Hôm thứ Sáu (16/1), Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick đã thúc giục các doanh nghiệp chip của Hàn Quốc và Đài Loan cam kết gia tăng sản xuất tại Mỹ, cảnh báo rằng những công ty không đầu tư vào Mỹ có thể phải đối mặt với mức thuế lên tới 100%.

Ông Howard Lutnick trong buổi điều trần xác nhận chức Bộ trưởng Thương mại trước Quốc hội Mỹ ngày 29/1/2025 (Nguồn: Joshua Sukoff / Shutterstock)

Phát biểu sau lễ đặt móng xây dựng nhà máy mới của Micron Technology tại thành phố Syracuse, bang New York, ông Lutnick cho biết các nhà sản xuất chip Hàn Quốc có thể sẽ phải chịu tác động thuế quan tiềm ẩn tương tự như những điều khoản đã được quy định trong thỏa thuận thương mại giữa Mỹ và Đài Loan.

“Tất cả các công ty muốn sản xuất chip nhớ đều chỉ có hai lựa chọn: hoặc trả thuế 100%, hoặc sản xuất tại Mỹ”, ông Lutnick nói khi trả lời câu hỏi của phóng viên, nhưng không nêu đích danh doanh nghiệp nào.

“Đây chính là chính sách công nghiệp”, ông nhấn mạnh thêm.

Một người phát ngôn của Bộ Thương mại Mỹ nói với Bloomberg rằng: “Bộ trưởng Lutnick cam kết khôi phục vị thế dẫn đầu của ngành sản xuất Mỹ, và điều đó phải bắt đầu từ ngành chip”.

Điều khoản chip trong thỏa thuận Mỹ–Đài có thể được mở rộng sang Hàn Quốc

Theo Hãng thông tấn Yonhap (Hàn Quốc), khi được hỏi liệu tiêu chuẩn miễn thuế chip trong thỏa thuận Mỹ–Đài có áp dụng cho Hàn Quốc hay không, các quan chức chính quyền Trump trả lời rằng mỗi quốc gia sẽ phải đạt được một thỏa thuận riêng biệt.

Trước đó, chính phủ Mỹ đã nhiều lần nhấn mạnh rằng các điều kiện miễn thuế chip dành cho Đài Loan sẽ không tự động áp dụng cho các nước khác. Điều này đồng nghĩa với việc Mỹ sẽ không trực tiếp áp dụng tiêu chuẩn của Đài Loan cho Hàn Quốc, mà sẽ thông qua các cuộc đàm phán riêng để xác định những điều khoản cụ thể dành cho Seoul. Nói cách khác, Hàn Quốc vẫn phải tái đàm phán với Mỹ để giành được chế độ thuế quan riêng đối với ngành chip.

Giới quan sát nhận định rằng Mỹ nhiều khả năng sẽ lấy các điều khoản chip trong thỏa thuận thương mại với Đài Loan làm mốc tham chiếu, buộc Hàn Quốc phải lựa chọn giữa việc tăng cường đầu tư vào Mỹ, mở rộng quy mô nhà máy tại Mỹ, hoặc chấp nhận sức ép thuế quan.

Ông Lutnick từng nhấn mạnh sau khi ký kết thỏa thuận thương mại Mỹ–Đài rằng thỏa thuận này cung cấp các mức giảm thuế theo hạn ngạch cho những doanh nghiệp cam kết đầu tư vào ngành sản xuất trong nước của Mỹ.

Trao đổi với CNBC, ông Lutnick nói rõ: “Nếu họ không xây dựng nhà máy tại Mỹ, mức thuế rất có thể sẽ lên tới 100%”.

Hiện nay, Tổng thống Donald Trump đã tạm hoãn việc áp thuế bổ sung đối với phần lớn các sản phẩm chip sản xuất ở nước ngoài, đồng thời yêu cầu Bộ Thương mại và Đại diện Thương mại Mỹ tiến hành đàm phán với các đối tác nhằm giảm sự phụ thuộc của Mỹ vào nhập khẩu chip.

Trước đó trong tuần, Nhà Trắng cho biết Tổng thống có thể sẽ công bố các mức thuế mới cùng những biện pháp bù đắp tương ứng “trong thời gian tới”, nhằm khuyến khích phát triển sản xuất trong nước.

Điều khoản chip trong thỏa thuận thương mại Mỹ–Đài

Hôm thứ Năm (15/1), Mỹ và Đài Loan đã đạt được thỏa thuận thương mại, theo đó Mỹ sẽ giảm thuế đối với phần lớn hàng hóa của Đài Loan từ 20% xuống 15%, ngang bằng với mức áp dụng cho Hàn Quốc và Nhật Bản. Đổi lại, các doanh nghiệp chip và công nghệ của Đài Loan, bao gồm TSMC, sẽ đầu tư trực tiếp 250 tỷ USD vào Mỹ nhằm phát triển chip tiên tiến, năng lượng và năng lực sản xuất – đổi mới trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Bên cạnh đó, chính phủ Đài Loan sẽ cung cấp 250 tỷ USD bảo lãnh tín dụng, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng đầu tư tại Mỹ.

Về cơ chế thuế quan, Mỹ dành cho các doanh nghiệp Đài Loan ưu đãi thuế nhập khẩu chip: trong thời gian xây dựng nhà máy, các sản phẩm tương đương 2,5 lần công suất thiết kế được miễn thuế, phần vượt mức này sẽ chịu thuế ưu đãi. Sau khi nhà máy hoàn thành, các sản phẩm tương đương 1,5 lần công suất tiếp tục được miễn thuế.

Song song với đó, chính quyền Trump đang tăng cường nỗ lực thu hút đầu tư nước ngoài, với mục tiêu chuyển khoảng 40% chuỗi cung ứng và sản lượng chip của Đài Loan sang Mỹ, qua đó củng cố năng lực sản xuất bán dẫn trong nước.

Samsung Electronics và SK Hynix có thể chịu tác động

Samsung Electronics và SK Hynix của Hàn Quốc là các đối thủ cạnh tranh trực tiếp của Micron Technology trong thị trường chip nhớ băng thông cao (HBM) — linh kiện then chốt của các bộ xử lý trung tâm dữ liệu phục vụ AI. Khi nhu cầu đối với các trung tâm dữ liệu AI tăng vọt, nhu cầu về HBM cũng leo thang mạnh, khiến cả ba doanh nghiệp trong những tháng gần đây đều cảnh báo về tình trạng thiếu hụt nguồn cung.

Theo thỏa thuận Mỹ–Hàn được công bố vào tháng 7, Mỹ sẽ áp thuế 15% đối với phần lớn hàng hóa Hàn Quốc, ngoại trừ chip. Thỏa thuận này còn bao gồm việc thành lập một quỹ trị giá 350 tỷ USD của Hàn Quốc nhằm hỗ trợ đầu tư vào Mỹ. Tuy nhiên, các kế hoạch cụ thể vẫn đang trong quá trình xây dựng, và hiện chưa rõ Samsung và SK Hynix sẽ cam kết đầu tư thêm bao nhiêu tại Mỹ, ngoài những cam kết trước đó.

Trước đó, Samsung đã công bố vào năm 2024 kế hoạch đầu tư hơn 40 tỷ USD tại Mỹ, bao gồm 17 tỷ USD để xây dựng một nhà máy đóng gói tiên tiến tại bang Texas, chuyên sản xuất chip nhớ băng thông cao. Trong khi đó, SK Hynix cho biết họ dự kiến đầu tư gần 4 tỷ USD tại bang Indiana cho hoạt động đóng gói tiên tiến, nằm trong tổng kế hoạch 15 tỷ USD đầu tư vào sản xuất và nghiên cứu – phát triển (R&D) tại Mỹ.