Vai trò của ĐCSTQ trong nội chiến Myanmar và các trung tâm lừa đảo
- Jarvis Lim
- •
Các chuyên gia cảnh báo rằng những cáo buộc của Washington về việc Bắc Kinh liên quan đến các hoạt động lừa đảo trên khắp Đông Nam Á đã phơi bày chiến lược của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) nhằm củng cố ảnh hưởng tại Myanmar (Burma), và đồng thời làm leo thang cuộc nội chiến ở nước này.
Giám đốc FBI Kash Patel đã điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện vào ngày 18/3 rằng ĐCSTQ đang giúp xây dựng các trung tâm lừa đảo tại Myanmar và nhiều nơi khác ở Đông Nam Á.
“Đó thực sự là những khu phức hợp… lừa đảo người Mỹ và người cao tuổi từ tận Đông Nam Á bởi vì chúng được hậu thuẫn bởi ĐCSTQ,” ông Patel tuyên bố trong một phiên điều trần về các mối đe dọa toàn cầu.
Ông Patel cho biết chế độ này biết rằng “điều đó sẽ gây tổn hại đến những người Mỹ bình thường”.
Theo ông Patel, FBI đã khởi động một chiến dịch lớn nhằm vào các mạng lưới lừa đảo kỹ thuật số này, và đã thiết lập một trung tâm tiếp nhận báo cáo chuyên biệt trong nước dành cho các nạn nhân.
Trong một phiên điều trần riêng vài ngày sau đó, bà Reva Price, Ủy viên của Ủy ban Đánh giá Kinh tế và An ninh Mỹ–Trung, cũng cảnh báo rằng Bắc Kinh đã âm thầm hỗ trợ các hoạt động gian lận.
“[Các trung tâm lừa đảo] đang nhắm vào người Mỹ… và trong nhiều trường hợp được vận hành bởi các băng nhóm người Hoa, thường với sự ‘bật đèn xanh ngầm’ từ chính phủ Trung Quốc,” bà nói trước Ủy ban Kinh tế Liên hợp vào ngày 24/3.
Theo một bản thông tin của Nhà Trắng về tội phạm mạng công bố trong tháng 3, các vụ gian lận qua mạng đã khiến người Mỹ thiệt hại hơn 12,5 tỷ USD trong năm 2024—trong đó người cao tuổi chịu tổn thất tài chính trung bình lớn nhất.
Những cáo buộc trực tiếp
Ông Jason Tower, chuyên gia cấp cao tại Sáng kiến Toàn cầu Chống Tội phạm Có tổ chức Xuyên quốc gia (GIATOC), cho rằng việc Washington hiếm khi công khai phản ứng như vậy, bắt nguồn từ việc Bắc Kinh cố tình che chở cho các trùm tội phạm chủ chốt.
“Động thái bất ngờ của Trung Quốc vào tháng 1 nhằm đưa Trần Chí—kẻ đã bị truy tố tại tòa án Mỹ—ra khỏi khu vực là một ví dụ,” ông Tower nhận xét.
“Điều này giải thích vì sao Mỹ hiện nay thẳng thắn hơn nhiều khi nêu ra vai trò của Trung Quốc liên quan đến các nhóm tội phạm này.”
Trần Chí, một cố vấn chính trị gốc Hoa–Campuchia cho Chính phủ Campuchia và là chủ tịch Tập đoàn Prince Holding—bị Chính phủ Mỹ liệt vào danh sách “Tổ chức Tội phạm Xuyên quốc gia”—đã bị Bộ Tài chính Mỹ trừng phạt vào tháng 10/2025 vì điều hành các mạng lưới lừa đảo trực tuyến quy mô lớn.
Ông Antonio Graceffo, chuyên gia về Trung Quốc và cộng tác viên của The Epoch Times, người đã đưa tin rộng rãi về Myanmar, cho rằng động thái mới nhất của Washington là tín hiệu cho thấy vấn đề lừa đảo sẽ không được giải quyết nếu không công khai vạch trần sự hậu thuẫn của Bắc Kinh.
“Chính phủ [Mỹ] thực ra đã biết điều này từ lâu, nhưng việc họ nói ra công khai là điều rất đáng chú ý,” ông Graceffo nói với The Epoch Times.
Nhắm vào người Mỹ
Bộ Công an Trung Quốc tuyên bố vào tháng 12 rằng chế độ này sẽ tiếp tục “tăng cường hợp tác thực thi pháp luật để triệt phá các mạng lưới tội phạm và bảo vệ an ninh công cộng”.
Vào tháng 1, Bắc Kinh tiếp tục bằng việc xử tử 11 người liên quan đến các trung tâm lừa đảo trực tuyến hoạt động tại Myanmar.
Tuy nhiên, ông Tower cho rằng chiến dịch trấn áp của ĐCSTQ chỉ tập trung vào các nhóm tội phạm lừa đảo công dân Trung Quốc, tạo ra áp lực chọn lọc khiến các băng nhóm chuyển sang hình thức “giết người nước ngoài”—một thủ đoạn chủ yếu nhắm vào nạn nhân không phải người Trung Quốc.
“Việc ‘giết người nước ngoài’ đặc biệt nhắm vào công dân của các quốc gia cạnh tranh chủ chốt với Trung Quốc,” ông Tower lưu ý. “Do đó, các băng nhóm lừa đảo người Hoa hiện nhắm vào Mỹ nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác.”
Ông Graceffo cho rằng các yếu tố kinh tế và ngôn ngữ khiến người Mỹ trở thành mục tiêu hàng đầu.
“Người Mỹ trung bình kiếm được nhiều hơn người dân ở hầu hết các quốc gia khác trên thế giới, đó là lý do họ bị nhắm đến,” ông Graceffo nhận xét.
“Và tiếng Anh là ngôn ngữ dễ sử dụng cho các trung tâm lừa đảo. Luôn có thể tìm được người thực hiện các vụ lừa đảo biết nói tiếng Anh.”
Ông Graceffo cũng nói thêm rằng các hoạt động này khai thác những kẽ hở pháp lý ở Mỹ, hoạt động trong vùng xám pháp lý, thao túng nạn nhân chuyển tiền một cách “tự nguyện” để tránh trách nhiệm hình sự.
“Trong nhiều trường hợp, vì họ không trực tiếp đánh cắp tiền mà bạn tự chuyển tiền cho họ, nên rất khó để truy tố tại một quốc gia nước ngoài [như Myanmar],” ông nói.
Củng cố ảnh hưởng
Ông Graceffo cho rằng động cơ của ĐCSTQ trong việc chống lại các hoạt động lừa đảo là vì lợi ích riêng, vì họ chỉ nhắm vào các băng nhóm gây cản trở các dự án cơ sở hạ tầng của chính họ ở Myanmar.
“Các trung tâm lừa đảo đang cản trở đáng kể các khoản đầu tư của Trung Quốc, nên họ loại bỏ chúng vì lý do đó,” ông Gracello nói.
Trong khi Bắc Kinh sử dụng các vụ bắt giữ này để phát tín hiệu rằng họ không dung thứ việc công dân của mình bị hại, ông Tower cho rằng chế độ này đang tận dụng chiến dịch trấn áp để siết chặt kiểm soát đối với Myanmar.
“Các hành động của Trung Quốc đã giúp gia tăng ảnh hưởng an ninh của họ tại Myanmar, nơi họ đang thao túng mối quan hệ với các nhóm vũ trang sắc tộc mạnh và chính quyền quân sự Myanmar,” ông Tower nhận định.
“Đây là một phần trong chiến lược nhằm làm suy yếu các lực lượng kháng chiến ủng hộ dân chủ và củng cố ảnh hưởng của Trung Quốc tại quốc gia này.”
Quốc gia Đông Nam Á này đã chìm trong nội chiến kể từ cuộc đảo chính quân sự năm 2021, với các nhóm vũ trang sắc tộc tham gia vào các cuộc giao tranh dữ dội chống lại chính quyền quân sự.
Thúc đẩy chiến tranh
Theo Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn (UNHCR), cuộc xung đột đã khiến hơn 3,5 triệu người phải di dời trong nước.
Ông Graceffo lập luận rằng sự hỗ trợ của Trung Quốc dành cho cả chính quyền quân sự và ngành công nghiệp lừa đảo, đang kéo dài cuộc nội chiến, khiến lực lượng kháng chiến khó giành chiến thắng hơn.
“Các trung tâm lừa đảo là một lực lượng gây bất ổn lớn, chắc chắn sẽ gây khó khăn cho việc giành chiến thắng trong cuộc cách mạng và thiết lập nền dân chủ ở Myanmar”, ông Graceffo nói:
“Các lực lượng bảo vệ biên giới hợp tác với các trung tâm lừa đảo có vũ khí, hệ thống giám sát và máy bay không người lái, và Trung Quốc rõ ràng đang kéo dài chiến tranh Myanmar bằng cách hỗ trợ chính quyền quân sự bằng những thiết bị như vậy.”
Khi Bắc Kinh tiếp tục hậu thuẫn các hành động tàn bạo của chính quyền quân sự, ông Graceffo cảnh báo rằng số thương vong và người tại Myanmar phải di dời, chắc chắn sẽ gia tăng.
“Tôi có nhiều [lời khẳng định] từ các chiến binh kháng chiến rằng nếu Trung Quốc ngừng hỗ trợ chính quyền quân sự, họ có thể giành chiến thắng,” ông Gracello nói.
“Tuy nhiên Trung Quốc mới là vấn đề chính.”
Xem thêm
Từ khóa Kash Patel việc nhẹ lương cao lừa đảo trực tuyến Trần Chí Campuchia Myanmar
