Trung Quốc: Hàng loạt cổ trấn nhân tạo vắng khách sau thời kỳ hoàng kim

Lưu Nghị
•
Thứ Ba, 27/10/2026

Các cổ trấn nhân tạo xây tốn kém khắp Trung Quốc năm nay rơi vào cảnh vắng khách, cửa hàng đóng cửa. Trong 8 năm qua, tổng vốn đổ vào loại hình này đã vượt 50 tỷ nhân dân tệ (khoảng 7,49 tỷ USD).

Ảnh minh họa. (Ảnh: Maria_Usp/Shutterstock)

Cổ trấn nhân tạo là những thị trấn được xây mới theo lối kiến trúc cổ. Gần đây, nhiều video quay cảnh các nơi này lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc, với chung một lời than phiền: Tốn nhiều tiền xây dựng nhưng du khách thưa thớt, nhiều cửa hàng vắng hoe.

Một blogger than trong video rằng ở nhiều cổ trấn, bảo vệ còn đông hơn du khách. Một video khác nói: “Đổ 50 tỷ nhân dân tệ (khoảng 7,49 tỷ USD)chỉ để dựng lên một thành phố trống, sự thật xót xa”.

Hơn 2.800 cổ trấn nhân tạo, chưa đến 300 nơi trụ lại

Thông tin trên mục tìm kiếm nóng của Baidu cho thấy trong 8 năm qua, tổng vốn đổ vào các cổ trấn nhân tạo ở Trung Quốc đã vượt 50 tỷ nhân dân tệ (khoảng 7,49 tỷ USD).

Cả Trung Quốc có hơn 2.800 cổ thành, cổ trấn và khu du lịch giả cổ đã hoặc đang được xây dựng, theo thống kê của Viện Nghiên cứu Cổ thành và Văn hóa Trung Quốc và ngành văn hóa – du lịch. Trong số đó, những nơi làm ăn tốt, đã có mô hình kinh doanh khép kín và ổn định như Ô Trấn hay Cổ Bắc Thủy Trấn, chỉ chiếm khoảng 5–10%. Khoảng 40–45% chỉ gắng gượng hòa vốn hoặc lỗ nhẹ.

Số còn lại, khoảng 45–50%, thua lỗ nặng, có nơi trở thành thị trấn bỏ trống, có nơi lâm vào cảnh phá sản, tái cơ cấu. Trong nhóm này có cổ thành Đại Dung ở Trương Gia Giới và khu Thủy Tư Lâu ở huyện Độc Sơn, tỉnh Quý Châu.

Ngày 29/7/2025, Kinh tế Nhật báo đưa tin cả nước từng xây hơn 2.800 khu du lịch nhân tạo, nhưng đến nay chưa đến 300 nơi còn trụ được.

Mô hình mượn danh cổ trấn để làm bất động sản không còn hiệu quả

Các cổ trấn nhân tạo làm ăn kém là do mô hình “nặng bất động sản, nhẹ vận hành”, theo mục tìm kiếm nóng của Baidu.

Trang tin Daxiang News, nền tảng tin tức cấp tỉnh do Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nam chủ quản, dẫn lời một số người trong ngành cho biết trong thời kỳ đầu, nhiều cổ trấn nhân tạo không được thiết kế để kiếm lời từ du lịch.

Trong ngành có thuật ngữ “du lịch văn hóa câu đất”, tức dùng dự án văn hóa – du lịch để “câu” đất. Doanh nghiệp lấy dự án cổ trấn làm vỏ bọc, rồi xin chính quyền địa phương ưu đãi về đất đai và các chính sách hỗ trợ khác.

Những người trong ngành nói trên giải thích thêm rằng bản thân cổ trấn chỉ là khu trưng bày. Nguồn thu thật sự đến từ các khu nhà ở, phố thương mại và căn hộ xây quanh cổ trấn. Nhiều dự án dùng danh nghĩa cổ trấn để nâng giá trị đất xung quanh, rồi bán nhà để nhanh chóng quay vòng vốn.

Nhiều tài khoản có lượng người theo dõi lớn cũng bình luận trên Baidu rằng các cổ trấn nhân tạo giống nhau từ kiến trúc đến các cửa hàng thuê mặt bằng, thiếu nét riêng, khiến du khách thấy “xem một nơi cũng như xem trăm nơi”. Những nơi này còn thiếu bản sắc và hơi thở cuộc sống của người dân địa phương. Theo họ, các khu du lịch chỉ dựa vào “bê tông giả cổ” như vậy đã khó thu hút du khách ngày nay.

Cổ thành Đại Dung ở Trương Gia Giới tốn 2,4 tỷ tệ (khoảng 360 triệu USD), lỗ hơn 1 tỷ tệ (khoảng 150 triệu USD) trong 4 năm

Cổ thành Đại Dung ở Trương Gia Giới được xây với chi phí 2,4 tỷ nhân dân tệ (khoảng 360 triệu USD), rộng tương đương 22 sân bóng đá tiêu chuẩn. Công trình kết hợp nét kiến trúc thời Minh, Thanh với bản sắc dân tộc Thổ Gia. Ban đầu, dự án đặt mục tiêu trở thành hình mẫu mới của ngành văn hóa – du lịch để cả nước Trung Quốc noi theo.

Tuy nhiên, từ khi mở cửa đón khách thử vào tháng 6/2021, cổ thành liên tục thua lỗ. Trong 4 năm, từ 2021 đến 2024, khoản lỗ cộng dồn lên tới 1,08 tỷ nhân dân tệ (khoảng 162 triệu USD).

Hạng mục kinh doanh duy nhất có lãi là bãi đỗ xe.