Mỹ trừng phạt mạng lưới Ấn Độ bị cáo buộc cấp cờ giả cho tàu chở dầu Iran

Lý Ngọc
•
Thứ Năm, 05/11/2026

Bộ Tài chính Mỹ hôm thứ Tư (4/11) trừng phạt một mạng lưới tại Ấn Độ bị cáo buộc cấp cờ giả cho tàu chở dầu Iran, cùng một công ty Thổ Nhĩ Kỳ phục vụ các hãng bay Iran.

Tòa nhà Bộ Tài chính Mỹ. (Ảnh: Bloodberry/Shutterstock)

Mạng lưới này do ông Suniel Kumar Sharma, người Ấn Độ, cùng vợ là bà Jaspreet Preeti Shahid điều hành. Theo thông cáo của Bộ Tài chính Mỹ, hai người đã hỗ trợ “hạm đội bóng tối” của Iran, tức đội tàu chở dầu né lệnh trừng phạt, bằng hàng loạt thủ đoạn gian lận hàng hải.

Danh sách trừng phạt còn có hai công dân Ấn Độ khác đứng tên giám đốc các doanh nghiệp của cặp vợ chồng, cùng 9 thực thể liên quan.

“Họ đã dùng nhiều thủ đoạn để cấp cờ và giấy chứng nhận giả cho những tàu bị trừng phạt tham gia vận chuyển dầu mỏ Iran”, Bộ Tài chính Mỹ cho biết. Trong số đó có cả những tàu hoạt động cho quân đội Iran và lực lượng ủy nhiệm của nước này.

Đợt trừng phạt này thuộc “Chiến dịch Kẻ bị ruồng bỏ về kinh tế” (Operation Economic Outcast) mà chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang tiến hành nhằm vào Iran.

“Như chúng tôi đã nói nhiều lần, trong Chiến dịch Kẻ bị ruồng bỏ về kinh tế, các vị hoặc đứng về phía chúng tôi, hoặc chống lại chúng tôi”, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói. “Chúng tôi biết các vị ở đâu, và chúng tôi sẽ trừng phạt những ai tiếp tục hỗ trợ chế độ Iran, dù trên bộ, trên biển hay trên không”.

Cờ giả và giấy chứng nhận hàng hải giả giúp các tàu hoạt động phi pháp lách những quy định quốc tế về an toàn cho thủy thủ và bảo vệ môi trường, thông cáo giải thích. Tàu treo cờ giả không có bảo hiểm trách nhiệm chủ tàu hợp lệ, nên các tàu này có thể gây thiệt hại hàng tỷ USD cho nền kinh tế của những nước có lãnh hải nơi tàu hoạt động.

Mạo danh cơ quan đăng ký tàu của hàng loạt nước

Washington cáo buộc ông Sharma và bà Shahid, từ cơ sở tại thành phố Chandigarh của Ấn Độ, đã nhiều năm lừa cơ quan quản lý hàng hải của nhiều nơi để lập ra các cơ quan cấp cờ và tổ chức đăng kiểm tàu biển giả. Họ tự nhận là đại diện cho các quốc gia ở gần như mọi châu lục, từ Guyana đến Eswatini và Lào.

Hoạt động này bắt đầu ít nhất từ năm 2014, khi hai vợ chồng tìm cách mạo danh cơ quan cấp cờ của Dominica, một quốc đảo ở vùng Caribe.

Năm 2023, ông Sharma lập công ty Eswatini Maritime Affairs and International Ship Registry tại Singapore. Dù chính quyền Eswatini đã công khai phủ nhận, công ty này vẫn cấp cờ cho các tàu chở dầu Iran, trong đó có tàu PING SHUN, tàu đã nhiều lần chở dầu Iran tính đến thời điểm bị Mỹ trừng phạt.

Nhiều cơ quan đăng ký giả khác của mạng lưới thì không gắn với công ty nào có đăng ký thành lập. Nhóm của ông Sharma mua tên miền, lập trang web tự nhận cung cấp dịch vụ cấp cờ, đào tạo và cấp chứng chỉ cho thủy thủ, đăng kiểm tàu thay mặt một quốc gia, dù không được nước đó cho phép.

Các trang web như vậy đã mạo danh cơ quan cấp cờ của Aruba, Guyana, Mali, Mozambique, Malawi, Sint Maarten và Timor-Leste, cùng một số nơi khác. Tàu thuộc “hạm đội bóng tối” vẫn tìm đến các cơ quan này, dù nhiều bên đã biết chính phủ các nước liên quan không công nhận chúng.

Hôm 22/4, Bộ Chiến tranh Mỹ (Lầu Năm Góc) đã bắt giữ tàu MAJESTIC X, trước đây mang tên PHONIX, khi tàu đang treo cờ Guyana giả và chở dầu Iran.

Ông Sharma còn là giám đốc điều hành công ty Oceaniek Technologies India. Ông bị cáo buộc dùng công ty này để lập các cơ quan đăng ký tàu giả mạo danh Aruba, Nicaragua và Sint Maarten, qua đó cấp cờ giả cho nhiều tàu chở dầu Iran đã bị trừng phạt như LATTAFA, BINARY STAR và VERA.

Khi hoạt động của ông Sharma bị chú ý nhiều hơn, bà Shahid đứng ra quản lý cơ ngơi kinh doanh của hai vợ chồng, ít nhất là trên giấy tờ. Cơ ngơi này gồm nhiều công ty, từ dịch vụ tài chính đến nền tảng phát trực tuyến. Sau khi báo chí đưa tin, ông Sharma đã đóng cửa nhiều cơ quan đăng ký giả, trong đó có tổ chức mang tên Cơ quan Đăng ký Tàu và An toàn Hàng hải Lào. Tổ chức này trước đây mang tên Cơ quan An toàn Hàng hải Quốc tế Guyana, từng làm cơ quan cấp cờ giả cho Guyana và nhiều khả năng cũng nhằm mạo danh Chính phủ Lào.

Hai công dân Ấn Độ còn lại bị trừng phạt là ông Ashwani Kumar Dhiman và ông Ishwinder Singh, những người đứng tên giám đốc các doanh nghiệp của ông Sharma, trong đó có công ty Aryavart Ship Management. Ngoài các công ty đã nêu, 6 công ty khác tại Ấn Độ cũng bị đưa vào danh sách vì thuộc quyền sở hữu hay kiểm soát của bà Shahid, gồm Precept Trends, Polynesia Maritime, Alexarya Finserv, Alexarya Media and Entertainment, Viharaboating và Aryavart Maritime and Educational Trust.

Công ty Thổ Nhĩ Kỳ bị trừng phạt vì phục vụ các hãng bay Iran

Cùng ngày, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ trừng phạt công ty Fugo Ground Services Inc có trụ sở tại Thổ Nhĩ Kỳ, vì vẫn tiếp tục cung cấp dịch vụ cho ngành hàng không Iran.

Cơ quan này cho biết công ty Fugo cung cấp dịch vụ phục vụ mặt đất và các dịch vụ khác cho một số hãng hàng không Iran đã bị Mỹ trừng phạt nhưng vẫn bay đến Thổ Nhĩ Kỳ. Fugo Ground Services có hợp đồng trực tiếp với Iran Air Tour, Saha Airlines, Sepehran Airlines, Varesh Airlines, Taban Airlines và Ata Airlines. Trong những tuần sau khi Mỹ trừng phạt các hãng này hôm 8/9, công ty bắt đầu phục vụ một số hãng trong số đó.

Bộ Tài chính Mỹ cáo buộc Iran dùng những hãng hàng không mang danh “thương mại”, nhiều hãng trong đó do chế độ và quân đội nước này kiểm soát, để chở chiến binh, vận chuyển vũ khí và công nghệ nhạy cảm, đưa vàng và tiền mặt cho các lực lượng ủy nhiệm.

Mọi tài sản của các cá nhân, tổ chức bị trừng phạt nằm tại Mỹ hay do người Mỹ nắm giữ đều bị phong tỏa. Cùng lúc, OFAC ra cảnh báo mới cho ngành hàng hải về rủi ro bị trừng phạt khi giao dịch với các tàu có thể treo cờ giả.

Ông Bessent công bố Chiến dịch Kẻ bị ruồng bỏ về kinh tế hôm 24/8, nhằm cắt những nguồn sống kinh tế còn lại của chế độ Iran. Theo Reuters, tuần trước Bộ Tài chính Mỹ cho biết các biện pháp của họ đang tàn phá kinh tế Iran, đẩy đồng rial xuống mức thấp kỷ lục mới và lạm phát trong nước lên khoảng 90%.