Paraguay: Đảng cầm quyền quay lưng với Tổng thống Peña, ủng hộ luận tội sau vụ ueno sụp đổ

Trí Đạt
•
Thứ Năm, 05/11/2026

Hạ viện Paraguay hôm thứ Năm (5/11) họp xem xét luận việc tội Tổng thống Santiago Peña, trong bối cảnh các lãnh đạo đảng cầm quyền quay lưng với ông sau vụ ngân hàng ueno sụp đổ, khiến khoảng 3 triệu khách hàng không thể rút tiền.

Tổng thống Cộng hòa Paraguay Santiago Peña tại Hội nghị thượng đỉnh Mercosur – Rio de Janeiro, Brazil, ngày 12/07/2023. (Ảnh: Focus Pix / Shutterstock)

Tờ ABC Color cho biết phiên họp bất thường của Hạ viện bắt đầu ngay sau 10h30 sáng thứ Năm (giờ địa phương), có 77 trên 80 nghị sĩ tham dự.

Để khởi động thủ tục luận tội, cần ít nhất 2/3 số nghị sĩ có mặt bỏ phiếu thuận, tức 53 phiếu nếu có đủ 80 nghị sĩ tham dự. Nếu Hạ viện thông qua, hồ sơ sẽ được chuyển lên Thượng viện, nơi cần 30 trên 45 phiếu để phế truất tổng thống.

Sức ép lên ông Peña tăng mạnh từ sáng sớm cùng ngày. Chủ tịch Quốc hội Basilio Núñez và Chủ tịch Đảng Colorado cầm quyền Horacio Cartes đều rút lại sự ủng hộ đối với ông, khiến tổng thống ngày càng bị cô lập trước cuộc bỏ phiếu, hãng tin Reuters đưa tin.

Trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội X sáng thứ Năm, ông Cartes viết: “Chúng tôi ủng hộ việc luận tội Tổng thống Santiago Peña, nhằm đưa thể chế của nền Cộng hòa trở lại đúng hướng”.

Theo tờ ABC Color, khối nghị sĩ thân chính phủ của Đảng Colorado (khối A), gồm 36 người, cũng tuyên bố sẽ bỏ phiếu thuận, qua đó làm tăng khả năng Hạ viện thông qua bản cáo buộc.

Đảng Colorado hiện nắm đa số ở cả hai viện. Tính đến trưa thứ Năm giờ địa phương, Hạ viện vẫn đang thảo luận và chưa bỏ phiếu.

Khoảng 3 triệu khách hàng không rút được tiền

Ngân hàng Trung ương Paraguay (BCP) can thiệp vào ueno sau khi xác định ngân hàng số này không đáp ứng yêu cầu tối thiểu về khả năng thanh toán, Reuters cho biết.

Khoảng 3 triệu khách hàng bị ảnh hưởng, ở một nước có 6,5 triệu dân. Ngân hàng này khởi đầu là một công ty công nghệ tài chính nhỏ rồi nhanh chóng phát triển thành ngân hàng tầm trung, hiện quản lý gần 850 triệu USD tiền công quỹ.

Hôm thứ Tư (4/11), một số ứng dụng ngân hàng gặp sự cố. Hiệp hội Ngân hàng Paraguay (Asoban) cho biết các ngân hàng đang tiếp nhận lượng lớn khách hàng chuyển tài khoản từ Ueno sang, trong khi hệ thống ngân hàng “vẫn hoạt động bình thường”.

Phe đối lập cáo buộc ông Peña xung đột lợi ích

Cũng trong ngày thứ Tư, 35 nghị sĩ đối lập và phe bất đồng trong đảng cầm quyền đã nộp bản cáo buộc luận tội lên Hạ viện và đề nghị lãnh đạo Quốc hội triệu tập phiên họp bất thường ngay hôm sau. Họ cáo buộc ông Peña xung đột lợi ích, sử dụng sai quỹ hưu trí và che giấu sai phạm trong cách xử lý vụ ueno.

Infobae cho biết bản cáo buộc nhắm vào cả Phó Tổng thống Pedro Alliana, và Hạ viện sẽ họp một phiên riêng về ông Alliana. Phe đối lập cáo buộc hai ông đưa tiền công quỹ và tiền từ quỹ hưu trí vào ueno, cùng một số hành vi khác mà họ cho rằng đã làm suy giảm niềm tin vào hệ thống tài chính, trang tin Fakti.bg của Bulgaria đưa tin.

Ông Peña, một nhà kinh tế bảo thủ, nhậm chức năm 2023. Ông từng là cổ đông của Grupo Vázquez, tập đoàn kiểm soát ueno, cho đến tháng 3/2025.

“Chưa từng có ai làm hại 3 triệu người chỉ trong một ngày ở Cộng hòa Paraguay, và ngài đã làm được điều đó, thưa Tổng thống”, nữ nghị sĩ đối lập Rocío Vallejo nói tại phiên họp Quốc hội trước khi trình bản cáo buộc.

Đến trưa thứ Năm, ông Peña vẫn chưa lên tiếng công khai về việc luận tội. Trong bài đăng trên mạng xã hội hôm thứ Tư, ông kêu gọi giới chính trị đặt quyền lợi của người gửi tiền lên hàng đầu và nói những người có sai phạm sẽ bị đưa ra trước công lý “không có ngoại lệ”. Fakti.bg dẫn lời ông khẳng định hệ thống tài chính ổn định và chính phủ đã có cơ chế bảo vệ người gửi tiền.

Vụ việc đã khiến Thống đốc BCP Carlos Carvallo, người từng giữ chức vụ điều hành tại ueno, từ chức hôm thứ Ba (3/11) theo yêu cầu của tổng thống. Cùng ngày, công tố viên phát lệnh bắt 8 lãnh đạo ueno, trong đó có ông Federico Miguel Vázquez Villasanti, phó chủ tịch thứ nhất của ngân hàng và là lãnh đạo chủ chốt của Grupo Vázquez. Những người này sau đó ra trình diện và bị tạm giữ, còn tòa án ra lệnh phong tỏa tài sản của họ.

Cơ quan công tố sau đó khởi tố 27 người, đề nghị tạm giam ông Vázquez và quản thúc tại gia đối với những người còn lại.

Ngân hàng ueno chưa đưa ra tuyên bố công khai nào về vụ việc.

Xô xát gần Quốc hội, người gửi tiền chờ được chi trả

Tối thứ Tư, khách hàng của Ueno, người nghỉ hưu, sinh viên và người lao động xuống đường ở trung tâm thủ đô Asunción, đòi lại tiền và yêu cầu ông Peña từ chức. Tờ Diario HOY cho biết đã xảy ra xô xát giữa người biểu tình và cảnh sát gần Quốc hội, và người biểu tình tố cáo cảnh sát trấn áp. Cảnh sát đã dùng đạn cao su, hơi cay và xe vòi rồng gần trụ sở Quốc hội, theo tờ ABC Color mà Fakti.bg dẫn lại.

Cảnh sát cho biết họ giải tán đám đông sau khi một số người tìm cách vượt rào chắn. Sau khi bị đẩy khỏi khu vực Quốc hội, đám đông tiếp tục biểu tình trước Điện Panteón de los Héroes.

Nhà chức trách đang chuẩn bị chi trả các khoản tiền gửi được bảo đảm. Tại cuộc họp báo tối thứ Tư mà tờ Diario HOY tường thuật, ông José Maciel, giám đốc Quỹ Bảo đảm Tiền gửi, cho biết từ thứ Năm, khách hàng ueno sẽ nhận thư điện tử của BCP, thông báo số tiền được trả và tài khoản nhận tiền. Người chưa có tài khoản ở ngân hàng khác sẽ được mở tài khoản tạm thời tại một ngân hàng khác, có thời hạn 90 ngày, để nhận tiền.

Sáng thứ Năm, tại một cuộc họp báo khác của BCP, ông Julio César Cristaldo, phụ trách phân tích và quy định của ngân hàng trung ương, cho biết đợt chi trả đầu tiên bắt đầu chiều thứ Sáu (6/11), dành cho khoảng 1,6 triệu người đã có tài khoản ở ngân hàng khác. Khoảng 265.000 người chưa có tài khoản nào khác sẽ được BCP lo thủ tục mở tài khoản tự động ở một tổ chức tài chính khác.

Theo luật mới ban hành, mỗi người được nhận trước tối đa 121 triệu guaraní, trong khi mức bảo đảm đầy đủ là 228,3 triệu guaraní. Người có số dư thấp hơn mức tạm ứng sẽ được nhận đủ.