Tòa phúc thẩm Mỹ bác yêu cầu của ông Trump, 20.000 phiếu bầu California vẫn được đếm

Lý Ngọc
•
Thứ Ba, 27/10/2026

Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực 9 hôm thứ Hai (26/10) bác yêu cầu của chính quyền Trump chặn đếm phiếu hơn 20.000 cử tri California bị nghi không phải công dân, vì cho rằng còn quá sớm để can thiệp.

Các nhân viên bầu cử đang xử lý phiếu bầu qua thư tại Trung tâm Bầu cử và Xử lý Phiếu bầu Quận Riverside, California, vào ngày 9/11/2024. (Ảnh: Li Mei / Epoch Times)

[ẢNH: ảnh thư viện id 703076 — Link tệp ảnh: https://trithucvn2.net/wp-content/uploads/2026/07/id14369146-IMG_55742-1.jpg — Chú thích (giữ nguyên thư viện): Các nhân viên bầu cử đang xử lý phiếu bầu qua thư tại Trung tâm Bầu cử và Xử lý Phiếu bầu Quận Riverside, California, vào ngày 9/11/2024. (Ảnh: Li Mei / Epoch Times)]

Tòa ra phán quyết với tỷ lệ 2-1. Hai thẩm phán thuộc phe đa số cho rằng Bộ Tư pháp Mỹ chưa để thẩm phán tòa cấp dưới có đủ cơ hội xem xét vụ kiện, nên tòa phúc thẩm can thiệp lúc này là quá sớm, Reuters đưa tin.

Phe đa số bác yêu cầu vì lý do thủ tục, chưa xét lập luận của Bộ Tư pháp về các lá phiếu là đúng hay sai.

The Epoch Times cho biết tòa liên bang tại Los Angeles, nơi thụ lý vụ kiện, đã lên lịch phiên điều trần vào thứ Ba (27/10).

Trong ý kiến riêng tán thành phán quyết, Thẩm phán Gabriel Sanchez, một trong hai thẩm phán phe đa số, nhận định chính phủ liên bang “yêu cầu tòa án liên bang áp đặt lên cơ quan lập pháp bang một vấn đề nằm hẳn trong thẩm quyền truyền thống của bang”. Ông viết thêm rằng làm vậy sẽ đảo lộn chính sách của bang và “gây hỗn loạn, bối rối cho cả cử tri lẫn quan chức bầu cử”.

Cuộc bầu cử giữa kỳ sẽ diễn ra vào ngày 3/11. Đảng Cộng hòa của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang tìm cách giữ quyền kiểm soát Quốc hội. California là bang đông dân nhất nước Mỹ, có 52 ghế Hạ viện, nhiều hơn mọi bang khác.

Bộ Tư pháp chưa nêu bao nhiêu người trong danh sách đã thực sự gửi phiếu qua thư. Hôm 19/10, các quan chức của bộ cho biết trong số 20.000 người này có 28 người đã bị truy tố hình sự về tội bỏ phiếu trái phép.

Bộ Tư pháp kháng cáo khi tòa cấp dưới chưa quyết

Hôm 13/10, Bộ Tư pháp gửi danh sách và yêu cầu California cùng hạt Los Angeles xác minh danh tính trong 48 giờ và tách riêng phiếu của những người chưa rõ tư cách. Sáng 15/10, hạt Los Angeles trả lời rằng dữ liệu không đủ để làm việc này. Ngay hôm đó, Bộ Tư pháp khởi kiện, Epoch Times cho biết.

Đơn kiện đề nghị tòa buộc California để riêng phiếu của những người có tên trong danh sách và chỉ đếm sau khi xác minh họ là công dân Mỹ. Ngày 19/10, Bộ Tư pháp xin tòa lệnh cấm tạm thời.

Tòa cấp dưới hẹn điều trần vào ngày 27/10, nhưng Bộ Tư pháp viện lý do phiếu đang được xử lý để đề nghị tòa quyết định chậm nhất trưa thứ Năm (22/10).

Tòa không ra quyết định trong hạn đó. Bộ Tư pháp coi như tòa đã bác đơn trên thực tế, kháng cáo hôm 22/10, rồi nộp đơn khẩn cấp lên Tòa Phúc thẩm Khu vực 9 ngay hôm sau.

California và hạt Los Angeles phản bác rằng tòa cấp dưới đã lên lịch điều trần và chưa hề bác đơn. Theo họ, không thể chỉ vì tòa chưa quyết theo hạn do Bộ Tư pháp đặt ra mà cho rằng tòa phúc thẩm có quyền can thiệp.

Ba thẩm phán chất vấn cả hai bên

Epoch Times tổng hợp diễn biến phiên tranh luận hôm Chủ nhật (25/10) từ truyền thông Mỹ. Tại phiên này, Thẩm phán Mark Bennett, người do ông Trump bổ nhiệm, đặt câu hỏi liệu lệnh cấm mà Bộ Tư pháp xin có mâu thuẫn với quyền quản lý bầu cử mà Hiến pháp Mỹ trao cho các bang hay không.

“Theo tôi, các ông dường như muốn chúng tôi ban hành một lệnh cấm hoàn toàn trái với luật mà cơ quan lập pháp California đặt ra theo Điều khoản Bầu cử của Hiến pháp. Làm sao chúng tôi có thể làm vậy?” ông Bennett nói.

Thẩm phán Sanchez, người do Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm, hỏi tòa phúc thẩm có quyền can thiệp khi tòa cấp dưới chưa ra phán quyết hay không. Ông cũng chất vấn chứng cứ của Bộ Tư pháp: “Lập luận của các ông phụ thuộc rất nhiều vào việc danh sách đó có đáng tin hay không”.

Thẩm phán Patrick Bumatay, cũng do ông Trump bổ nhiệm, nhìn vấn đề theo hướng khác. Ông nhấn mạnh việc bảo đảm chỉ công dân đủ điều kiện mới được bỏ phiếu là lợi ích của mọi bên.

Ông hỏi luật sư của California rằng nếu không có lệnh cấm thì có phải sẽ không bao giờ truy ra được các lá phiếu này hay không, vì lá phiếu một khi đã tách khỏi phong bì để đưa vào khâu kiểm thì không còn cách nào truy lại.

Luật sư Matthew Donnelly của Bộ Tư pháp lập luận rằng chính phủ liên bang có quyền khởi kiện dựa trên luật cấm người không phải công dân bỏ phiếu, và California không thể lấy quy trình bầu cử hiện hành để cản trở việc thi hành luật này.

Luật sư Samuel Siegel của California đáp rằng khi đăng ký, cử tri phải qua nhiều bước khai mình là công dân Mỹ theo luật liên bang và luật bang. Vì vậy, ông không đồng ý rằng phải có lệnh cấm mới làm rõ được vấn đề.

Bộ Tư pháp: Chỉ cần cất riêng phiếu bị nghi

Ông Bill Essayli, Phó Công tố viên thứ nhất của Văn phòng Công tố Liên bang Khu vực Trung tâm California, nói với kênh Fox News rằng các điều tra viên đã kiểm tra từng người trong số 20.000 người này và xác nhận họ không phải công dân Mỹ. Ông cho biết đây mới là con số tối thiểu.

“Chúng tôi không yêu cầu California làm điều gì quyết liệt, chỉ yêu cầu cất riêng phiếu của những người bị nghi không phải công dân”, ông nói.

Hồ sơ Bộ Tư pháp nộp tòa ngày 23/10 viết rằng những người trong danh sách “rất có thể không phải công dân”. Các cơ quan liên bang đã đối chiếu hồ sơ di trú, hồ sơ của Bộ Ngoại giao và Cơ quan An sinh Xã hội, rồi rà lại từng trường hợp bằng tay.

Bộ Tư pháp cảnh báo phiếu qua thư một khi đã tách khỏi phong bì ghi danh tính thì không thể biết ai là người bỏ phiếu. Vì thế, bộ yêu cầu cất riêng các lá phiếu này và chưa đếm cho đến khi xác minh xong quốc tịch.

California: Dữ liệu “đáng ngờ”

California khẳng định bang có các biện pháp chặt chẽ để ngăn người không phải công dân bỏ phiếu. Trong một hồ sơ nộp tòa, bang cho rằng lập luận của Bộ Tư pháp dựa trên “dữ liệu đáng ngờ”, theo Reuters.

Hồ sơ ngày 20/10 của các luật sư đại diện Tổng thư ký bang California Shirley Weber viết: “Nhẹ nhất, vụ kiện này là một màn trình diễn chính trị liều lĩnh. Tệ nhất, nó đe dọa tước quyền bỏ phiếu của hàng ngàn người dân California trong cuộc bầu cử này”.

Bộ trưởng Tư pháp bang California Rob Bonta, thành viên đảng Dân chủ, gọi phán quyết hôm thứ Hai là “một diễn biến tích cực”.

Hạt Los Angeles cho biết chỉ 7.035 hồ sơ trong danh sách có địa chỉ tại hạt. Khi kiểm tra thử khoảng 200 hồ sơ, hạt thấy 112 hồ sơ đã bị hủy đăng ký hoặc không còn hoạt động, nên những người này không được gửi phiếu kỳ này, Epoch Times đưa tin. Trong số hồ sơ có ghi nơi sinh, 38,9% cho thấy người đó sinh ở Mỹ, theo bản khai mà hạt nộp tòa.

Ông Essayli không chấp nhận kết quả này. Ông yêu cầu hạt cung cấp tên và thời điểm hủy đăng ký của từng người, và cho rằng thông tin như nơi sinh là do cử tri tự khai, chưa chắc đã được kiểm chứng độc lập.

Phía California lập luận rằng luật liên bang chỉ cấm cá nhân bỏ phiếu trái phép, không trao quyền cho chính phủ liên bang chỉ đạo các bang xử lý lá phiếu. Hạt Los Angeles cho biết hồ sơ ghi nhận người đã bỏ phiếu và phong bì có chữ ký vẫn dùng được để điều tra, còn luật bang đã có thủ tục riêng cho phiếu bị tranh chấp.

Bộ Tư pháp thì cho rằng California có thể dùng chính thủ tục đó để tạm cất riêng các lá phiếu, và cất riêng không có nghĩa là hủy phiếu.