Lãnh đạo Phần Lan, Na Uy điện đàm với ông Putin về chấm dứt chiến tranh Ukraine
- Bảo Minh
- •
Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb và Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre hôm thứ Ba (27/10) điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin về chiến tranh Ukraine, trước vòng đàm phán Nga-Ukraine-Mỹ ở Abu Dhabi.
AP cho biết đây là lần tiếp xúc trực tiếp đầu tiên được biết đến giữa lãnh đạo hai nước Bắc Âu và ông Putin kể từ không lâu sau khi Nga tấn công Ukraine hôm 24/2/2022.
Ông Stubb và ông Støre gọi cho ông Putin từ Helsinki. Phần Lan và Na Uy đều có chung biên giới với Nga.
Thông cáo của Văn phòng Tổng thống Phần Lan cho biết mục đích cuộc gọi là trực tiếp chuyển tới ông Putin các thông điệp về những cuộc đàm phán sắp tới nhằm giúp chấm dứt chiến tranh. Cuộc gọi gắn với vòng hòa đàm ở Abu Dhabi (Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất), nơi các nhà đàm phán Ukraine, Nga và Mỹ dự kiến gặp nhau vào đầu tháng 11, theo đài Yle của Phần Lan đưa tin.
Hôm thứ Sáu (23/10), Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông báo 3 bên đã đồng ý tổ chức các cuộc gặp cấp kỹ thuật tại Abu Dhabi.
Thông cáo nêu rõ cuộc gọi “là bước tiếp nối cuộc gặp ở Oslo hôm 20/10 và được thực hiện với sự tham vấn của Ukraine”. Hai nhà lãnh đạo đã tự đề xuất cuộc điện đàm để bàn về cuộc chiến của Nga nhằm vào Ukraine, về các nỗ lực ngoại giao để chấm dứt chiến tranh và thúc đẩy hòa bình, ổn định tại châu Âu.
Ông Stubb: “Chấm dứt chiến tranh đòi hỏi những cuộc trao đổi trực tiếp”
“Cuộc trao đổi diễn ra thẳng thắn và thực chất. Chúng tôi là láng giềng của Nga. Kết cục của cuộc chiến này sẽ tác động trực tiếp đến an ninh của chúng tôi và của cả châu Âu. Chấm dứt chiến tranh đòi hỏi những cuộc trao đổi trực tiếp,” ông Stubb nói trong tuyên bố về cuộc điện đàm.
Thủ tướng Na Uy nhấn mạnh cái giá của chiến tranh.
“Chiến tranh gây ra những tổn thất to lớn về người và của. Đau thương và tàn phá sẽ ảnh hưởng đến nhiều thế hệ. Trong cuộc gọi, chúng tôi nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giảm leo thang,” ông Støre nói.
Hai ông cho biết họ tham gia cuộc gọi với tư cách lãnh đạo của nước mình, không đại diện cho cả châu Âu. Phần Lan và Na Uy sẽ tiếp tục ủng hộ Ukraine như từ trước đến nay, theo Reuters.
Về phía Nga, thông cáo của Điện Kremlin viết rằng cuộc gọi diễn ra theo đề nghị của phía Phần Lan và Na Uy. Các bên hoan nghênh thỏa thuận nối lại đàm phán ba bên Nga, Ukraine, Mỹ ở Abu Dhabi trong nửa đầu tháng 11 và thống nhất tiếp tục duy trì liên lạc trực tiếp qua điện thoại. Ông Putin cũng thông báo về việc bắt đầu chiến dịch nhân đạo do Mỹ làm trung gian ở Oleshky.
Sau cuộc gọi với ông Putin, hai nhà lãnh đạo điện đàm với ông Zelensky. Một trợ lý của Tổng thống Ukraine thông báo việc này cho phóng viên qua nhóm trò chuyện WhatsApp. Ông Stubb và ông Støre đều viết trên mạng X rằng đã có một “cuộc điện đàm tốt đẹp” với ông Zelensky, trong đó hai bên bàn về cuộc trao đổi với ông Putin.
Lãnh đạo Tây Âu phần lớn tránh tiếp xúc với ông Putin
Từ khi Nga tấn công Ukraine vào tháng 2/2022, lãnh đạo các nước Tây Âu phần lớn tránh liên lạc với ông Putin. Moscow thường cáo buộc các chính phủ châu Âu đổ thêm dầu vào lửa chiến tranh khi vũ trang cho Ukraine và từ chối đàm phán trực tiếp.
Nga cũng so sánh lập trường của các lãnh đạo Tây Âu với cách làm của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ông Trump đã trao đổi với ông Putin và tìm cách làm trung gian để đạt một thỏa thuận hòa bình, dù đến nay chưa thành công.
Năm ngoái, Ngoại trưởng Phần Lan Elina Valtonen từng nói “chưa phải lúc gọi điện cho ông Putin”.
Tuần trước, ông Støre và ông Stubb gặp Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và ông Zelensky tại Oslo, một ngày trước khi ông Witkoff gặp ông Putin tại St. Petersburg (21/10). Sau cuộc gặp với ông Witkoff, Điện Kremlin cho biết Nga sẵn sàng nối lại hòa đàm với Ukraine qua trung gian Mỹ trong tháng 11, lần đầu tiên kể từ tháng 2.
Ngừng bắn cục bộ ở Oleshky bắt đầu cùng ngày
Cũng trong ngày thứ Ba, Nga và Ukraine bắt đầu ngừng bắn cục bộ tại thành phố Oleshky do Nga chiếm đóng ở vùng Kherson, miền nam Ukraine. Thỏa thuận do Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump làm trung gian, nhằm mở đường cho một đoàn cứu trợ vào thành phố trong tuần này.
Lệnh tạm ngừng giao tranh có hiệu lực từ 3h sáng (giờ Ukraine) và dự kiến kéo dài đến hết thứ Bảy (31/10), hoặc lâu hơn nếu cần. Theo Liên Hợp Quốc, có tới 2.000 người đang mắc kẹt ở Oleshky vì mìn và các cuộc tấn công bằng drone.
Về lệnh ngừng bắn, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói: “Đến nay chưa có báo cáo nào về vi phạm”.
Ở những nơi khác, các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn. Ông Zelensky cho biết Nga đã phóng 16 tên lửa đạn đạo và hơn 280 drone vào 11 vùng của Ukraine. Tại Kiev, tên lửa đạn đạo Nga làm hư hại khuôn viên một trường đại học, khiến một người chết và 12 người bị thương, giới chức thành phố thông báo.
Từ khóa Vladimir Putin Na Uy Phần Lan Chiến tranh Nga - Ukraine đàm phán hòa bình Nga - Ukraine Alexander Stubb Jonas Gahr Støre

































