DOJ mở đường khôi phục quyền sở hữu súng cho 30 triệu người Mỹ

Tom Gantert
•
Thứ Ba, 18/08/2026

Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) ngày 17/8 công bố một quy trình mới, cho phép những cá nhân thuộc diện bị cấm sở hữu súng nhưng đáp ứng đủ điều kiện được nộp đơn xin khôi phục quyền sở hữu súng theo luật liên bang.

Người dân thử súng tại gian trưng bày của Hiệp hội Súng trường Quốc gia (NRA) ở Trung tâm Hội nghị Kay Bailey Hutchison tại Dallas, Texas, ngày 18/5/2024. (Ảnh: Madalina Vasiliu/The Epoch Times)

Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche đã hoàn tất một quy định liên bang thiết lập quy trình này. Theo DOJ, quy định mới có thể mở ra con đường khôi phục quyền sở hữu súng cho hàng triệu người Mỹ.

“Tu chính án thứ Hai không phải là một quyền ở vị thế thấp hơn, và chính phủ liên bang không nên tước vĩnh viễn một quyền được Hiến pháp bảo đảm của người Mỹ mà không xem xét liệu người đó có gây nguy hiểm cho an toàn công cộng hay không”, ông Blanche tuyên bố.

Edward Martin, quan chức phụ trách ân xá của Mỹ, cho biết chương trình sẽ tạo cơ hội để 30 triệu người Mỹ đã mất các quyền được bảo đảm theo Tu chính án thứ Hai nộp đơn xin khôi phục những quyền này.

Theo DOJ, kể từ năm 1992, một quy trình do Quốc hội thiết lập theo luật liên bang dành cho những người muốn khôi phục quyền sở hữu súng trên thực tế đã không thể tiếp cận đối với phần lớn người nộp đơn. Trong suốt thời gian đó, Quốc hội không cho phép Cục Rượu, Thuốc lá, Súng và Chất nổ (ATF) sử dụng ngân sách để điều tra hoặc giải quyết các đơn xin miễn trừ theo quy định này.

Quy trình mới không tự động khôi phục quyền sở hữu súng cho người nộp đơn. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh Tòa án Tối cao Mỹ và các tòa án liên bang cấp dưới đang xem xét những thách thức pháp lý liên quan đến các quy định hạn chế đối tượng được phép sở hữu súng.

Tiêu chí xét duyệt

Theo quy định mới, người nộp đơn phải chứng minh với Bộ trưởng Tư pháp rằng hoàn cảnh dẫn đến việc họ bị cấm sở hữu súng, cùng với hồ sơ cá nhân, danh tiếng và hành vi của họ kể từ đó, cho thấy họ khó có khả năng gây nguy hiểm cho an toàn công cộng. Đồng thời, việc khôi phục quyền sở hữu súng cho người này cũng không được đi ngược lại lợi ích công cộng.

DOJ cho biết mỗi hồ sơ sẽ được xem xét riêng.

Quy định mới đặt ra những tiêu chí nghiêm ngặt nhằm hạn chế việc khôi phục quyền sở hữu súng đối với những người có tiền án, hành vi hoặc tình trạng pháp lý cho thấy nguy cơ cao hơn đối với an toàn công cộng.

Nếu không có những tình tiết đặc biệt, người từng phạm tội bạo lực, người phải đăng ký trong danh sách tội phạm tình dục, người nhập cư bất hợp pháp và những người vẫn được xác định là có nguy cơ gây nguy hiểm sẽ được mặc định xem là không đủ điều kiện khôi phục quyền sở hữu súng.

Ngay cả khi đơn được chấp thuận, quyết định này chỉ loại bỏ các hạn chế ở cấp liên bang đối với quyền sở hữu súng của cá nhân đó. Quyết định không vô hiệu hóa những hạn chế riêng do luật của từng bang áp đặt.

Theo DOJ, quy định sẽ có hiệu lực 30 ngày sau khi được đăng trên Công báo Liên bang (Federal Register).

Lo ngại về khối lượng xét duyệt

Quỹ Hỗ trợ Everytown for Gun Safety từng bày tỏ lo ngại vào năm 2025 về việc DOJ triển khai một “quy trình trên diện rộng”, qua đó cho phép những người từng bị kết án trọng tội, người có hành vi bạo lực gia đình và những đối tượng khác vốn bị cấm sở hữu súng có cơ hội tái sở hữu súng.

Một trong những vấn đề Everytown quan tâm là khối lượng hồ sơ cần xử lý. Tổ chức này dẫn dự báo của DOJ rằng khoảng 1 triệu người có thể nộp đơn trong năm đầu tiên, trong khi chỉ có 50 nhân viên xét duyệt toàn thời gian được phân công xử lý.

Everytown đặt câu hỏi liệu khối lượng công việc có khiến hệ thống quá tải hay không, đồng thời lo ngại rằng những “cá nhân nguy hiểm” có thể lọt qua quy trình kiểm tra.

Tổ chức này cũng yêu cầu đảm bảo rằng các hồ sơ sẽ được con người trực tiếp xem xét, thay vì sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI).