerstein đang đứng trước một vụ án mang ý nghĩa pháp lý và chính trị đặc biệt lớn, không chỉ với cá nhân ông Maduro mà còn đối với quan hệ quốc tế và hệ thống tư pháp Mỹ.

Lý Ngọc t/h