Huawei rầm rộ quảng bá “Định luật Tau”, chuyên gia nghi ngờ khả năng tạo đột phá

Thứ Năm, 28/05/2026

Tập đoàn Huawei của Trung Quốc hôm thứ Hai (25/5) tuyên bố sẽ tung ra một loại chip siêu mỏng 1,4 nm ứng dụng “công nghệ gập logic” (LogicFolding) hoàn toàn mới trước năm 2031, dự kiến dùng trong dòng chip di động Kirin của hãng. Tuy nhiên, các chuyên gia nước ngoài bày tỏ nghi ngờ, cho rằng dù Huawei đã trình diễn một giải pháp “đi đường vòng” nhằm bù đắp khoảng cách ở cấp độ nút công nghệ, nhưng điều đó không có nghĩa hãng đã bắt kịp Intel và TSMC.

Một cửa hàng thương hiệu Huawei ở Kyiv, Ukraine, ngày 20/10/2018 (Ảnh: viewimage/ Shutterstock)

Huawei đang đẩy mạnh quảng bá một bước tiến trong lĩnh vực bán dẫn – trong đó có một khái niệm gọi là “Định luật Tỷ lệ Tau” (Tau Scaling Law), được họ định vị như “người kế nhiệm của Định luật Moore”. Tuy nhiên, theo trang công nghệ The Register, ít nhất một chuyên gia chip cho rằng thông tin này thiên về yếu tố tiếp thị thương hiệu nhiều hơn là một đột phá kỹ thuật thực sự.

Huawei công bố những tiến triển trên tại Hội nghị quốc tế IEEE về mạch và hệ thống (ISCAS) 2026 tổ chức ở Thượng Hải, thông qua bài diễn văn do Chủ tịch mảng bán dẫn của hãng là Hà Đình Ba trình bày, với chủ đề “Thực tiễn con đường mới trong ngành bán dẫn”.

Trong bài phát biểu, bà Hà Đình Ba nói Định luật Moore hiện đang đối mặt với tình trạng hiệu quả biên giảm dần, và bà đề xuất lấy “Định luật Tỷ lệ Tau” thay thế. Để giải thích cụ thể cơ chế hoạt động của “tỷ lệ Tau”, bà lấy ví dụ về công nghệ “LogicFolding” (gập logic) mà Huawei phát triển như một giải pháp.

Bà cho biết: “Công nghệ này được xây dựng dựa trên một khái niệm ‘thiết kế logic tự do’ hoàn toàn mới, hiện thực hóa bước nhảy vọt từ kiến trúc đơn tầng lên kiến trúc hai tầng.” Điều đó có nghĩa là công nghệ này cho phép sắp xếp các transistor theo kiểu xếp chồng, tạo thành cấu trúc hai lớp trên–dưới.

Huawei cho hay các chip cao cấp dựa trên “Định luật Tỷ lệ Tau” được kỳ vọng đến năm 2031 sẽ đạt mật độ transistor tương đương với công nghệ chế tạo 14A (tức 1,4 nm).

Tuy nhiên, The Register dẫn lời ông Manoj Sukumaran – nhà phân tích kỳ cựu của hãng nghiên cứu thị trường công nghệ toàn cầu Omdia – đã bày tỏ hoài nghi về tuyên bố của Huawei.

Ông cho rằng công nghệ của Huawei không thể so với transistor 1,4 nm “đúng nghĩa”. Trong cuộc phỏng vấn với The Register, ông nói: “Cái gọi là ‘đạt mức tương đương 14A vào năm 2031’ không có nghĩa là họ đã nắm trong tay công nghệ nút quy trình 14A. Hiện tại Huawei vẫn bị kẹt ở quy trình 7 nm. Điều họ làm là xếp chồng các khuôn logic (logic dies) bằng kỹ thuật kết nối hỗn hợp (hybrid bonding); như vậy, diện tích chiếu bằng phẳng của con chip được giảm một nửa, kéo theo ‘mật độ tương đương’ tăng lên. Sự tăng mật độ này không đến từ việc thu nhỏ transistor, mà là nhờ kỹ thuật đóng gói khéo léo, vì vậy không thể đặt ngang hàng với transistor 1,4 nm thực sự của TSMC hay Intel.”

TSMC và Intel vẫn đang giữ lợi thế tuyệt đối ở các nút quy trình 14A và 18A, đồng thời lộ trình kết nối hỗn hợp của họ cũng đang tiến triển đều đặn. Theo tiết lộ gần đây của Tổng giám đốc Intel Lip-Bu Tan, Intel dự kiến sẽ giới thiệu công nghệ sản xuất 14A vào năm 2028 và lên kế hoạch đưa vào sản xuất hàng loạt vào năm 2029; lịch trình nghiên cứu và sản xuất của TSMC cũng nằm trong cùng khoảng thời gian.

Ông Sukumaran bổ sung: “Tôi cho rằng những số liệu mà Huawei tuyên bố về mức cải thiện hiệu năng (khoảng 12,7%) và hiệu quả năng lượng (khoảng 41%) có thể là đáng tin. Nhưng các cải thiện này rất có khả năng chủ yếu đến từ việc rút ngắn đường dây liên kết và hệ thống phân phối xung nhịp (clock tree), chứ không phải từ bản thân transistor – và đó cũng là lý do họ hoàn toàn không đề cập đến vấn đề ‘rò rỉ dòng điện’.”

Do lo ngại về an ninh quốc gia, Chính phủ Mỹ đã đưa Huawei vào danh sách đen từ năm 2019, khiến hãng không thể tiếp cận các công nghệ bán dẫn tiên tiến, mất đi phần lớn công nghệ cần thiết để sản xuất chip hiện đại, bao gồm các thiết bị quang khắc then chốt. “Để bù đắp khoảng cách nút quy trình do các lệnh trừng phạt gây ra, họ đưa ra một giải pháp đi đường vòng tuy khéo léo nhưng tốn kém. Tuy nhiên, giải pháp này cũng có những giới hạn: mỗi lần thêm một lớp xếp chồng, lợi ích biên mang lại sẽ giảm dần,” ông Sukumaran nói.

“Chưa tận mắt chứng kiến thì chưa nên tin”

Tập đoàn tư vấn và nghiên cứu toàn cầu The Futurum Group, chuyên về ngành công nghệ cao, trong bài viết đăng trên trang web chính thức ngày 26/5 nhận định rằng TSMC và Intel sẽ tiếp tục duy trì lợi thế dẫn đầu về nút quy trình trong giai đoạn dự báo, với lộ trình kết nối hỗn hợp của hai hãng cũng đang không ngừng tiến triển; trong khi đó, lợi thế kiến trúc của Huawei lại phụ thuộc vào một chuỗi công cụ và hệ sinh thái vẫn chưa trưởng thành. Hiện vẫn cần được kiểm chứng là liệu Huawei có thể phổ cập phương pháp này cho toàn bộ dòng sản phẩm của mình và xây dựng được các công cụ phần mềm, thiết kế hỗ trợ tương ứng hay không.

Bài viết chỉ ra rằng khuôn khổ “Định luật Tỷ lệ Tau” của Huawei phải đối mặt với hai thách thức lớn. Thứ nhất là vấn đề công cụ. Việc coi các lớp xếp chồng như một bề mặt liên tục duy nhất để thiết kế đòi hỏi một hệ công cụ hoàn toàn khác, và ở quy mô mà Huawei hình dung, những công cụ như vậy hiện vẫn chưa tồn tại. Hạ tầng này cần nhiều năm xây dựng, đồng thời phải có sự tham gia rộng rãi của cả ngành.

Trở ngại thứ hai là yếu tố địa chính trị. Chính các hạn chế xuất khẩu từ phía Mỹ đã buộc Huawei phải phát triển phương pháp này, nhưng đồng thời cũng giới hạn tự do hợp tác của hãng với các nhà cung cấp công cụ, IP và đối tác xưởng đúc ở phương Tây – những đối tác vốn đóng vai trò then chốt nếu muốn phổ cập phương pháp này trên phạm vi toàn cầu. Nguy cơ thực sự không nằm ở việc công nghệ Tau có thể thành công trong hệ sinh thái công nghệ Trung Quốc, mà ở chỗ nó có thể không tương thích, hoặc không được sử dụng trong chuỗi cung ứng TSMC–Intel–Nvidia, từ đó đẩy nhanh sự phân tách của hạ tầng bán dẫn toàn cầu thay vì xây dựng cầu nối.

Về thời gian biểu mà Huawei nêu ra cho “bước đột phá” trong công nghệ chip vào năm 2031, Ông Chris Miller – tác giả cuốn “Cuộc chiến Chip: Cuộc tranh giành công nghệ quan trọng nhất thế giới” (Chip War: The Fight for the World’s Most Critical Technology) – nói với tờ The Daily Upside: “Trước khi chúng ta tận mắt nhìn thấy, chúng ta không nên tin lời họ.”

Là chiến lược kể chuyện hay là đột phá thực sự? Chuyên gia phân tích

Trước màn công bố rầm rộ lần này của Huawei, hai chuyên gia đều cho rằng đây là một cuộc cạnh tranh về quyền định hình câu chuyện công nghệ được tính toán kỹ lưỡng.

Trả lời phỏng vấn của Epoch Times, ông Thẩm Minh Thất, nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Đài Loan cho biết, nếu một doanh nghiệp thực sự đã nắm trong tay năng lực chế tạo ở tiến trình tiên tiến, thì thực ra không cần phải sáng tạo thêm một thuật ngữ mới. Ông cho rằng cách làm hiện nay giống như đang xây dựng một tường thuật công nghệ mang tính chiến lược, thông qua việc quảng bá khái niệm mới và tên gọi mới để tạo niềm tin cho thị trường nội địa Trung Quốc, chuỗi cung ứng và giới đầu tư.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng nếu hệ thống công nghệ liên quan cuối cùng chỉ có thể giới hạn trong thị trường nội địa Trung Quốc, thì ngành bán dẫn Trung Quốc trên thị trường cao cấp quốc tế thực chất vẫn chưa có năng lực cạnh tranh thực sự.

Phó nghiên cứu viên Tạ Bái Học, thuộc Viện Nghiên cứu An ninh mạng và Mô phỏng Quyết sách của Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Quốc gia Đài Loan, nói với Epoch Times rằng tuyên bố của Huawei về việc đạt mức tương đương quy trình 1,4 nm vào năm 2031 mang hàm ý chiến lược rõ rệt. Ông cho rằng việc Huawei đẩy mạnh truyền thông lần này thực chất là một cuộc tranh giành quyền diễn ngôn đã được tính toán kỹ lưỡng.

“Bởi vì TSMC dự kiến sẽ sản xuất hàng loạt 1,4 nm vào năm 2028, còn Huawei đưa ra mốc 2031, về bản chất là đang phát tín hiệu tới thị trường và chuỗi cung ứng Trung Quốc: dù bị Mỹ trừng phạt, khoảng cách giữa chúng ta với công nghệ tiên tiến nhất thế giới cũng chỉ còn khoảng ba năm, và chúng ta có con đường công nghệ riêng của mình.”

Ông cho rằng điều này cũng phản ánh một thực tế: ngành bán dẫn Trung Quốc đã dần nhận ra rằng, trong bối cảnh không mua được thiết bị EUV cao cấp của hãng ASML (Hà Lan), con đường thu nhỏ hình học truyền thống đối với Trung Quốc gần như đã trở thành ngõ cụt.