Bộ trưởng Nội vụ Pháp Laurent Nuñez cho biết cảnh sát và hiến binh đã bắt 5.000 người kể từ thứ Hai (28/9), khi biểu tình của học sinh trung học tiếp tục kéo theo bạo lực.

Các sĩ quan CRS trong trang phục chống bạo động đối mặt với đám đông người biểu tình trên con phố rợp bóng cây trong các cuộc phong tỏa liên quan đến điều kiện trường học, ngày 1/10/2026. (Ảnh: Etienne Fauchaire/ The Epoch Times)

Con số này tính trên cả nước. Theo ông, bạo lực đô thị đã nổ ra quanh 158 trường học, nhắm vào cảnh sát, giáo viên, nhà báo và cả người qua đường.

Hôm thứ Sáu (2/10), bạo lực lại bùng lên. Lửa cháy bên ngoài nhiều trường học, cảnh sát bị ném vật cứng và các vụ đụng độ xảy ra ở nhiều nơi trên cả nước.

Chỉ huy cảnh sát bị đánh bất tỉnh, giáo viên bị tưới xăng

Tại thành phố Belfort ở miền đông nước Pháp, một chỉ huy cảnh sát bị đánh bất tỉnh gần một trường trung học vào sáng thứ Sáu. Viện công tố đã mở cuộc điều tra tội giết người chưa đạt.

Trên đài TF1, ông Nuñez lên án vụ tấn công, gọi đây là “sự man rợ không thể tả”.

Ở La Ciotat, thị trấn ven biển gần Marseille, một giáo viên trường trung học Méditerranée bị tưới xăng và bị đá khi đang tìm cách xoa dịu một cuộc đối đầu căng thẳng. Sở Giáo dục vùng Aix-Marseille xác nhận sự việc với The Epoch Times.

Một xe cảnh sát tại đây cũng bị tưới xăng nhưng không bắt lửa.

Sáng sớm cùng ngày, lối vào trường trung học công lập Roger Verlomme ở quận 15 của Paris bị phóng hỏa. Ngọn lửa làm cháy xém cửa chính, nung chảy bộ chuông cửa và thiêu rụi những chiếc xe đạp dựng bên ngoài.

Đại diện hội đồng vùng nói với The Epoch Times rằng đây là một trong 3 vụ cháy lớn tại các trường trung học vùng Paris trong sáng hôm đó.

Hôm thứ Năm (1/10), Bộ trưởng Giáo dục Édouard Geffray cho biết 170 học sinh và 65 nhân viên nhà trường đã bị thương kể từ khi biểu tình bắt đầu. Trong số nhân viên bị thương có 40 hiệu trưởng. Theo ông, hơn 100 trường trung học cũng bị hư hại nghiêm trọng.

Chính phủ gọi là bạo lực đô thị, LFI phủ nhận trách nhiệm

Làn sóng bất ổn bắt nguồn từ các cuộc biểu tình nổ ra hồi tháng 9 tại vùng ngoại ô Paris, khi học sinh xuống đường phản đối tình trạng thiếu giáo viên và trường lớp xuống cấp. Các vụ việc ngày càng nghiêm trọng, và chính phủ nay gọi phong trào này là bạo lực đô thị.

Văn phòng Thủ tướng Sébastien Lecornu hôm thứ Năm cho biết cơ quan tình báo Pháp coi phong trào biểu tình là “một mưu đồ do LFI và các nhóm cực tả vệ tinh dàn dựng”.

LFI, tức đảng Nước Pháp Bất khuất, do ông Jean-Luc Mélenchon sáng lập. Ông là nhân vật cực tả ở Pháp, được biết đến là người ủng hộ chế độ của các nước như Trung Quốc, Cuba và Venezuela.

LFI phủ nhận trách nhiệm về các vụ bạo lực.

Các nhóm khuếch đại biểu tình trên mạng xã hội

Le Point của Pháp đưa tin một mạng lưới khác, gồm các nhóm hoạt động và tài khoản mạng xã hội, đã góp phần khuếch đại các cuộc biểu tình trên mạng.

Một trong số đó là RED Youth, nhóm cực tả vận động chống “bài Hồi giáo”. Nhóm này cùng các tài khoản mạng xã hội gắn với LFI đã tìm cách vận động giới trẻ tham gia biểu tình.

Năm 2025, RED Youth là một trong những tổ chức lập ra nhóm Génération EDR. Các tổ chức tham gia khác gồm USL, nhóm Jeune Garde antifasciste (Cận vệ Trẻ Chống phát xít, nay đã bị giải tán) và Hội Sinh viên Hồi giáo Pháp.

Một báo cáo của Chính phủ Pháp công bố hồi tháng 5/2025 mô tả Hội Sinh viên Hồi giáo Pháp là nhánh thanh niên của mạng lưới Anh em Hồi giáo tại Pháp.

Tổ chức Anh em Hồi giáo bị một số quốc gia xếp vào danh sách khủng bố. Mỹ cũng đã chỉ định một số chi nhánh khu vực của tổ chức này là nhóm khủng bố.

Một đoạn video ghép do Shahin Hazamy đăng trên Instagram đã lan truyền rộng rãi. Ông Hazamy là người Pháp gốc Iran, có ảnh hưởng trên mạng, tự nhận là nhà báo độc lập, nhưng ngành tư pháp Pháp phản bác cách tự giới thiệu này.

“Nhiều thành phố ghi nhận cảnh sát dùng bạo lực với học sinh trung học trong các cuộc phong tỏa”, dòng chú thích của video viết.

Video đạt khoảng 1 triệu lượt xem chỉ trong vài giờ. Đến thứ Sáu, bộ đếm công khai trên bài đăng đã vượt 5 triệu lượt xem.

Ngày 10/9, một tòa án ở Bobigny, ngoại ô Paris, kết án ông Hazamy về tội ca ngợi khủng bố vì một bài đăng trên mạng xã hội ngày 7/10/2023, ngày Hamas dẫn đầu cuộc tấn công khủng bố vào Israel. Ông lĩnh 10 tháng tù treo và đã kháng cáo.

Một báo cáo của Quốc hội Pháp năm 2025 gọi ông Hazamy là “một tác nhân gây ảnh hưởng của Cộng hòa Hồi giáo Iran”.

Học sinh tiếp tục biểu tình, kêu gọi tuần hành toàn quốc

Sau cuộc gặp Bộ trưởng Geffray hôm thứ Sáu, các tổ chức học sinh tuyên bố sẽ tiếp tục xuống đường, vì chính phủ không đưa ra “biện pháp cụ thể” nào.

Một cuộc biểu tình toàn quốc dự kiến diễn ra vào thứ Ba (6/10).

Liên đoàn Sinh viên và Liên đoàn Học sinh Trung học, hai tổ chức hàng đầu của học sinh, sinh viên, kêu gọi một cuộc biểu tình lớn để phản đối “tình trạng bấp bênh về kinh tế, sự phân biệt xã hội và chủng tộc trong tuyển chọn”.

Ở bậc trung học, họ chỉ ra tình trạng “lớp học quá đông, thiếu nhân viên và giáo viên, điều kiện học tập ngày càng xuống cấp”.

Ở bậc đại học, hai tổ chức này lên án quy trình tuyển sinh mà theo họ là “một hệ thống sàng lọc theo xã hội và chủng tộc”. Họ cũng phản đối “lối tư duy ưu tiên người bản quốc” nhằm vào sinh viên nước ngoài, những người phải đóng học phí cao hơn và nhận ít hỗ trợ tài chính của nhà nước hơn công dân Pháp.

Nhà báo Ivan Rioufol: “Hai nước Pháp”

Biểu tình đường phố là truyền thống hơn hai thế kỷ ở Pháp, từ Cách mạng Pháp năm 1789, các cuộc khởi nghĩa năm 1830, 1848, 1871 cho đến làn sóng sinh viên nổi dậy và tổng đình công trên toàn quốc hồi tháng 5/1968.

Nhà báo Pháp Ivan Rioufol, tác giả cuốn sách “Cuộc nội chiến sắp tới”, nói với The Epoch Times rằng ông coi tình trạng bất ổn lần này là “biểu hiện của hai nước Pháp, của hai lớp thanh niên Pháp”.

Ông mô tả một bên là “nước Pháp yên bình”. Bên kia, theo ông, là một nước Pháp “đa văn hóa”, “chịu sự dẫn dắt rất rõ ràng của các phong trào chính trị như Nước Pháp Bất khuất và của những người theo chủ nghĩa Hồi giáo”.

Ông Rioufol cho rằng tình trạng bất ổn bắt nguồn từ điều ông gọi là “sự mù quáng kép” của xã hội Pháp.

Điểm thứ nhất, theo ông, là các chính phủ kế tiếp nhau đã không giải quyết được điều ông gọi là “chủ nghĩa ly khai về văn hóa, công dân và quốc gia”. Ông cho rằng chủ nghĩa ly khai này bắt nguồn từ điều ông mô tả là nhập cư thiếu kiểm soát, cùng việc khó hòa nhập những người đến từ nền văn hóa khác.

Điểm thứ hai là điều ông gọi là sự chiếm lĩnh về tư tưởng của phe cực tả trong ngành giáo dục, mà theo ông xã hội Pháp không chịu nhìn nhận. Ông truy nguyên quá trình này từ thời Đảng Cộng sản nắm quyền kiểm soát ngành giáo dục, sau ngày nước Pháp được giải phóng vào cuối Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Bài liên quan: