Khủng hoảng Iran kích hoạt trạng thái “risk-off” trên thị trường chứng khoán toàn cầu

Nguyên Hương
•
Thứ Ba, 03/03/2026

Dòng vốn tạm rút khỏi cổ phiếu rủi ro và dịch chuyển sang các tài sản an toàn như vàng, trái phiếu và USD. Thị trường chứng khoán châu Âu giảm điểm sâu nhất (1,9-2,4%) trong khi một số thị trường Trung Đông phải đóng cửa do “hoàn cảnh đặc biệt”.

Chiến sự Iran làm tê liệt hàng không Trung Đông, hàng nghìn chuyến bay bị gián đoạn

Xung đột ở Trung Đông giữa Mỹ – Israel và Iran tiếp tục leo thang sau các cuộc không kích kéo theo phản ứng mạnh mẽ của thị trường chứng khoán toàn cầu.

🇺🇸 Phố Wall (Mỹ): giảm điểm nhưng hồi phục tùy ngành

Thị trường chứng khoán Mỹ phản ứng tiêu cực ngay trong phiên đầu tuần (3/2):

Chỉ số Dow Jones giảm hơn 300 điểm (–0,6%) khi mở cửa giao dịch, phản ánh tâm lý e ngại rủi ro địa chính trị toàn cầu.
S&P 500 và Nasdaq cũng đồng loạt giảm theo, nhất là ở nhóm cổ phiếu công nghệ và tiêu dùng không thiết yếu.
Ngược lại, cổ phiếu quốc phòng và năng lượng như Lockheed Martin, ExxonMobil lại tăng giá trong cùng phiên do kỳ vọng chi tiêu quân sự và giá dầu cao hơn.

Điều này cho thấy Phố Wall vẫn duy trì được mức giảm ở mức tương đối có “kiểm soát”, bởi hệ thống tài chính và dòng vốn nội địa mạnh giúp giảm thiểu cú sốc ban đầu. Đồng thời, cổ phiếu nhóm “trú ẩn” như quốc phòng lại trở thành điểm sáng trong phiên đen tối này.

🇪🇺 Châu Âu: chìm trong sắc đỏ, mức giảm sâu hơn Mỹ

Ở châu Âu, phản ứng tiêu cực đối với khủng hoảng Iran rõ rệt hơn khi:

Chỉ số pan-European STOXX 600 giảm khoảng 1,5%, xuống mức thấp nhất trong nhiều tuần do dòng vốn rời khỏi các cổ phiếu có rủi ro cao.
Các chỉ số chính như DAX (Đức), CAC 40 (Pháp), FTSE 100 (Anh) đều mất khoảng 1,9 – 2,4 % trong phiên giao dịch đầu tuần, lớn hơn mức giảm ở Mỹ.

Tình trạng bán tháo diễn ra rộng khắp ở các nhóm cổ phiếu như ngân hàng, du lịch, hàng không và tiêu dùng, phần lớn chịu tác động bởi giá năng lượng tăng mạnh và lo ngại chuỗi cung ứng toàn cầu bị gián đoạn. Tuy nhiên, nhóm cổ phiếu năng lượng và quốc phòng được xem là “bệ đỡ”, với các công ty như TotalEnergies, BP, Shell và BAE Systems ghi nhận mức tăng giá trong phiên giảm chung.

🌏 Châu Á và Trung Đông: phản ứng mạnh và lan rộng

Tại vùng Trung Đông, các thị trường chứng khoán phản ứng rất mạnh:

Một số thị trường như Kuwait phải tạm ngừng giao dịch do “hoàn cảnh đặc biệt” khi xung đột ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh tế – tài chính địa phương.
Thị trường Saudi Arabia và các chỉ số khác trong khu vực cũng sụt giảm đáng kể trong phiên gần nhất, dù cổ phiếu dầu khí như Saudi Aramco lại tăng điểm theo diễn biến giá dầu.

Ở các thị trường châu Á khác như Nhật Bản, Hàn Quốc và Hong Kong, cổ phiếu cũng chịu áp lực giảm do tâm lý e ngại rủi ro và quan ngại về tăng trưởng xuất khẩu trong bối cảnh đứt gãy chuỗi cung ứng. Các nhà đầu tư châu Á tạm thời dịch chuyển dòng vốn sang tài sản an toàn như trái phiếu và vàng trong ngắn hạn.

🇻🇳 Việt Nam: giảm mạnh và lan rộng hơn nhiều thị trường

Tại Việt Nam, thị trường chứng khoán phản ứng khá “nhạy cảm” với biến động quốc tế:

VN-Index giảm sâu hơn 1,8% trong phiên đầu tuần, với thanh khoản tăng mạnh – cho thấy lực bán mạnh tay từ nhà đầu tư trong nước.
Nhóm cổ phiếu ngân hàng, bất động sản và công nghệ chịu lực bán mạnh nhất; trong khi nhóm dầu khí/ năng lượng tăng theo giá dầu toàn cầu đóng vai trò điểm sáng duy nhất.

So với các thị trường Mỹ và châu Âu, thị trường Việt Nam “nhạy cảm” hơn bởi tỷ lệ nhà đầu tư cá nhân cao và dòng vốn ngoại thích rút nhanh khi rủi ro địa chính trị xuất hiện, làm cho đà giảm lan rộng hơn.

Khủng hoảng Iran đã khiến thị trường chứng khoán toàn cầu rơi vào trạng thái “risk-off” (thu tiền khỏi tài sản rủi ro) với biên độ giảm lớn nhất ở các nước phụ thuộc năng lượng và tài sản rủi ro, đặc biệt châu Âu và một số thị trường Trung Đông. Thị trường Mỹ giảm nhẹ hơn nhưng vẫn chịu áp lực đáng kể ở các cổ phiếu không thuộc nhóm trú ẩn trong khi Thị trường Việt Nam phản ứng mạnh do cấu trúc nhà đầu tư nội địa vốn nhạy cảm với rủi ro quốc tế.

Dù vậy, phản ứng chung là dòng vốn tạm rút khỏi cổ phiếu rủi ro và dịch chuyển sang các tài sản an toàn như vàng, trái phiếu và USD, thể hiện quan điểm phòng thủ của nhà đầu tư trước bất ổn địa chính trị.