Tòa phúc thẩm tạm cho chính quyền Trump yêu cầu tách phiếu nghi của người không phải công dân
- Zachary Stieber
- •
Tòa phúc thẩm Khu vực 9 của Mỹ hôm thứ Ba (3/11) tạm dừng một lệnh cấm tạm thời ngăn chính quyền Trump yêu cầu các bang tách riêng phiếu nghi do người không phải công dân bỏ.
Lệnh cấm tạm thời đó còn không cho Chính phủ liên bang dùng lời đe dọa truy tố hình sự để ép quan chức các bang làm theo.
Phán quyết hôm thứ Ba là quyết định thứ ba của tòa trong vòng 24 giờ, và không được các thẩm phán nhất trí. Phán quyết khôi phục lệnh mà 3 thẩm phán của chính tòa này đưa ra hôm thứ Hai (2/11). Khi đó, hội đồng 3 thẩm phán chấp thuận đề nghị của Chính phủ liên bang, cho tạm dừng lệnh cấm tạm thời của một thẩm phán tòa án liên bang cấp quận trong thời gian chờ xét kháng cáo.
Thẩm phán đó là bà Trina Thompson của Tòa án Liên bang Khu vực Bắc California. Trong phán quyết hồi tháng 10, bà nêu rằng Chính phủ liên bang dường như đã vi phạm luật liên bang khi tìm cách đe dọa nhân viên bầu cử và can thiệp vào việc các bang quản lý bầu cử. Bà cấm chính quyền Trump yêu cầu giới chức bầu cử xóa tên những người đã đăng ký khỏi danh sách cử tri.
Bà cũng cấm Bộ Tư pháp chỉ đạo giới chức bầu cử không phát phiếu cho một số cử tri đã đăng ký, hay tách riêng phiếu của họ, chỉ dựa vào cáo buộc của chính quyền rằng những người này không đủ tư cách bỏ phiếu.
Lệnh cấm tạm thời này dự kiến có hiệu lực đến tối 16/11.
Sau đó, chính quyền Trump đề nghị tòa tạm dừng phán quyết của bà Thompson trong lúc chờ kết quả kháng cáo. Một hội đồng 3 thẩm phán của Tòa phúc thẩm Khu vực 9 chấp thuận đề nghị này hôm thứ Hai.
Tuy nhiên, ngay tối thứ Hai, đa số thẩm phán đương nhiệm của tòa ra quyết định hủy lệnh của hội đồng 3 thẩm phán và đưa vụ việc ra xét lại theo thủ tục toàn thể.
Theo quy định của Tòa phúc thẩm Khu vực 9, khi tòa chấp nhận đơn xét lại theo thủ tục toàn thể, hội đồng xét xử gồm chánh án tòa phúc thẩm và 10 thẩm phán khác được chọn ngẫu nhiên. Trong số này, 6 thẩm phán ủng hộ lập trường của chính quyền Trump. Phần lớn trong số họ không giải thích lý do.
Thẩm phán Eric Miller là một trong 6 người đó. Ông viết ý kiến đồng tình, có thêm một thẩm phán cùng ký.
“Nhiều lập trường mà Chính phủ liên bang đưa ra trong các thông báo gần đây gửi giới chức bầu cử các bang có thể ít có cơ sở”, ông Miller viết. Dù vậy, ông lập luận rằng nhìn chung thẩm phán cấp quận không có thẩm quyền ban hành lệnh cấm Bộ Tư pháp bày tỏ quan điểm về các đạo luật hình sự, kể cả khi tòa xác định những quan điểm đó là sai.
Bà Mary Murguia, Chánh án Tòa phúc thẩm Khu vực 9, đưa ra ý kiến phản đối, có 4 thẩm phán khác cùng ký.
Theo cách hiểu của bà Murguia, phán quyết này đồng nghĩa với việc quan chức liên bang có thể buộc quan chức bang gác lại quy trình của bang để làm theo quy trình mà phía liên bang muốn, “bằng cách đe dọa truy tố những quan chức bầu cử bang và địa phương không tuân thủ”.
Cả ông Miller lẫn bà Murguia đều viện dẫn phán quyết do một hội đồng thẩm phán của Tòa phúc thẩm Khu vực 9 đưa ra hôm thứ Sáu (30/10) trong một vụ khác. Phán quyết đó xác định Chính phủ liên bang không có quyền ra lệnh cho giới chức California tách riêng những lá phiếu nghi do người không phải công dân bỏ.
Thẩm phán Roopali Desai cũng đưa ra ý kiến phản đối. Bà cho rằng việc tòa liên tiếp ra nhiều phán quyết chỉ trong vài giờ sẽ gây hỗn loạn và nhầm lẫn giữa lúc cuộc bầu cử đang diễn ra, điều mà Tòa án Tối cao Mỹ đã cảnh báo trong phán quyết vụ Purcell.
“Lẽ ra chúng tôi có thể, và nên, cân nhắc các phương án khác thay vì ban hành những lệnh mâu thuẫn nhau”, bà Desai viết. Các phương án bà nêu gồm cả việc sửa đổi hay thu hẹp phạm vi áp dụng lệnh cấm tạm thời của tòa cấp quận.
Trong ý kiến đồng tình, ông Miller nêu rằng đa số thẩm phán của toàn tòa “hẳn đã xác định [phán quyết] Purcell không ngăn cản lệnh tối qua”, tức lệnh cho xét lại theo thủ tục toàn thể và hủy lệnh tạm dừng của hội đồng.
Ông viết thêm: “Nếu đúng như vậy thì khó thấy Purcell có thể ngăn cản lệnh sáng nay, tức lệnh đảo ngược quyết định đó”.
Xem thêm
Từ khóa chính quyền Trump Tòa Phúc thẩm Liên bang Bầu cử giữa kỳ Mỹ 2026 Donald Trump Bộ Tư pháp Mỹ
