Ngày 1/1/2026, Mexico sẽ áp dụng thuế quan toàn diện đối với các sản phẩm nhập khẩu, với mức cao nhất lên tới 50%, bao gồm ô tô, thép, dệt may và hàng ngàn sản phẩm khác.

Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum. (Ảnh: Maritza Ríos / Wikimedia)

Theo kế hoạch do chính phủ Mexico công bố, các loại thuế mới sẽ áp dụng cho hơn 1.400 mặt hàng, bao gồm kim loại, ô tô, phụ tùng ô tô, quần áo, dệt may, nhựa, thép và đồ gia dụng, trong đó đa số có mức thuế tối đa 35%, một số mặt hàng đặc biệt lên tới 50%.

Các nước chưa ký hiệp định thương mại tự do với Mexico sẽ chịu ảnh hưởng, bao gồm Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc, Thái Lan và Indonesia, trong đó Trung Quốc dự kiến chịu tác động nặng nề nhất.

Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cùng các quan chức chính phủ cho biết, mục đích tăng thuế là nhằm thúc đẩy sản xuất trong nước, bảo vệ việc làm và điều chỉnh những mất cân bằng thương mại tồn tại lâu nay.

Bộ Kinh tế Mexico cho biết: “Điều chỉnh thuế lần này nhằm bảo vệ gần 350.000 việc làm trong các ngành nhạy cảm như giày dép, dệt may, may mặc, thép và ô tô, đồng thời thúc đẩy quá trình tái công nghiệp hóa mang tính chủ quyền, bền vững và bao trùm.”

Các loại thuế này dự kiến sẽ mang lại thêm 3,76 tỷ USD cho ngân sách chính phủ trong năm tới, hỗ trợ Mexico giảm thâm hụt tài khóa.

Mặc dù Mexico nhấn mạnh rằng các loại thuế này không nhắm vào quốc gia cụ thể nào, nhiều chuyên gia chính trị và thương mại cho rằng các biện pháp chủ yếu nhắm vào hàng hóa Trung Quốc, nhằm làm hài lòng chính quyền Trump và chuẩn bị cho việc xem xét Hiệp định Thương mại Mỹ-Mexico-Canada (USMCA) sắp tới.

Trong những năm gần đây, các doanh nghiệp Trung Quốc liên tục mở rộng đầu tư tại Mexico, nhiều thương hiệu ô tô Trung Quốc đã lập cơ sở sản xuất hoặc kinh doanh tại đây. Chính quyền Washington nghi ngờ Bắc Kinh có thể dùng Mexico làm trung gian để tránh thuế Mỹ đối với hàng hóa Trung Quốc.

Hiện Chính phủ Mexico đang đàm phán với Mỹ về nhiều vấn đề thương mại và thuế quan, bao gồm thuế 50% đối với thép và nhôm Mexico, cũng như thuế trừng phạt liên quan đến fentanyl chảy vào Mỹ. Ông Trump gần đây cũng từng đe dọa áp thuế mới đối với Mexico vì tranh chấp phân bổ nguồn nước.

Phía Trung Quốc đã bày tỏ phản đối mạnh mẽ. Bộ Thương mại Trung Quốc cho rằng các biện pháp trên sẽ “gây tổn hại nghiêm trọng tới lợi ích của các đối tác thương mại, bao gồm cả Trung Quốc”, đồng thời cho biết đã điều tra chính sách thương mại của Mexico và thúc giục Mexico “sửa đổi” quyết định này.

Mỹ là đối tác thương mại lớn nhất của Mexico. Khi thuế quan mới sắp có hiệu lực, vai trò của Mexico trong cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đang có sự chuyển biến rõ rệt.