Ả Rập Saudi rút khỏi chương trình tiền kỹ thuật số mBridge của Trung Quốc

Vân Thiên
•
Chủ Nhật, 20/09/2026

Theo tờ Financial Times, Ả Rập Saudi đã chính thức rút khỏi mBridge sau giai đoạn thử nghiệm. Mặc dù, mBridge vẫn tiếp tục hoạt động và mở rộng với Trung Quốc, Hong Kong, UAE, Thái Lan và Macau, việc Saudi rời dự án đã trở thành một tổn thất đối với tham vọng quốc tế hóa đồng nhân dân tệ, chiến lược “phi đô la hóa” của Trung Quốc.

Thai-tu-Arap-Saudi — Thái tử Ả Rập Saudi, ông Mohammed bin Salman bin Abdulaziz Al Saud.

Ả Rập Saudi đã rút khỏi một chương trình tiền kỹ thuật số do Bắc Kinh dẫn dắt, vốn là một phần trong nỗ lực của Trung Quốc nhằm phát triển một hệ thống thanh toán xuyên biên giới thay thế cho đồng USD.

Nền tảng mBridge đã gây tranh cãi tại Mỹ do lo ngại rằng các bên tham gia có thể sử dụng hệ thống này để né tránh các hệ thống thanh toán truyền thống vốn bị đồng USD chi phối, chẳng hạn như SWIFT.

Nền tảng mới này, dự kiến sẽ sớm được triển khai theo hướng thương mại, sử dụng công nghệ blockchain để thực hiện giao dịch trực tiếp giữa các ngân hàng trung ương bằng chính các đồng tiền kỹ thuật số của họ. Cách làm này giúp giảm thời gian và chi phí của các giao dịch ngoại hối, đồng thời làm giảm vai trò của đồng USD với tư cách là đồng tiền trung gian.

Ả Rập Saudi, một đồng minh lâu năm của Mỹ tại Trung Đông, đã trở thành thành viên tích cực của nền tảng này vào năm 2024, cùng với Trung Quốc, Hong Kong, Thái Lan, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất và Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS).

Riyadh xác nhận với tờ Financial Times rằng nước này đã rút khỏi dự án vào năm ngoái và cho biết đây là một phần trong “kế hoạch” ban đầu của họ. Việc Ả Rập Saudi rút khỏi dự án trước đó chưa từng được công bố.

Khi được hỏi liệu Ngân hàng Trung ương Ả Rập Saudi, còn được gọi là SAMA, có chịu áp lực từ Mỹ buộc phải rút khỏi dự án hay không, một người am hiểu về vấn đề này cho biết sẽ là “không chính xác nếu suy diễn rộng hơn” từ quyết định này, bởi mức độ tham gia của Ả Rập Saudi ngay từ đầu đã khá hạn chế.

Ngân hàng Thanh toán Quốc tế rời khỏi nền tảng vào tháng 10 năm 2024. Tờ Financial Times trước đây đưa tin rằng Washington đã gây sức ép để BIS rút khỏi dự án.

Ông Agustín Carstens, khi đó là Tổng giám đốc BIS, sau này cho biết tổ chức này đã “hoàn thành giai đoạn tham gia” dự án, tức chuyển giao nền tảng lại cho các ngân hàng trung ương đối tác, “không phải vì dự án thất bại và cũng không phải vì những cân nhắc chính trị”.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa áp mức thuế 100% đối với các quốc gia BRICS nếu họ theo đuổi các phương án thay thế đồng USD.

Đầu năm ngoái, ông Daleep Singh, khi đó là Phó Cố vấn An ninh Quốc gia Nhà Trắng phụ trách Kinh tế Quốc tế dưới chính quyền Biden, cho rằng Trung Quốc có thể “tạo ra ảnh hưởng rất lớn trong việc thiết lập các tiêu chuẩn cho nền tảng này về quyền riêng tư, an ninh, khả năng tương tác và việc thực thi các lệnh trừng phạt của Mỹ”.

Ông Eswar Prasad, giáo sư tại Đại học Cornell và nghiên cứu viên cao cấp tại Brookings, cho biết nhiều đồng minh của Mỹ coi những sáng kiến như mBridge là có lợi cho nền kinh tế của họ, đồng thời giúp giảm sự phụ thuộc quá mức vào hệ thống tài chính toàn cầu do đồng USD chi phối.

“Nhưng họ cũng cực kỳ nhạy cảm trước sự phản đối của Mỹ đối với những sáng kiến bị coi là có khả năng làm suy giảm vai trò của đồng USD và, nghiêm trọng hơn, làm tăng vai trò của đồng nhân dân tệ Trung Quốc trong tài chính quốc tế,” ông Prasad nói.

Tuy nhiên, ông Prasad cũng cho rằng việc “rút lui khỏi những sáng kiến như vậy là đặt sự thận trọng lên trên lòng can đảm”, xét đến những lợi ích tiềm năng mà các đổi mới tài chính này có thể mang lại.

Trong một tuyên bố gửi cho tờ Financial Times, Ngân hàng Trung ương Ả Rập Saudi cho biết, trong khuôn khổ nghiên cứu về tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC), tổ chức này lần đầu tham gia “mBridge dưới sự bảo trợ của BIS với tư cách thành viên quan sát” vào năm 2023.

Sau đó, SAMA tham gia vào quá trình phát triển phiên bản cơ bản của nền tảng, được gọi trong giới kinh doanh là “sản phẩm khả dụng tối thiểu [hay Phiên bản tối thiểu có thể dùng thử trong thực tế]” (minimum viable product – MVP), đồng thời xây dựng một “bằng chứng khái niệm [hay Ý tưởng này có làm được không?]” (proof of concept – PoC) trong năm 2024.

“Đúng như kế hoạch, SAMA đã hoàn tất thành công giai đoạn bằng chứng khái niệm của mBridge vào ngày 13 tháng 5 năm 2025. Sau khi hoàn thành PoC, SAMA không còn là thành viên tham gia mBridge,” tuyên bố cho biết.

Một người khác am hiểu tình hình xác nhận rằng Ngân hàng Trung ương Ả Rập Saudi không còn muốn công khai tham gia dự án, nhưng cho biết cơ quan này vẫn tiếp tục duy trì một số hoạt động tiếp xúc với dự án theo cách kín đáo hơn.

Trong số các ngân hàng trung ương khác tham gia chương trình, Ngân hàng Trung ương Thái Lan, Ngân hàng Trung ương Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) và Cơ quan Tiền tệ Hong Kong đều từ chối bình luận.

Cơ quan Tiền tệ Macau đã gia nhập nền tảng trong năm nay và triển khai hệ thống vào tháng 6.

Vân Thiên, theo Financial Times, Reuters, The Epoch Times, Breitbart