Tối cao Pháp viện Mỹ bác luật cấm “liệu pháp chuyển đổi” với người thuộc LGBT: 5 điểm đáng chú ý

Minh Hoàng
•
Chủ Nhật, 05/04/2026

Ngày 31/3, Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ đã ra phán quyết đứng về phía một nhà trị liệu tâm lý trong vụ kiện thách thức luật bang Colorado cấm cái gọi là “liệu pháp chuyển đổi” đối với người chưa thành niên thuộc cộng đồng LGBT.

Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ (Ảnh: Aashish Kiphayet/ Shutterstock)

Luật của Colorado, được thông qua năm 2019, cấm các nhà trị liệu thực hiện bất kỳ phương pháp nào nhằm thay đổi xu hướng tính dục hoặc bản dạng giới của một cá nhân, cũng như làm giảm sự hấp dẫn tình cảm hoặc tình dục đối với người cùng giới.

Nguyên đơn, bà Kaley Chiles, đã kiện vào năm 2022 với lập luận rằng luật này vi phạm quyền tự do ngôn luận theo Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Mỹ. Sau khi thất bại ở các tòa cấp dưới, bà đã thắng kiện tại Tối cao Pháp viện với tỷ lệ 8–1 — một phán quyết có thể ảnh hưởng đến các luật tương tự tại hơn 20 bang khác.

Dưới đây là những điểm chính từ phán quyết này.

Công việc của nhà trị liệu được xem là “lời nói”

Bang Colorado lập luận rằng luật của họ nhằm điều chỉnh hành vi nghề nghiệp, còn việc hạn chế lời nói chỉ là hệ quả phụ. Tuy nhiên, lập luận này đã bị bác bỏ.

Trong ý kiến đa số, thẩm phán Neil Gorsuch cho rằng nếu chấp nhận cách lý giải đó, chính quyền có thể dễ dàng gắn nhãn “hành vi” cho bất kỳ lời nói nào để kiểm soát những quan điểm không mong muốn.

Ông nhấn mạnh rằng trong trường hợp này, nhà trị liệu chỉ đơn thuần là giao tiếp với thân chủ, và chính lời nói đó là đối tượng bị điều chỉnh. Do đó, đây là vấn đề thuộc phạm vi bảo vệ của quyền tự do ngôn luận.

Luật bị coi là “phân biệt quan điểm”

Tòa án cũng kết luận rằng luật của Colorado mang tính phân biệt quan điểm. Cụ thể, luật cấm các nhà trị liệu hỗ trợ người trẻ thay đổi xu hướng tính dục, nhưng lại cho phép các hình thức tư vấn khẳng định bản dạng giới mới hoặc xu hướng đồng tính.

Theo thẩm phán Gorsuch, dù bang có thể cho rằng chính sách này nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, nhưng Hiến pháp Mỹ không cho phép nhà nước áp đặt một “chính thống tư tưởng” trong lĩnh vực ngôn luận.

Trong ý kiến đồng thuận, thẩm phán Elena Kagan nhấn mạnh rằng nguyên tắc này áp dụng cho mọi phía. Nếu tồn tại một đạo luật làm điều ngược lại — cấm ủng hộ LGBT — thì cũng vi phạm Hiến pháp theo cách tương tự.

Vẫn có thể điều chỉnh, nhưng phải trung lập

Các thẩm phán cũng lưu ý rằng không phải mọi quy định liên quan đến lời nói trong lĩnh vực y tế đều bị cấm. Nhà nước vẫn có thể ban hành các quy định chuyên môn, kể cả khi chúng liên quan đến giao tiếp giữa bác sĩ và bệnh nhân.

Tuy nhiên, những quy định đó phải mang tính trung lập, không nhằm ưu tiên hay loại bỏ một quan điểm cụ thể trong xã hội. Nếu không, chúng sẽ bị xem là kiểm duyệt tư tưởng.

Một ý kiến phản đối duy nhất

Thẩm phán Ketanji Brown Jackson là người duy nhất phản đối phán quyết. Bà cho rằng bang có quyền hạn chế một số hình thức trị liệu nếu chúng bị coi là gây hại cho trẻ vị thành niên.

Theo bà, việc coi mọi hạn chế đối với “liệu pháp dựa trên lời nói” là vi hiến là một cách lập luận thiếu hợp lý.

Quan điểm này cũng được các tổ chức ủng hộ quyền LGBT như Human Rights Campaign chia sẻ. Chủ tịch tổ chức, bà Kelley Robinson, cho rằng phán quyết có thể khiến nhiều trẻ em đối mặt với rủi ro lớn hơn.

Tác động đến các bang khác

Phán quyết lần này không tự động hủy bỏ các luật tương tự tại các bang khác. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định rằng nó sẽ tạo tiền lệ pháp lý mạnh mẽ.

Bà Carrie Severino, một nhà vận động pháp lý, cho rằng quyết định 8–1 của Tối cao Pháp viện gần như là “hồi chuông kết thúc” đối với các luật có nội dung tương tự, vì chúng khó có thể vượt qua được tiêu chuẩn hiến pháp đã được xác lập.

Phán quyết của Tối cao Pháp viện Mỹ cho thấy sự ưu tiên mạnh mẽ đối với quyền tự do ngôn luận, ngay cả trong những lĩnh vực nhạy cảm như trị liệu tâm lý và vấn đề LGBT. Tuy vậy, các thẩm phán lưu ý rằng vụ việc hiện tại chưa giải quyết dứt điểm mọi câu hỏi liên quan đến việc quản lý lời nói trong lĩnh vực y tế. Những tình huống mà luật được xây dựng theo hướng trung lập về quan điểm — ví dụ như quy định chung về tiêu chuẩn điều trị — vẫn có thể đặt ra các tranh luận pháp lý phức tạp hơn trong tương lai.