Amazon sa thải 16.000 nhân viên, không loại trừ khả năng tiếp tục cắt giảm và giảm lương

Bình Minh
•
Thứ Năm, 29/01/2026

Hôm thứ Tư (28/1), Amazon xác nhận sẽ cắt giảm 16.000 nhân viên khối doanh nghiệp, nâng tổng số nhân sự bị sa thải kể từ tháng 10/2025 lên khoảng 30.000 người. Công ty không loại trừ khả năng tiếp tục thu hẹp quy mô trong tương lai, thậm chí có thể áp dụng các biện pháp như giảm lương hoặc điều chỉnh phúc lợi để tối ưu hóa cấu trúc chi phí.

Trung tâm phân loại của Amazon tại Kieckebusch, Berlin, Đức, ngày 08/02/2020. (Ảnh: Ronald Rampsch/Shutterstock)

Đợt sa thải quy mô lớn này chủ yếu xuất phát từ việc điều chỉnh tình trạng tuyển dụng quá mức trong giai đoạn đại dịch COVID-19, cũng như việc tái cơ cấu hoạt động doanh nghiệp dưới tác động của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI).

Quy mô sa thải tích lũy 30.000 người, được khởi động từ mùa thu năm ngoái, đã chiếm gần 10% tổng số nhân viên khối doanh nghiệp của Amazon. Đây là đợt thu hẹp lớn nhất trong 30 năm kể từ khi công ty thành lập.

Giám đốc điều hành Amazon Andy Jassy chỉ ra rằng trong thời kỳ đại dịch viêm phổi Vũ Hán, do nhu cầu thương mại điện tử bùng nổ, công ty đã mở rộng quy mô nhân sự mạnh mẽ, đẩy tổng số nhân viên lên mức cao kỷ lục 1,58 triệu người, và hiện nay buộc phải tiến hành điều chỉnh mang tính cấu trúc.

Theo Reuters, khi mô hình tiêu dùng toàn cầu dần trở lại bình thường, Amazon nhận thấy bộ máy cấp doanh nghiệp trở nên quá cồng kềnh và nạn quan liêu lan rộng. Trong một thông báo nội bộ, giám đốc nhân sự cấp cao nhất của Amazon, bà Beth Galetti, cho biết việc sa thải nhằm giảm bớt cấp bậc, tăng quyền sở hữu và loại bỏ chủ nghĩa quan liêu.

Bà cũng đề cập rằng một số nhóm sẽ tiếp tục điều chỉnh tùy theo tình hình. Điều này có nghĩa là công ty không loại trừ khả năng tiếp tục thu hẹp quy mô trong tương lai, thậm chí có thể áp dụng các biện pháp như giảm lương hoặc điều chỉnh phúc lợi để tối ưu hóa cấu trúc chi phí.

Thử nghiệm công nghệ cao lật đổ bán lẻ truyền thống tạm thời thất bại

Ngoài việc tinh giản nhân sự, Amazon cũng tiến hành một cuộc rút lui chiến lược lớn khỏi mảng kinh doanh vật lý. Theo phân tích của Wall Street Journal, Amazon đã tuyên bố đóng cửa toàn bộ các cửa hàng tạp hóa vật lý Amazon Fresh còn lại và các cửa hàng không người bán Amazon Go, đánh dấu việc thử nghiệm dùng công nghệ cao để lật đổ bán lẻ truyền thống của công ty tạm thời thất bại.

CNBC đưa tin, Amazon cũng sẽ đồng thời ngừng sử dụng hệ thống thanh toán sinh trắc học bằng lòng bàn tay Amazon One.

Đồng thời Amazon đang chuyển nguồn lực từ công nghệ thanh toán không cần thu ngân “Just Walk Out” có chi phí cao sang giải pháp “xe đẩy mua sắm thông minh” (Amazon Dash Cart) có hiệu quả chi phí tốt hơn. Ông Jassy cho biết công ty đang chuyển trọng tâm nghiên cứu và phát triển hoàn toàn sang AI tạo sinh, nhằm tìm kiếm các giải pháp tự động hóa bán lẻ hiệu quả hơn và chi phí thấp hơn.

AI khiến robot và phần mềm thay thế lao động con người

Một động lực cốt lõi khác của đợt sa thải tại Amazon là sự thay đổi động thái nơi làm việc do AI mang lại. Vào mùa hè năm ngoái, ông Jassy từng dự đoán rằng việc áp dụng rộng rãi các công cụ AI sẽ dẫn đến tự động hóa trách nhiệm công việc, từ đó gây ra tình trạng mất việc làm.

Các bộ phận bị ảnh hưởng trong lần này bao gồm điện toán đám mây (AWS) và bộ phận trợ lý giọng nói Alexa. Reuters dẫn nguồn cho biết, khi trợ lý AI ngày càng nâng cao độ chính xác trong lập trình (coding) và các công việc hành chính, Amazon đang thông qua một hành động mang mật danh “Dự án Bình Minh” (Project Dawn) để tái tổ chức việc phân bổ lực lượng lao động nội bộ.

Đồng thời, Amazon tiếp tục mở rộng triển khai robot trong các kho hàng, nhằm giảm sự phụ thuộc vào lao động con người và cắt giảm chi phí vận hành dài hạn.

Theo phân tích của Bloomberg, động thái của Amazon không phải là trường hợp cá biệt. Gần đây Meta, Netflix, Microsoft và nhà sản xuất thiết bị bán dẫn ASML đều tuyên bố các mức độ sa thải khác nhau. Điều này phản ánh việc ngành công nghệ, sau khi trải qua “lợi ích đại dịch”, đang đồng loạt bước vào giai đoạn điều chỉnh với phương châm “hiệu quả là trên hết”.

Trước đó, ngày 27/1, hãng được cho là vô tình gửi email tới một số nhân viên AWS, trong đó gọi kế hoạch sa thải là Project Dawn (Dự án Bình minh), khiến hàng nghìn lao động hoang mang.

Mặc dù bà Galetti cố gắng xoa dịu lo ngại của nhân viên về việc cứ vài tháng lại sa thải một lần, nhưng bà cũng thẳng thắn thừa nhận rằng công ty không có kế hoạch cố định.

“Một số người có thể đặt câu hỏi liệu đây có phải khởi đầu của ‘nhịp điệu mới’, khi chúng tôi công bố các đợt sa thải rộng sau mỗi vài tháng hay không”, bà Galetti viết trên blog công ty. “Đó không phải kế hoạch của chúng tôi”.

Theo các chuyên gia, đợt sa thải cũng làm nổi bật tác động của trí tuệ nhân tạo đối với cấu trúc lực lượng lao động doanh nghiệp. Những cải tiến trợ lý AI đang giúp doanh nghiệp thực hiện nhiều công việc hành chính với tốc độ và độ chính xác cao.

Mùa hè 2025, CEO Andy Jassy từng nói việc gia tăng sử dụng công cụ AI sẽ kéo theo mức độ tự động hóa cao hơn, dẫn tới khả năng tinh giản việc làm trong khối văn phòng.

Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF 2026) ở Davos tuần trước, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp cho rằng một số việc làm sẽ biến mất vì AI, nhưng những công việc mới cũng sẽ xuất hiện.