Đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát Thượng viện sau khi thắng nhiều ghế then chốt

Đảng Dân chủ đã giành lại quyền kiểm soát Thượng viện trong cuộc bầu cử ngày 3/11.

Các ứng viên Dân chủ đã giành được những ghế trước đó thuộc về Đảng Cộng hòa tại North Carolina, South Carolina, Texas, Ohio, Iowa và Kansas. Để giành lại đa số tại Thượng viện, Đảng Dân chủ cần thắng thêm 4 ghế do Đảng Cộng hòa nắm giữ.

Kết quả đầu tiên được công bố trong đêm bầu cử là tại North Carolina, nơi cựu Thống đốc Roy Cooper, ứng viên Dân chủ, đánh bại ông Michael Whatley, cựu Chủ tịch Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa.

Tại bang South Carolina ở miền Nam, bác sĩ nhi khoa Annie Andrews, ứng viên Dân chủ, đánh bại Thượng nghị sĩ đương nhiệm Darline Graham của Đảng Cộng hòa. Bà Graham tiếp quản ghế này sau khi anh trai bà, cựu Thượng nghị sĩ Lindsey Graham (Đảng Cộng hòa, bang South Carolina), qua đời hồi đầu năm nay.

Tại Kansas, mục sư Adam Hamilton, ứng viên Dân chủ, đánh bại Thượng nghị sĩ đương nhiệm Roger Marshall của Đảng Cộng hòa. Ông Hamilton sẽ là thượng nghị sĩ Dân chủ đầu tiên đại diện bang Kansas trong vòng 94 năm qua.

Bất ngờ lớn nhất xảy ra tại Texas, nơi nghị sĩ Hạ viện bang James Talarico của Đảng Dân chủ đánh bại Tổng chưởng lý bang Texas Ken Paxton, ứng viên Cộng hòa. Đây là lần đầu tiên kể từ khi ông Lloyd Bentsen phục vụ tại Thượng viện trong giai đoạn 1971–1993, Texas mới có một thượng nghị sĩ thuộc Đảng Dân chủ.

Tại Ohio, cựu Thượng nghị sĩ Sherrod Brown sẽ trở lại Thượng viện sau khi đánh bại Thượng nghị sĩ đương nhiệm Jon Husted của Đảng Cộng hòa. Ông Brown sẽ đảm nhiệm hai năm còn lại trong nhiệm kỳ của Phó Tổng thống JD Vance.

Ở Iowa, nghị sĩ Hạ viện bang Josh Turek của Đảng Dân chủ đánh bại nghị sĩ Đảng Cộng hòa Ashley Hinson để giành ghế của Thượng nghị sĩ Joni Ernst (Đảng Cộng hòa, bang Iowa). Thượng nghị sĩ Dân chủ gần nhất của bang Iowa là ông Tom Harkin, người rời Thượng viện năm 2015.

Bà Samara Klar, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Arizona, nói với The Epoch Times rằng có một vấn đề đã chi phối hai kỳ bầu cử gần đây.

“Trong cuộc bầu cử năm 2024, Đảng Cộng hòa đã giành chiến thắng áp đảo, phần lớn nhờ những cam kết về khả năng chi trả. Và hiện nay, khả năng chi trả vẫn là vấn đề lớn đối với người Mỹ, thậm chí còn nghiêm trọng hơn so với thời điểm đó,” bà nói.

Bà Klar cho rằng cử tri Mỹ đã gửi đi một thông điệp tới tổng thống và Đảng Cộng hòa.

“Cử tri đang phát đi thông điệp rằng những chính sách mà ông Trump và chính quyền Cộng hòa của ông triển khai trong hai năm qua không mang lại hiệu quả đối với họ,” bà nói.

Tổng thống Donald Trump tối 3/11 tuyên bố ông chấp nhận kết quả bầu cử.

Trong những tháng trước ngày bầu cử, kết quả thăm dò tại nhiều cuộc đua Thượng viện quan trọng nghiêng về phía Đảng Dân chủ, kể cả ở những bang từng được xem là có cạnh tranh sít sao. Chẳng hạn, cuộc đua tại North Carolina nhằm thay thế Thượng nghị sĩ Thom Tillis (Đảng Cộng hòa, bang North Carolina) đã được điều chỉnh dự báo theo hướng nghiêng về Đảng Dân chủ.

Những xu hướng này làm dấy lên dự đoán rằng Đảng Dân chủ có thể giành lại quyền kiểm soát Thượng viện sau khi để mất vị thế này trong cuộc bầu cử năm 2024.

Lần gần nhất Đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện là trong nửa đầu nhiệm kỳ của Tổng thống Joe Biden.

Nếu nắm được đa số rõ ràng tại Thượng viện, Đảng Dân chủ sẽ có thêm lợi thế trong các cuộc tranh luận về ngân sách với Đảng Cộng hòa và chính quyền Trump.

Trong kịch bản đó, nhiều, thậm chí có thể là toàn bộ, các ứng viên được ông Trump đề cử, bao gồm cả những người có thể được lựa chọn vào Tòa án Tối cao, sẽ phải đối mặt với những trở ngại khó vượt qua trong quá trình phê chuẩn.

Một số thượng nghị sĩ Dân chủ, đáng chú ý nhất là Thượng nghị sĩ John Fetterman (Đảng Dân chủ, bang Pennsylvania), đôi khi đã bỏ phiếu cùng phe Cộng hòa và chính quyền hiện tại.

Tính đến nửa đêm theo giờ miền Đông nước Mỹ, khi 60% số phiếu đã được kiểm, Thượng nghị sĩ kỳ cựu Susan Collins của Đảng Cộng hòa tại bang Maine nhận được 48,2% số phiếu, trong khi đối thủ Troy Jackson, cựu Chủ tịch Thượng viện bang Maine, nhận được 51,7%.