Nhật Bản, Đài Loan xúc tiến hiệp định kinh tế toàn diện

Trương Nguyên Chương
•
Thứ Năm, 05/11/2026

Truyền thông Nhật Bản dẫn các nguồn tin cấp cao cho biết Nhật Bản và Đài Loan đang soạn thảo một hiệp định kinh tế toàn diện, có thể ký sớm nhất vào cuối năm nay.

Nhật Bản và Đài Loan đang soạn thảo một hiệp định kinh tế toàn diện, có thể ký sớm nhất vào cuối năm nay. (Ảnh: Shutterstock)

Hiệp định này bao trùm nhiều lĩnh vực, đồng thời có thể giúp Đài Loan phá vỡ thế bế tắc trong ngoại giao thương mại.

Theo các nguồn tin được Nikkei Asia dẫn lời, Nhật Bản đang đàm phán với chính quyền của Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức, nhằm hướng tới ký kết một hiệp định kinh tế toàn diện. Hiệp định này dự kiến có hình thức tương tự “Thỏa thuận Đối tác Thương mại Tăng cường” mà Anh và Đài Loan ký kết năm 2023.

Một nguồn tin khác nhận định: “Thỏa thuận Đối tác Thương mại Tăng cường giữa Anh và Đài Loan là tiền lệ mà Nhật Bản có thể tham khảo”. Theo nguồn tin này, khuôn khổ thỏa thuận có tính linh hoạt, cho phép hai bên tiếp tục ký kết các thỏa thuận bổ sung về những lĩnh vực hoặc ngành nghề cụ thể trong tương lai.

Ngoài việc “giảm thiểu tối đa tính nhạy cảm về chính trị”, khuôn khổ này còn tạo cho Nhật Bản một khoảng đệm về chính trị, ngay cả khi Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) phản ứng gay gắt.

Dự thảo hiệp định mà Đài Loan và Nhật Bản đang thảo luận bao gồm 5 lĩnh vực hợp tác: tăng cường khả năng chống chịu và đổi mới kinh tế; hợp tác trong các ngành công nghiệp phòng chống và giảm nhẹ thiên tai; thương mại số; tạo thuận lợi thương mại; và phát triển bền vững.

Bộ Ngoại giao và Bộ Kinh tế Đài Loan, cùng Hiệp hội Giao lưu Nhật Bản – Đài Loan, đều chưa đưa ra phản hồi ngay khi Nikkei Asia đề nghị bình luận.

“Anh và Nhật Bản đều là những thành viên quan trọng của Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7)”, nhà phân tích doanh nghiệp Jasmine Lee tại Đài Bắc nhận định. “Việc đạt được các thỏa thuận chiến lược với hai nước này có thể giúp Đài Loan ứng phó với sức ép từ ĐCSTQ và cuộc chiến thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump, đồng thời phát huy thế mạnh công nghệ của mình trên trường quốc tế.”

Ông David Parker, đối tác quản lý của Kameido Group, công ty tư vấn về rủi ro kinh tế và doanh nghiệp tại Tokyo, cho biết hàng điện tử là nhóm hàng Nhật Bản nhập khẩu nhiều nhất từ Đài Loan, trong đó vi mạch tích hợp chiếm tỷ trọng đáng kể. Ở chiều ngược lại, Đài Loan nhập khẩu từ Nhật Bản một lượng lớn vi mạch tích hợp, thiết bị sản xuất chip, hóa chất tinh khiết và vật liệu đã qua gia công.

Theo ông Parker, đây chủ yếu là các mặt hàng trung gian, phần lớn là sản phẩm công nghệ cao, khó sản xuất, khó được cấp chứng nhận và khó tìm sản phẩm thay thế. Ông nhận định, một hiệp định thương mại giữa Đài Loan và Nhật Bản sẽ giúp tăng cường tính bổ trợ lẫn nhau giữa hai nền kinh tế.

Ông Yamamoto Katsuya, Trưởng nhóm nghiên cứu chiến lược và răn đe thuộc Quỹ Hòa bình Sasakawa (SPF), một viện nghiên cứu tại Tokyo, cho biết trước đây Nhật Bản thường cân nhắc quan hệ với Trung Quốc khi xử lý các vấn đề như hợp tác kinh tế với Đài Loan. Tuy nhiên, môi trường chiến lược và kinh tế hiện nay đã có những thay đổi đáng kể.

Ông Yamamoto nhận định, an ninh kinh tế đã trở thành một ưu tiên hàng đầu trong chính sách. Nhật Bản và Đài Loan đều muốn tăng cường khả năng chống chịu của các chuỗi cung ứng then chốt, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ tiên tiến và chất bán dẫn. Hai bên cũng hướng tới giảm sự phụ thuộc quá mức vào bất kỳ thị trường hay chuỗi cung ứng đơn lẻ nào.