Đàm phán Mỹ–Iran: Ông Vance nói 4 mục tiêu của Mỹ đều đã đạt được

Sau khi phái đoàn Mỹ và Iran hoàn tất vòng đàm phán cấp cao tại Bürgenstock (Thụy Sĩ) vào thứ Hai (22/6), Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết toàn bộ 4 mục tiêu then chốt mà chính quyền Trump đặt ra trước cuộc họp đều đã được đáp ứng, mở đường cho tiến trình hướng tới một thỏa thuận toàn diện hơn.

Phát biểu trước báo giới sau đàm phán, ông Vance nói: “Phía Iran có một số phàn nàn, nhưng điều đó là hoàn toàn dễ hiểu”. Ông cho biết các cuộc thảo luận đã mang lại những kết quả thực chất.

4 mục tiêu chính của Mỹ

Ông Vance nêu rõ Washington đã đặt ra 4 mục tiêu trước đàm phán và cho biết tất cả đều đã đạt được tiến triển đáng kể hoặc được thiết lập cơ chế thực hiện.

Thứ nhất, bảo đảm tuyến hàng hải Hormuz được thông suốt.

Mỹ và các bên liên quan đã thiết lập một cơ chế nhằm duy trì việc mở cửa eo biển Hormuz, đồng thời ngăn chặn mọi căng thẳng tại tuyến vận tải chiến lược này leo thang thành xung đột rộng hơn. Ông cho biết lưu lượng vận chuyển dầu khí qua khu vực đã tăng lên và một khuôn khổ ứng phó sự cố cũng đã được hình thành.

Thứ hai, duy trì ổn định và ngăn leo thang xung đột trong khu vực.

Washington đã thúc đẩy việc thiết lập các kênh liên lạc nhằm xử lý nhanh các sự cố giữa Israel và Hezbollah hoặc các lực lượng vũ trang khác, tránh để tình hình vượt ngoài tầm kiểm soát.

“Chúng tôi muốn bảo đảm rằng khi có đụng độ xảy ra… các bên có thể liên lạc ngay lập tức và tìm cách chấm dứt nó,” ông nói.

Ông nhấn mạnh mục tiêu của Mỹ là một cơ chế “hạ nhiệt xung đột”, đồng thời khẳng định Washington muốn bảo đảm an ninh cho Israel cũng như chủ quyền của Lebanon, và ngăn mọi sự cố nhỏ trở thành khủng hoảng khu vực.

Thứ ba, khôi phục hoạt động kiểm tra giám sát hạt nhân của IAEA.

Theo ông Vance, Iran đã đồng ý mời thanh sát viên của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) quay trở lại. Ông coi đây là một “bước ngoặt quan trọng”, đặt nền móng cho mục tiêu dài hạn là phi hạt nhân hóa Iran hoặc chấm dứt hoàn toàn chương trình vũ khí hạt nhân của nước này. Ông dự đoán hoạt động thanh sát có thể được nối lại ngay trong tuần.

Thứ tư, thiết lập khuôn khổ cho các vòng đàm phán kỹ thuật tiếp theo.

Mỹ, Iran cùng Qatar và Pakistan đã đạt tiến triển trong việc xây dựng cơ chế phối hợp, quy trình làm việc và cấu trúc giám sát, nhằm bảo đảm các cuộc đàm phán kỹ thuật sắp tới có thể tiếp tục diễn ra suôn sẻ.

“Đặt nền móng, chưa phải xây xong ngôi nhà”

Dù đánh giá tích cực, Phó Tổng thống Mỹ nhấn mạnh rằng hai bên vẫn chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng.

“Thỏa thuận cuối cùng giống như một ngôi nhà. Hiện chúng tôi mới chỉ đặt nền móng,” ông nói. “Ngôi nhà chưa được xây xong, nhưng nền móng đã giúp chúng tôi có cơ hội đạt được một kết quả tốt cho người dân Mỹ.”

Ông thừa nhận vẫn còn nhiều vấn đề lớn chưa được giải quyết, đặc biệt là hạt nhân và kinh tế, song khẳng định tiến trình đàm phán đang đi đúng hướng.

“Các cuộc đàm phán đã đạt tiến triển đáng kể, nhưng vẫn còn nhiều việc phải làm,” ông nói.