Ông Rubio: Iran “hiểu sai” nước Mỹ khi chờ bầu cử giữa kỳ mới chịu thỏa thuận

Lý Ngọc
•
Chủ Nhật, 27/09/2026

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng Iran đã “hiểu sai” hệ thống chính trị Mỹ khi tin rằng phe Dân chủ sẽ thắng bầu cử giữa kỳ tháng 11 và ông Trump sẽ không còn hành động được với Tehran.

Ngày 5/5/2026, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tổ chức họp báo tại Nhà Trắng. (Nguồn: Madalina Kilroy/ The Epoch Times)

Ông Rubio nói điều này khi trả lời phóng viên tại khách sạn Palace ở New York hôm thứ Tư (23/9), bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, theo bản ghi của Bộ Ngoại giao Mỹ. Ông được hỏi về nhận định của ông Trump rằng Iran đang chờ kết quả bầu cử giữa kỳ rồi mới tính chuyện thỏa thuận.

“Tôi nghĩ người Iran đã hiểu sai hệ thống của chúng tôi. Tôi nghĩ người Iran đang ảo tưởng rằng phe Dân chủ sẽ thắng vào tháng 11, và Tổng thống sẽ không còn làm được gì để chống lại họ nữa”, ông Rubio nói.

Ông Rubio, người từng 14 năm làm nghị sĩ, cho biết ông hiểu cả quyền hạn lẫn giới hạn của Quốc hội. Theo ông, Quốc hội là một nhánh rất quan trọng của chính quyền, nhưng: “Khi nói tới an ninh quốc gia của đất nước chúng tôi, khi nói tới việc áp đặt trừng phạt lẫn sử dụng vũ lực quân sự, Tổng thống có quyền hạn đặc biệt lớn. Tổng thống nào cũng vậy. Ông ấy là Tổng tư lệnh, cả theo Hiến pháp lẫn theo những cách khác, để thực hiện các chức năng đó.”

“Vì vậy, tôi nghĩ người Iran đang hiểu sai hệ thống chính trị của chúng tôi một cách căn bản”, ông nói.

Ông Rubio cũng thừa nhận người Mỹ đang phải trả giá. Theo Fox News, giá xăng thường trung bình toàn quốc hôm thứ Sáu (25/9) lên 4,49 USD mỗi gallon (khoảng 1,19 USD/lít), theo số liệu của hiệp hội ô tô AAA, so với 3,16 USD một năm trước. AAA cho biết biến động ở eo biển Hormuz và giá dầu thô cao đã đẩy giá xăng lên mức cao nhất từng ghi nhận vào thời điểm này trong năm.

Theo ông Rubio, gần 50 năm qua, các đời tổng thống Mỹ đều đồng ý rằng Iran không bao giờ được có vũ khí hạt nhân, nhưng rốt cuộc không ai làm gì, còn ông Trump thì đang hành động. “Việc này có cái giá của nó, có tổn phí, không nghi ngờ gì. Nhưng cái giá của việc không làm gì lớn hơn nhiều, nhất là với các thế hệ tương lai”, ông nói.

Ông Trump: “Điều họ không nhận ra là tôi không ra tranh cử”

Trong bài phát biểu tại Đại hội đồng LHQ hôm thứ Ba (22/9), ông Trump đặt Tehran trước lựa chọn: đạt thỏa thuận để Iran được tái thiết, hoặc đối mặt với hành động quân sự mạnh hơn của Mỹ. “Hay tôi hủy diệt nước Cộng hòa Hồi giáo, và làm thật nhanh, không bao giờ cho họ cơ hội giết chóc, tàn phá con người và các quốc gia nữa?” ông nói, theo Fox News.

Dù vậy, ông Trump dự đoán Tehran cuối cùng sẽ chọn thỏa thuận. Ông cho rằng giới lãnh đạo Iran đang chờ xem bầu cử giữa kỳ tháng 11 có làm suy yếu vị thế của ông hay không. “Họ đang chờ xem tôi làm được gì trong cuộc bầu cử giữa kỳ,” ông Trump nói. “Điều họ không nhận ra là tôi không ra tranh cử”.

“Tôi hoàn toàn không đặt nặng và sẽ không đặt nặng chuyện bầu cử khi nói tới Iran. Nó thậm chí không có trong đầu tôi”, ông nói thêm.

Ông Trump cho biết các quan chức Mỹ đã có một cuộc gặp “rất tốt” kéo dài 3 giờ với quan chức Iran hôm thứ Ba. Tuy vậy, ông Rubio dặn không nên coi đó là bước ngoặt. “Tôi không muốn mô tả sai rằng đây là một bước đột phá lớn, nhưng đồng thời, tôi nghĩ việc ít nhất đã có một cuộc trao đổi là điều đáng kể”, ông nói hôm 23/9.

Theo Fox News, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết trong tuần này Tehran đã trao cho các bên trung gian của Mỹ một kế hoạch 7 ngày. Theo đó, eo biển Hormuz sẽ được mở lại khi hết 7 ngày nếu một số điều kiện được đáp ứng, sau đó hai bên nối lại đàm phán để đi tới một thỏa thuận rộng hơn. Đề xuất này dựa trên bản ghi nhớ mà ông Trump và Iran đạt được hồi tháng 6.

Bộ Ngoại giao Mỹ: “Tổng thống nắm mọi quân bài”

“Tổng thống đang nắm mọi quân bài”, ông Tommy Pigott, Phó phát ngôn viên chính của Bộ Ngoại giao Mỹ, nói với Fox News Digital trong một cuộc phỏng vấn bên lề Đại hội đồng LHQ.

“Cánh cửa ngoại giao luôn rộng mở. Tổng thống là người giỏi thương lượng”, ông Pigott nói. “Nhưng ông ấy sẽ thấy nguyên tắc căn bản, rằng họ không được có vũ khí hạt nhân, được thực hiện bằng cách này hay cách khác”.

Ông Pigott dẫn lượng dầu đi qua eo biển Hormuz ngày càng tăng và sức ép kinh tế Washington đặt lên Tehran làm bằng chứng cho thấy thế cân bằng vẫn nghiêng về phía ông Trump. “Chúng ta đang thấy dầu đi qua eo biển Hormuz, tăng lên từng ngày,” ông nói. “Chúng ta đang thấy những tác động nặng nề lên chế độ Iran từ các [biện pháp] kinh tế. Hàng trăm triệu USD đang bị chặn không đến được tay chế độ này nhờ lệnh phong tỏa.”

Tại cuộc họp báo hôm 23/9, ông Rubio cũng nói về các vụ tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng ở Trung Đông. Ông hoan nghênh việc Ả Rập Xê Út khởi động lại đường ống dẫn dầu, điều mà ông gọi là “hết sức quan trọng đối với nền kinh tế của họ và đối với kinh tế toàn cầu”. Theo ông, các vụ tấn công không chỉ do lực lượng Houthi thực hiện, mà có lẽ còn do các nhóm dân quân Hồi giáo Shia ở Iraq, lực lượng ủy nhiệm của Iran.

“Mỗi lần các bạn hỏi tôi về Trung Đông, câu chuyện đều quay về một bên nào đó được Iran hậu thuẫn”, ông Rubio nói. Ông khẳng định Mỹ sẽ giữ các cam kết quốc phòng với Riyadh: “Họ là đối tác quốc phòng chiến lược. Mỹ đã cam kết với họ. Chúng tôi sẽ thực hiện các cam kết đó. Chúng tôi đang thực hiện các cam kết đó ngay lúc này”.

Quân đội Iran nói sẵn sàng đối đầu

Về phía Iran, hôm Chủ nhật (27/9), truyền thông nhà nước Iran dẫn lời người phát ngôn quân đội Mohammad Akraminia nói lực lượng vũ trang nước này đã sẵn sàng hoàn toàn cho đối đầu, theo Reuters. Ông Akraminia cảnh báo Mỹ sẽ chịu thiệt hại lớn hơn nếu tấn công Iran lần nữa. Lời tuyên bố được đưa ra sau khi ông Trump nói đã bác đề xuất của Iran về việc mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt giao tranh.

Tổng tư lệnh quân đội Iran Amir Hatami nói cuộc chiến đang ở giai đoạn then chốt và mang tính quyết định. Ông tuyên bố Tehran sẽ không chấp nhận cảnh Iran không được buôn bán trong khi các cường quốc nước ngoài vẫn dùng các tuyến đường biển chiến lược của khu vực.

“Nếu Iran không thể buôn bán, nếu Iran không thể sống, thì không ai có thể buôn bán hay sống được. Eo biển Hormuz là eo biển của phẩm giá và danh dự của chúng tôi, và kẻ thù của đất nước sẽ không được phép sử dụng điểm nghẽn hậu cần quan trọng này trong khi người dân Iran bị tước đoạt”, ông Hatami nói.