Nghị sĩ Mỹ đòi siết chặt ảnh hưởng từ tổ hợp công nghiệp – quân sự Trung Quốc

Các nghị sĩ Quốc hội Mỹ gần đây đã kêu gọi Lầu Năm Góc thực thi nghiêm ngặt một quy định mới sắp có hiệu lực, theo đó cấm các nhà thầu quốc phòng Mỹ thuê những công ty hoặc nhà vận động hành lang đồng thời đại diện cho các doanh nghiệp quân sự của Trung Quốc. Mục tiêu là tiếp tục cắt đứt các mối liên hệ lợi ích giữa ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ và hệ thống công nghiệp – quân sự của Bắc Kinh.

Chủ tịch Ủy ban Đặc biệt về Cạnh tranh Chiến lược Mỹ – Trung tại Hạ viện Mỹ, John Moolenaar, cùng Chủ tịch Hội nghị Đảng Cộng hòa tại Hạ viện, Elise Stefanik, đã gửi thư tới Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth vào ngày 15/6, thúc giục Bộ Chiến tranh thực thi đầy đủ Điều 851 của Đạo luật Cải thiện Chất lượng Cuộc sống Quân nhân và Ủy quyền Quốc phòng năm tài khóa 2025.

Theo Điều 851, kể từ ngày 30/6/2026, Lầu Năm Góc sẽ không được ký hợp đồng với bất kỳ công ty nào đại diện vận động hành lang cho các thực thể nằm trong “Danh sách doanh nghiệp quân sự Trung Quốc” (còn gọi là “Danh sách 1260H”). Lệnh cấm này không chỉ áp dụng với nhà thầu trực tiếp mà còn mở rộng tới công ty mẹ, công ty con và các thực thể liên quan.

Hai nghị sĩ cho biết Bộ Chiến tranh Mỹ vừa cập nhật Danh sách 1260H trong tuần trước, bổ sung nhiều doanh nghiệp Trung Quốc từng là tâm điểm quan ngại của Quốc hội Mỹ. Họ kêu gọi Bộ Chiến tranh tăng cường thực thi quy định để bảo đảm các nhà thầu quốc phòng Mỹ chấm dứt quan hệ với những công ty vận động hành lang đại diện cho lợi ích của các doanh nghiệp quân sự Trung Quốc.

Theo hai nghị sĩ, việc các nhà thầu quốc phòng Mỹ tiếp tục hợp tác với các công ty vận động hành lang như vậy chẳng khác nào gián tiếp hỗ trợ cho sự mở rộng quân sự của Trung Quốc và gây tổn hại đến lợi ích an ninh quốc gia của Mỹ.

Kêu gọi mở rộng phạm vi thực thi

Trong thư gửi Bộ Chiến tranh, ông Moolenaar và bà Stefanik đưa ra ba đề xuất chính.

Thứ nhất, lệnh cấm không nên chỉ áp dụng đối với các nhà thầu mới mà cần mở rộng sang cả các nhà thầu hiện đang có hợp đồng với Bộ Chiến tranh.

Thứ hai, Lầu Năm Góc nên sử dụng định nghĩa toàn diện hơn về “hoạt động vận động hành lang”. Theo đó, ngoài việc tiếp xúc trực tiếp với các quan chức chính phủ, các hoạt động nghiên cứu, lập kế hoạch, điều phối và hỗ trợ cho hoạt động vận động hành lang cũng cần được đưa vào phạm vi điều chỉnh.

Hai nghị sĩ cho rằng một số tổ chức đại diện cho các doanh nghiệp quân sự Trung Quốc hiện không thuộc diện phải công khai thông tin vận động hành lang, nhưng trên thực tế vẫn có thể tham gia các hoạt động liên quan và không nên được phép lợi dụng những kẽ hở pháp lý này.

Thứ ba, họ đề nghị lệnh cấm phải bao trùm cả các công ty con và doanh nghiệp liên kết của những thực thể nằm trong Danh sách 1260H tại Mỹ.

Theo bức thư, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc trong danh sách hiện đang hoạt động tại Mỹ thông qua các công ty con hoặc đơn vị liên kết. Vì vậy, những hoạt động vận động hành lang của các thực thể này về bản chất vẫn nhằm phục vụ lợi ích của công ty mẹ tại Trung Quốc.

Ngăn chặn ảnh hưởng của các doanh nghiệp quân sự Trung Quốc

Danh sách 1260H được Bộ Chiến tranh Mỹ lập theo yêu cầu của luật liên bang nhằm xác định các doanh nghiệp có liên hệ với quân đội Trung Quốc.

Trong những năm gần đây, Quốc hội Mỹ liên tục thúc đẩy mở rộng danh sách này như một phần trong nỗ lực đối phó chiến lược “quân sự – dân sự hợp nhất” của Bắc Kinh.

Ông Moolenaar và bà Stefanik nhấn mạnh rằng chuỗi cung ứng quốc phòng Mỹ cần phải “vạch ra ranh giới rõ ràng” với các doanh nghiệp thúc đẩy sự phát triển quân sự của Trung Quốc cũng như các tổ chức đại diện cho lợi ích của họ.

Hai nghị sĩ cũng yêu cầu Bộ Chiến tranh Mỹ gửi báo cáo cho Quốc hội trước ngày 30/6, giải thích cụ thể cách thức triển khai Điều 851, bao gồm các biện pháp giám sát và thực thi nhằm bảo đảm quy định mới được áp dụng một cách hiệu quả.