7 nước tuyên bố chung ủng hộ kế hoạch mở cửa eo biển Hormuz
Axios đưa tin vào ngày 19/3 rằng 7 đồng minh của Mỹ đã đưa ra một tuyên bố chung vào ngày hôm đó, bày tỏ sự ủng hộ việc thành lập một liên minh quốc tế có thể nhằm mở lại eo biển Hormuz và đảm bảo sự lưu thông của tàu buôn và tàu chở dầu. Tuy nhiên, tuyên bố này hiện vẫn chủ yếu ở cấp độ chính trị, chưa cam kết ngay lập tức điều động tàu chiến hoặc cung cấp các nguồn lực quân sự cụ thể.
Các nước đồng minh cùng lên tiếng ủng hộ việc nối lại hoạt động hàng hải qua eo biển
Tuyên bố do lãnh đạo các nước Anh, Pháp, Đức, Ý, Nhật Bản, Hà Lan đưa ra, sau đó Canada tham gia, trở thành bên ký kết thứ bảy. Văn phòng Thủ tướng Anh Keir Starmer công bố tài liệu cho biết các quốc gia “lên án bằng những lời lẽ mạnh mẽ nhất” đối với các cuộc tấn công của Iran nhằm vào tàu thương mại và cơ sở hạ tầng năng lượng ở khu vực Vùng Vịnh, đồng thời cáo buộc Iran trên thực tế đã phong tỏa eo biển Hormuz.
Trong tuyên bố, các nước kêu gọi Iran lập tức chấm dứt các hành động như rải thủy lôi, tấn công bằng UAV và tên lửa, đồng thời nhấn mạnh tự do hàng hải là một nguyên tắc quan trọng của luật pháp quốc tế. Tờ New York Post chỉ ra rằng tuyến hàng hải hẹp nối Vịnh Ba Tư với biển khơi này vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu, nên nếu bị gián đoạn kéo dài sẽ gây tác động nghiêm trọng đến nguồn cung năng lượng thế giới.
Đồng thời, các quốc gia này cho biết sẵn sàng tham gia “các hành động phù hợp nhằm đảm bảo an toàn lưu thông qua eo biển”, đồng thời ủng hộ việc khởi động các công tác chuẩn bị liên quan.
Nhà Trắng đang chịu áp lực thực sự: cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz có thể trở thành bước ngoặt quan trọng dẫn đến chiến tranh
Một phân tích của Axios cho thấy việc phong tỏa eo biển Hormuz đã trở thành một trong những cuộc khủng hoảng cốt lõi mà Nhà Trắng phải đối mặt. Nếu việc phong tỏa của Iran tiếp tục và các chuyến hàng dầu từ vùng Vịnh bị gián đoạn, ngay cả khi Tổng thống Trump muốn chấm dứt xung đột, ông cũng sẽ khó có thể tuyên bố chiến thắng.
Để phá vỡ thế bế tắc, chính phủ Mỹ đã tiến hành các hành động quân sự, bao gồm các cuộc không kích vào các vị trí chống tàu của Iran dọc eo biển Hormuz nhằm làm suy yếu khả năng tấn công các tàu chở dầu của họ. Mặt khác, họ cũng đã cố gắng thiết lập một liên minh an ninh hoặc hộ tống đa quốc gia thông qua các kênh ngoại giao.
Tuy nhiên, trước đó ông Trump đã tuyên bố trên nền tảng mạng xã hội Truth Social rằng hầu hết các quốc gia thành viên NATO đều không muốn can thiệp trực tiếp. Ông viết, “Chúng ta không cần sự giúp đỡ của bất kỳ ai”. Ông cũng nhấn mạnh rằng Hoa Kỳ sẽ ghi nhớ những quốc gia nào không tham gia vào chiến dịch.
Mặc dù có những bất đồng trong nội bộ châu Âu, nhưng cuối cùng một thỏa hiệp đã đạt được
Theo Axios, gần đây Anh đã thúc đẩy các nước phương Tây đưa ra ít nhất một tuyên bố ủng hộ chính trị để thể hiện sự đoàn kết trong khối. Tổng thư ký NATO Mark Rutte cũng tham gia vào quá trình phối hợp này.
Tuy nhiên, ngay từ đầu đã không có sự đồng thuận trong nội bộ châu Âu. Thủ tướng Đức Friedrich Merz tỏ ra thận trọng về kế hoạch này, trong khi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ban đầu phản đối bất kỳ liên minh quân sự nào trừ khi đó là một phần của thỏa thuận hậu chiến với Iran.
Các nguồn tin cho biết, sau khi ông Rutte và Thủ tướng Anh Starmer nói chuyện với Tổng thống Pháp Macron vào sáng thứ Năm, Pháp cuối cùng đã đồng ý ủng hộ một tuyên bố chính trị, nhưng hành động quân sự cụ thể vẫn sẽ được thảo luận sau. Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cũng tham gia tuyên bố vào phút chót và có cuộc gặp với tổng thống Trump tại Nhà Trắng.
Vấn đề thực tiễn: Việc có nên điều động tàu chiến hay không vẫn chưa được giải quyết
Mặc dù đã ký tuyên bố chung, Pháp, Đức, Ý và Nhật Bản đều công khai tuyên bố rằng họ sẽ không điều tàu chiến đến eo biển Hormuz trong thời chiến. Do đó, vẫn chưa rõ liệu tuyên bố chung này có dẫn đến sự tham gia quân sự thực tế hay không.
Trong khi đó, Anh đã bắt đầu những bước chuẩn bị thực tế hơn. Các nguồn tin cho biết Anh đã cử các sĩ quan đến Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ tại Tampa, Florida để tham gia lập kế hoạch và đã triển khai hai tàu chiến đến khu vực để có thể tham gia vào các hoạt động chung trong tương lai.
Áp lực về giá năng lượng và dầu mỏ đang bắt đầu xuất hiện
Tờ New York Post nhận định rằng tình hình leo thang ở Trung Đông đã bắt đầu ảnh hưởng đến thị trường năng lượng. Giá xăng trung bình tại Hoa Kỳ đã tăng gần 1 đô la trong một tháng, đạt mức 3,88 đô la mỗi gallon. Để ổn định thị trường, ông Trump đã ra lệnh giải phóng 172 triệu thùng dầu thô từ Kho dự trữ dầu chiến lược của Mỹ, một trong những đợt giải phóng dự trữ lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
Trong tuyên bố của mình, các nhà lãnh đạo từ nhiều quốc gia cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với việc ổn định thị trường năng lượng toàn cầu, bao gồm việc phối hợp giải phóng các kho dự trữ dầu chiến lược, kêu gọi các nước sản xuất dầu tăng sản lượng và hỗ trợ các quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất thông qua Liên Hợp Quốc và các tổ chức tài chính quốc tế.
Xem thêm
Từ khóa Iran eo biển Hormuz chiến tranh Iran Châu âu Hoa Kỳ
