Ở người bệnh suy thận mạn phải chạy thận nhân tạo, các biến cố tim mạch là nguyên nhân tử vong thường gặp nhất, chẳng hạn như tử vong tim đột ngột, nhồi máu cơ tim, đột quỵ, bệnh mạch máu ngoại vi. Hiện nay, có rất ít liệu pháp có thể làm giảm nguy cơ này. Một nghiên cứu quy mô lớn trên Tạp chí New England Journal of Medicine cho thấy, việc bổ sung omega-3 từ dầu cá có thể giảm trung bình khoảng 40–45% nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch nghiêm trọng ở người bệnh chạy thận nhân tạo.

Ảnh minh họa: Shutterstock

Người chạy thận nhân tạo đối mặt với nguy cơ tim mạch rất cao

Bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối phải chạy thận nhân tạo có nguy cơ tim mạch rất cao, gấp nhiều lần so với người bình thường. Theo nghiên cứu, cứ 3 bệnh nhân chạy thận nhân tạo thì có 2 người bị bệnh tim mạch, và họ có nguy cơ tử vong cao do các biến cố như nhồi máu cơ tim, đột quỵ. 

Nguyên nhân không chỉ đến từ tuổi tác hay bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, mà còn liên quan trực tiếp đến tình trạng suy thận kéo dài. Khi thận không còn hoạt động, cơ thể rơi vào trạng thái viêm mạn tính, rối loạn mỡ máu, tích tụ các chất oxy hóa độc hại và thay đổi điện giải. Bản thân quá trình chạy thận cũng gây dao động huyết áp và tăng gánh nặng cho tim. 

Hiện nay rất ít liệu pháp có thể làm giảm nguy cơ đó. Các can thiệp đã chứng minh hiệu quả rõ rệt trong dân số chung (ví dụ statin) thường có kết quả hạn chế hoặc không có lợi rõ trong nhóm chạy thận. Vì vậy, việc phòng ngừa biến cố tim mạch ở nhóm bệnh nhân này luôn là thách thức lớn trong thực hành y khoa.

Omega-3 và tác dụng với tim mạch

Omega-3 là nhóm acid béo có tác dụng chống viêm, đặc biệt là hai thành phần quan trọng: EPA và DHA. Trong nhiều năm qua, omega-3 được nghiên cứu rộng rãi vì có liên quan đến sức khỏe tim mạch.

Các tác dụng được ghi nhận bao gồm:

  • Giảm tình trạng viêm mạn trong cơ thể
  • Giảm triglyceride (mỡ máu trung tính)
  • Cải thiện chức năng mạch máu
  • Ổn định hoạt động điện của tim
6 công dụng quan trọng của Omega-3 đối với sức khỏe
Thực phẩm giàu Omega-3. (Ảnh: ShutterStock)

Ở người suy thận chạy thận nhân tạo, nồng độ omega-3 trong máu thường thấp hơn so với người khỏe mạnh. Điều này làm dấy lên giả thuyết rằng bổ sung omega-3 có thể mang lại lợi ích rõ rệt hơn cho nhóm bệnh nhân này. Tuy nhiên chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh. 

Nghiên cứu lớn trên người chạy thận: Omega-3 giúp giảm mạnh biến cố tim mạch

Vào tháng 11/2025, một nghiên cứu ngẫu nhiên, mù đôi, đối chứng giả dược quy mô lớn đã được công bố trên New England Journal of Medicine – một trong những tạp chí y học uy tín nhất thế giới để xác định lợi ích của Omega-3 đối với người bệnh suy thận chạy thận nhân tạo. 

Nghiên cứu bao gồm 1.200 bệnh nhân đang chạy thận nhân tạo, được chia thành hai nhóm: Nhóm dùng 4g dầu cá (chứa Omega-3) mỗi ngày và nhóm dùng giả dược (dầu bắp). 

Kết cục được đánh giá là biến cố tim mạch, bao gồm: tử vong tim đột ngột và không đột ngột, nhồi máu cơ tim, đột quỵ, bệnh mạch máu ngoại biên dẫn đến cắt cụt chi. 

Các kết quả chính:

Nhóm bổ sung dầu cá có tỷ lệ gặp các biến cố tim mạch nghiêm trọng thấp hơn rõ rệt so với nhóm không dùng:

  • Trung bình, nguy cơ giảm khoảng 40–45%.
  • Đối với những bệnh nhân có sẵn bệnh tim mạch, nguy cơ giảm gần 50%.

Về độ an toàn:

  • Không ghi nhận tăng nguy cơ chảy máu nghiêm trọng – một tác dụng phụ có thể gặp khi dùng Omega-3 liều cao.
  • Các tác dụng phụ nặng tương đương giữa hai nhóm.
  • Dầu cá nhìn chung được dung nạp tốt trong thời gian theo dõi dài hạn.

Nhóm nghiên cứu cũng lưu ý rằng các kết quả này chỉ áp dụng cụ thể cho những người đang chạy thận nhân tạo để điều trị suy thận, chứ không nên áp dụng cho những cá nhân khỏe mạnh hoặc các nhóm bệnh nhân khác.

Ý nghĩa đối với người bệnh và gia đình

Kết quả nghiên cứu này cho thấy việc bổ sung omega-3 liều phù hợp có thể là một phương pháp hỗ trợ quan trọng trong phòng ngừa biến cố tim mạch ở bệnh nhân chạy thận nhân tạo.

Tuy nhiên, cần lưu ý:

  • Hiệu quả được ghi nhận với liều tương đối cao (4g/ngày), không phải liều thấp thường có trong các sản phẩm bổ sung thông thường.
  • Việc sử dụng cần có chỉ định và theo dõi của bác sĩ, nhất là ở người đang dùng thuốc chống đông hoặc có bệnh tim kèm theo.
  • Không nên tự ý dùng thay cho các phương pháp điều trị tiêu chuẩn khác.

Tú Liên (t/h)