Các công ty tín dụng tư nhân liên tiếp phải đối mặt với làn sóng yêu cầu hoàn vốn từ nhà đầu tư.

Trụ sở công ty quản lý tài sản Blackstone trên đại lộ Park Avenue (Nguồn: Shutterstock)

Theo báo cáo cập nhật mới nhất từ Fitch Ratings công bố ngày 15/6, tỷ lệ vỡ nợ trong lĩnh vực tín dụng tư nhân tại Mỹ vẫn duy trì ở mức cao kỷ lục trong tháng 5 vừa qua.

Những bất ổn của ngành tín dụng tư nhân trong năm nay phần nào bị lu mờ bởi hàng loạt yếu tố tác động khác trên thị trường, từ cuộc chiến tại Iran cho đến màn ra mắt đầy bùng nổ của SpaceX trên thị trường chứng khoán Phố Wall.

Tuy nhiên, các số liệu thực tế cho thấy áp lực đối với ngành này vẫn đang không ngừng gia tăng.

Fitch Ratings cho biết tỷ lệ vỡ nợ tín dụng tư nhân mà cơ quan này theo dõi vẫn giữ ở mức kỷ lục 6% trong tháng 5, không thay đổi so với tháng trước đó.

Trong số khoảng 1.500 tổ chức phát hành tín dụng tư nhân được giám sát, Fitch ghi nhận 14 trường hợp vỡ nợ trong tháng trước. Mỗi lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, dịch vụ doanh nghiệp và sản xuất công nghiệp đều ghi nhận 3 trường hợp vỡ nợ.

Fitch cũng phát hiện 6 trường hợp vỡ nợ lặp lại (tức các tổ chức phát hành đã vỡ nợ nhiều lần). Ngoài ra, một nửa số trường hợp vỡ nợ thuộc diện gia hạn thời hạn đáo hạn khoản vay dưới áp lực tài chính.

“Xu hướng các khoản vay được gia hạn thời gian đáo hạn trong bối cảnh khó khăn tiếp tục vượt qua tất cả các hình thức vỡ nợ khác, giống như tháng trước”, Fitch cho biết. “5 trong số 7 trường hợp gia hạn đã kéo dài thời gian đáo hạn thêm từ 1 đến 2 năm so với thời hạn ban đầu; một trường hợp được gia hạn thêm 7 tháng và một trường hợp khác được gia hạn thêm 1 tháng”.

Hiện vẫn chưa rõ liệu giai đoạn tồi tệ nhất của thị trường tín dụng tư nhân quy mô 2.000 tỷ USD này đã qua hay chưa, khi ngày càng nhiều công ty đầu tư tiếp tục chứng kiến làn sóng rút vốn của khách hàng hoặc phải áp dụng các giới hạn rút vốn.

Áp lực kéo dài

Trong thư gửi cổ đông gần đây, Quỹ Tín dụng Tư nhân BlackRock cho biết các yêu cầu mua lại cổ phần từ cổ đông đã vượt 13% tổng số cổ phần đang lưu hành trong quý II, vượt quá mức giới hạn 5% mỗi quý lần đầu tiên kể từ khi quỹ được thành lập vào tháng 6/2022.

Đầu tháng này, Blackstone — tập đoàn quản lý tài sản thay thế lớn nhất thế giới — cho biết họ đang giới hạn hoạt động rút vốn khỏi quỹ tín dụng tư nhân chủ lực của mình sau khi số lượng yêu cầu mua lại tăng mạnh trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6. Dù vậy, Blackstone trấn an các nhà đầu tư rằng việc hạn chế rút vốn sẽ giúp gia tăng lợi nhuận trong dài hạn.

Partners Group, công ty quản lý quỹ niêm yết tại Thụy Sĩ, cũng đã giới hạn yêu cầu rút vốn từ quỹ Global Value SICAV ở ngưỡng 5% sau khi yêu cầu rút vốn tăng lên gần 10%.

Ông David Layton, CEO của Partners Group, cho biết phần lớn các yêu cầu rút vốn đến từ nhóm nhà đầu tư cá nhân, vốn chiếm khoảng 20% tổng vốn đầu tư.

“Điều chúng tôi đang làm là cân bằng nhu cầu của một nhóm nhà đầu tư nhất định — một tỷ lệ nhỏ muốn rút tiền mặt để đảm bảo thanh khoản — với lợi ích của nhóm còn lại, là những người muốn quỹ tiếp tục đầu tư và sinh lời tích lũy”, ông Layton chia sẻ trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg TV ngày 3/6.

Sau đó, tập đoàn đầu tư thị trường tư nhân hàng đầu của Thụy Sĩ đã bác bỏ các thông tin cho rằng họ sẽ tiếp tục giới hạn rút vốn ở các quỹ khác sau khi yêu cầu rút vốn tăng vọt.

“Partners Group không có ý định thay đổi bất kỳ cơ chế thanh khoản nào đã được quy định và cũng không có kế hoạch đóng băng bất kỳ quỹ thường xanh (evergreen vehicle) nào của mình, bởi các danh mục đầu tư của các quỹ này hiện rất lành mạnh và công ty có đủ thanh khoản phù hợp với các tỷ lệ phân bổ mục tiêu”, công ty khẳng định trong tuyên bố ngày 12/6.

Rủi ro hệ thống “ít đáng lo ngại hơn”

Trong thời gian qua, ngày càng xuất hiện nhiều lo ngại rằng thị trường tín dụng tư nhân có thể trở thành nguồn gốc của một cuộc khủng hoảng tương tự cuộc khủng hoảng nợ dưới chuẩn giai đoạn 2008–2009. Những lo ngại này càng gia tăng khi số lượng nhà đầu tư cá nhân tham gia vào lĩnh vực này không ngừng tăng lên, cùng với hiện tượng được gọi là “SaaSpocalypse”.

Ngành tín dụng tư nhân có danh mục đầu tư lớn vào lĩnh vực phần mềm, chiếm tới 20% tổng danh mục cho vay. Khi cổ phiếu công nghệ phần mềm lao dốc hồi đầu năm do lo ngại trí tuệ nhân tạo có thể làm đảo lộn các mô hình kinh doanh truyền thống, ngành tín dụng tư nhân cũng phải chịu tổn thất nặng nề.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia thị trường cho rằng rủi ro mang tính hệ thống hiện vẫn ở mức thấp.

“Rủi ro hệ thống có vẻ thấp hơn rất nhiều so với mối liên hệ giữa thị trường cho vay dưới chuẩn và hệ thống tài chính trong cuộc khủng hoảng năm 2008”, các nhà phân tích của LSEG nhận định trong bài phân tích ngày 15/6.

“Chúng tôi lưu ý rằng tín dụng tư nhân đã đứng vững trước các cú sốc từ đại dịch COVID-19 và cuộc xung đột tại Ukraine trong giai đoạn 2020–2022. Đồng thời, cả bên cho vay lẫn bên vay đều nhận thức rõ những rủi ro đi kèm với các khoản vay này, do đó các điều khoản bảo vệ thường chặt chẽ hơn”.

Dường như các nhà đầu tư cũng đồng tình với nhận định này khi cổ phiếu của các công ty tín dụng tư nhân đồng loạt tăng cùng đà phục hồi chung của thị trường trong phiên giao dịch ngày 15/6.

Cổ phiếu của Apollo Global ManagementKKR đều tăng hơn 2%. Cổ phiếu của BlackRockBlackstone cũng ghi nhận mức tăng khoảng 2%. Trong khi đó, Blue Owl Capital tăng khoảng 0,5%, còn Ares Capital giảm 0,6%.

Thị trường chứng khoán đã khởi sắc ngay đầu tuần giao dịch mới nhờ tâm lý lạc quan của giới đầu tư trước kỳ vọng Mỹ và Iran sẽ đạt được một thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến kéo dài 3 tháng. Bên cạnh đó, sức nóng từ đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lập kỷ lục của SpaceX trong tuần trước cũng tiếp tục hỗ trợ tích cực cho phiên giao dịch này.