Ông Hùng Cao điều trần trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện
- Lý Ngọc
- •
Ông Hùng Cao, người Mỹ gốc Việt được Tổng thống Donald Trump chọn làm Bộ trưởng Hải quân, hôm thứ Ba (17/11) điều trần trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ, cơ quan đang cân nhắc có thông qua đề cử của ông hay không. Ông bị các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ chất vấn gay gắt, nhất là về cuộc chiến với Iran.
Ông Hùng Cao hiện là Thứ trưởng Hải quân Mỹ.
Trong suốt phiên điều trần, các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ nhắc lại rằng họ phản đối cuộc xung đột đang diễn ra với Iran. Họ cũng yêu cầu ông Cao giải thích về những khó khăn mà thủy thủ và lính thủy đánh bộ Mỹ gặp phải trong các đợt triển khai gần đây tới Trung Đông. Nghị sĩ của cả hai đảng đều hỏi ông dự định thúc đẩy ngành đóng tàu của Hải quân bằng cách nào.
Ông Cao giữ chức quyền Bộ trưởng Hải quân từ tháng 4, sau khi ông John Phelan rời ghế bộ trưởng. Khi đó, ông Trump cho biết ông Phelan ra đi giữa lúc Bộ Chiến tranh xảy ra mâu thuẫn nội bộ và tranh luận về quy trình mua sắm, đóng tàu mới của Hải quân.
Ông Trump chính thức đề cử ông Cao hồi tháng 9. Đảng Dân chủ sẽ nắm quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội từ tháng 1, nên các thượng nghị sĩ Cộng hòa không còn nhiều thời gian để phê chuẩn ông trong kỳ họp cuối nhiệm kỳ hiện tại.
Mọi việc còn phức tạp hơn vì ông Cao cần được miễn trừ một quy định trước khi Thượng viện có thể phê chuẩn ông làm bộ trưởng. Luật liên bang hiện hành không cho phép cựu sĩ quan quân đội Mỹ giữ chức bộ trưởng của một quân chủng trong vòng 7 năm sau khi rời quân ngũ. Ông Cao nghỉ hưu, rời Hải quân năm 2021.
Đảng Cộng hòa hiện nắm 53 ghế tại Thượng viện. Đề nghị miễn trừ cho ông Cao vì thế cần được toàn bộ thượng nghị sĩ Cộng hòa và ít nhất 7 thượng nghị sĩ Dân chủ hoặc độc lập ủng hộ để đạt ngưỡng 60 phiếu, mức cần có để tránh bị trì hoãn biểu quyết. Hạ viện, nơi Đảng Cộng hòa đang chiếm đa số mong manh, cũng phải bỏ phiếu thông qua việc miễn trừ.
Cuộc chiến Iran chi phối phiên điều trần
Phần lớn phiên điều trần xoay quanh cuộc xung đột với Iran và vai trò của Hải quân trong việc hỗ trợ các hoạt động tác chiến.
Các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ nhiều lần chỉ trích chiến dịch quân sự này là tốn kém và không được công chúng Mỹ ủng hộ. Họ yêu cầu ông Cao chịu trách nhiệm về cách ông lãnh đạo Hải quân trong phần lớn thời gian diễn ra xung đột.
Ngược lại, Thượng nghị sĩ Tom Cotton (Đảng Cộng hòa, bang Arkansas) cho rằng lời kêu gọi chấm dứt xung đột của phe Dân chủ là đòi đầu hàng và để lực lượng Iran khống chế eo biển Hormuz. Đây là tuyến đường biển then chốt ở Trung Đông, nơi dầu mỏ và nhiều loại hàng hóa cơ bản khác của thế giới đi qua.
Thượng nghị sĩ Tim Sheehy (Đảng Cộng hòa, bang Montana) lo ngại rằng nếu ngừng chiến dịch lúc này, giới lãnh đạo Tehran sẽ càng thêm táo bạo.
“Đầu hàng họ là gửi tới cả thế giới thông điệp rằng chúng ta yếu đuối, không đủ bản lĩnh đứng lên chống lại những kẻ muốn hủy diệt đất nước và lối sống của chúng ta”, ông Sheehy nói.
Thượng nghị sĩ Elissa Slotkin (Đảng Dân chủ, bang Michigan) thì xem cuộc xung đột là trở ngại cho nỗ lực hiện đại hóa Hải quân.
“Tất cả chúng ta đều ủng hộ việc đóng tàu và mọi khoản đầu tư lớn mà chúng ta muốn Hải quân thực hiện. Nhưng cuộc chiến này, lẽ ra chúng ta không phải tham gia, giờ đang kìm hãm toàn bộ quá trình hiện đại hóa và mọi cải tiến quan trọng mà tất cả chúng ta muốn thực hiện lâu dài cho quân đội,” bà Slotkin nói.
Câu hỏi về khả năng sẵn sàng chiến đấu của Hải quân
Nghị sĩ của cả hai đảng đều hỏi ông Cao về khả năng duy trì hoạt động của Hải quân. Phe Dân chủ nhiều lần cho rằng cuộc xung đột với Iran đang kéo tụt các chỉ số sẵn sàng chiến đấu của lực lượng này.
Đến lượt mình, Thượng nghị sĩ Mazie Hirono (Đảng Dân chủ, bang Hawaii) nêu rằng hiện có 3 tàu sân bay Mỹ hoạt động ở Trung Đông, trong khi khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương không có chiếc nào.
“Tôi tự hỏi liệu ông có thể nói với tổng thống rằng cuộc chiến này đang làm cạn kiệt nguồn lực của chúng ta hay không”, bà Hirono nói. “Ông đã từng nói với tổng thống hoặc với [Bộ trưởng Quốc phòng Pete] Hegseth rằng ông lo ngại về tác động của cuộc chiến này tới khả năng sẵn sàng chiến đấu của chúng ta chưa?”
“Thưa thượng nghị sĩ, tôi đã làm vậy. Tôi đã trình bày đầy đủ mọi nhu cầu của chúng tôi”, ông Cao trả lời.
Tàu sân bay USS Abraham Lincoln vừa kết thúc đợt triển khai kéo dài 322 ngày, trong đó phần lớn thời gian thủy thủ đoàn trực tiếp tham gia tác chiến chống Iran. Trước khi con tàu trở về hồi tháng 10, đã có thông tin cho biết thủy thủ đoàn tàu Lincoln gặp khó khăn về tiếp tế và tinh thần sa sút.
Thượng nghị sĩ Mark Kelly (Đảng Dân chủ, bang Arizona) yêu cầu ông Cao giải thích về các thông tin cho thấy thủy thủ và lính thủy đánh bộ trên Cụm tác chiến tàu sân bay George Washington và Nhóm sẵn sàng đổ bộ Boxer đang gặp khó khăn. Cả hai lực lượng này đã hoạt động ở vùng biển Trung Đông nhiều tháng. Ông Kelly nhắc tới các thông tin về việc quân nhân bị thiếu dinh dưỡng và thiếu đồ dùng vệ sinh cá nhân.
Ông Cao cho biết ông vẫn theo dõi mức tiếp tế cho các tàu đang triển khai và đã nỗ lực bảo đảm không tàu nào bị cạn nguồn tiếp tế.
“Nếu được phê chuẩn, tôi sẽ cùng làm việc với quý vị để bảo đảm chúng ta chăm lo cho các thủy thủ và lính thủy đánh bộ”, ông Cao nói.
Nhiều nghị sĩ cũng bày tỏ lo ngại trước các thông tin về tinh thần sa sút và sức khỏe tâm thần suy giảm của thủy thủ do phải triển khai dài ngày cho cuộc chiến Iran, Fox News đưa tin. Thượng nghị sĩ Kirsten Gillibrand (Đảng Dân chủ, bang New York) nêu 8 vụ tự sát bất thành trên các tàu thuộc cụm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln. Bà chỉ trích việc ông Cao gọi đó là 8 vụ tự sát đã được “ngăn chặn”.
Ông Cao cho rằng các đợt triển khai kéo dài trong cuộc chiến Iran là do thiếu tàu sẵn sàng. Ông cũng kêu gọi các nghị sĩ thông qua ngân sách để tăng cường hạm đội Mỹ.
Cuộc xung đột với Iran cũng khiến các căn cứ của Mỹ trên khắp Trung Đông bị hư hại.
Trong cuộc phỏng vấn độc quyền hồi tháng 9, ông Cao nói với The Epoch Times rằng đợt triển khai của tàu Lincoln trở nên phức tạp vì lực lượng Iran đã “đánh tan nát Bahrain”, nơi đặt căn cứ then chốt cho các hoạt động hải quân trong khu vực.
Thượng nghị sĩ Jack Reed (Đảng Dân chủ, bang Rhode Island), thành viên cấp cao nhất của phe thiểu số trong ủy ban, nhắc lại phát biểu này của ông Cao về Bahrain trong phần phát biểu mở đầu. Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren (Đảng Dân chủ, bang Massachusetts) cũng nhắc tới phát biểu đó trong phiên điều trần.
Bà Warren nhiều lần hỏi ông Cao người nộp thuế Mỹ đang phải chi bao nhiêu cho cuộc phong tỏa của Hải quân Mỹ đối với các cảng Iran và cho việc khắc phục thiệt hại trong cuộc xung đột, theo Fox News. Với nhiều câu hỏi, ông Cao trả lời rằng việc đánh giá vẫn đang tiến hành, hoặc ông không có số liệu.
“Thưa quyền Bộ trưởng Cao, chi phí mỗi ngày cho cuộc phong tỏa của Hải quân Mỹ đối với các cảng Iran là bao nhiêu?” bà Warren hỏi.
“Thưa thượng nghị sĩ, tôi không biết chi phí mỗi ngày”, ông Cao đáp.
“Ông không hề biết. Ông điều hành việc này từ tháng 4 mà không biết nó tốn bao nhiêu”, bà Warren hỏi dồn.
“Thưa thượng nghị sĩ, tôi nắm được chi phí ước chừng mà chúng ta đã phải bỏ ra tới nay. Nhưng xin nhắc lại, cái giá của việc để mất eo biển…”, ông Cao nói.
Bà Warren ngắt lời: “Tôi không hỏi ông điều đó. Tôi chỉ muốn có con số bằng tiền. Các ước tính độc lập là khoảng 32,5 triệu USD mỗi ngày. Ông thấy con số đó có sát thực tế không?”
“Thưa thượng nghị sĩ, để tôi tính nhẩm nhanh kiểu người châu Á. Đúng vậy…”, ông Cao xác nhận.
“Vậy là ông xác nhận con số đó, nghĩa là người nộp thuế Mỹ đang chi khoảng 1 tỷ USD mỗi tháng chỉ riêng cho cuộc phong tỏa này”, bà nói.
Bà Warren sau đó chuyển sang vụ Iran tấn công căn cứ của Hải quân Mỹ tại Bahrain. Ông Cao một lần nữa nói ông không biết chi phí, vì việc đánh giá vẫn đang tiến hành. Bà nêu ước tính của Wall Street Journal, theo đó thiệt hại vào khoảng 400 triệu USD. Khi được hỏi con số này có chính xác không, ông Cao chỉ nói: “Tôi sẽ tìm hiểu”.
Bà Warren nói Mỹ không nên “chi thêm một xu nào” cho cuộc chiến ở Iran. Bà lưu ý rằng tổng chi phí ước tính của cuộc chiến do Lầu Năm Góc đưa ra đã vượt 47 tỷ USD.
Thượng nghị sĩ Deb Fischer (Đảng Cộng hòa, bang Nebraska) cũng gắn cuộc xung đột Iran với những lo ngại kéo dài về tốc độ sản xuất và tiêu hao vũ khí của Mỹ. Bà hỏi ông Cao có hài lòng với nguồn cung đạn dược hiện nay của Hải quân không.
Ông Cao cho biết Mỹ đã nâng sản lượng tên lửa hành trình Tomahawk lên hơn 60 quả mỗi tháng, so với chỉ 125 quả mỗi năm khi ông còn phục vụ trong quân ngũ. Ông nói thêm rằng Mỹ cũng đang nỗ lực tăng sản lượng tên lửa SM-6, loại tên lửa Hải quân có thể dùng cả để tấn công tàu đối phương lẫn đánh chặn tên lửa đạn đạo.
Quyền Bộ trưởng Hải quân ước tính mỗi năm Mỹ thiếu 4.000 tấn nhiên liệu tên lửa rắn. Ông cho biết quân đội đang tìm cách thu hút thêm doanh nghiệp mới tham gia để tăng sản xuất loại vật liệu then chốt này.
Máy phóng điện từ hay máy phóng hơi nước
Ông Cao coi đóng tàu là một trong những mối quan tâm hàng đầu.
Suốt phiên điều trần, ông kêu gọi các nghị sĩ phê duyệt thêm ngân sách cho Hải quân, theo Fox News. Ông cho rằng Mỹ đang ở “thời điểm năm 1939” và phải “có khả năng đóng tàu như thời Thế chiến II”. Hải quân Mỹ hiện có khoảng 280 tàu đang hoạt động, nhưng nước Mỹ cần nhanh chóng nâng con số này lên 355, ông nói.
Năm 2020, Trung Quốc chính thức vượt Mỹ, trở thành nước có lực lượng hải quân lớn nhất. Từ đó tới nay, ngành đóng tàu của Mỹ tiếp tục tụt hậu so với Trung Quốc.
Ông Cao cho biết trong thời gian lãnh đạo Bộ Hải quân, ông đã tìm cách giảm bớt các đề xuất thay đổi thiết kế mẫu khinh hạm mới nhất của Hải quân, để tàu được bàn giao đúng hạn. Ông cũng làm việc với các nhà đóng tàu để rút ngắn thời gian bàn giao các khu trục hạm mang tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke mới.
Khi cuộc thảo luận chuyển sang đóng tàu, Thượng nghị sĩ Tim Kaine (Đảng Dân chủ, bang Virginia) đề nghị ông Cao đánh giá liệu có thể ngừng lắp máy phóng máy bay điện từ trên các tàu sân bay lớp Ford mới và quay lại dùng máy phóng hơi nước kiểu cũ hay không.
Ông Trump từ lâu đã chỉ trích máy phóng điện từ. Hồi tháng 8, ông yêu cầu Hải quân đánh giá chi phí và các điều kiện cần có để quay lại máy phóng hơi nước.
Máy phóng điện từ là một trong những nguyên nhân khiến việc đóng tàu sân bay lớp Ford bị chậm, ông Cao cho biết. Ông nói thêm rằng Hải quân sẽ trải qua giai đoạn 5 năm phải giảm từ 11 xuống 9 tàu sân bay hoạt động, khi cho các tàu sân bay lớp Nimitz cũ ngừng hoạt động.
Ông Kaine lo ngại việc thay đổi thiết kế trên các tàu sân bay lớp Ford mới sẽ gây ra những vấn đề khác trong sản xuất. Khi ông Kaine hết lượt, Chủ tịch ủy ban Roger Wicker (Đảng Cộng hòa, bang Mississippi) liền lên tiếng, cho biết chính ông cũng phản đối việc quay lại máy phóng hơi nước.
“Quay lại máy phóng hơi nước là điều không thể, và mọi người cần hiểu rõ điều đó”, ông Wicker nói.
Từ khóa Thượng viện Mỹ Elizabeth Warren Hung Cao chiến tranh Iran người Mỹ gốc Việt Hải quân Mỹ

































