EU liệt Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Iran là tổ chức khủng bố, trừng phạt 15 quan chức
- Bảo Minh
- •
Hôm thứ Năm (30/1), Liên minh Châu Âu (EU) đã chính thức quyết định liệt Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vào danh sách các tổ chức khủng bố, trong khi Đức cam kết sẽ nhanh chóng thực thi quyết định này, đưa nó thành một quy định pháp lý có hiệu lực.
Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh một loạt các biện pháp trừng phạt mới của EU nhắm vào các quan chức và tổ chức Iran, trong khi các cuộc đàn áp bạo lực đối với các cuộc biểu tình và các vụ thảm sát xảy ra trên toàn quốc từ ngày 28/12 vẫn tiếp diễn.
Hỗ trợ quân sự của Tehran dành cho Nga cũng nằm trong các mục tiêu bị trừng phạt.
Chủ tịch Ủy ban Châu Âu, Ursula von der Leyen, đã hoan nghênh quyết định này và các biện pháp trừng phạt đi kèm vào thứ Năm.
“Bản thân tôi hoan nghênh thỏa thuận chính trị về các biện pháp trừng phạt mới đối với chế độ Iran tàn bạo,” bà von der Leyen viết trong một bài đăng trên X. “Và về việc liệt Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo thành tổ chức khủng bố. Điều này đã quá muộn.”
“‘Khủng bố’ thực sự là cách gọi đúng cho một chế độ đàn áp các cuộc biểu tình của chính người dân mình bằng máu. Châu Âu đứng bên cạnh người dân Iran trong cuộc chiến đấu dũng cảm của họ vì tự do.”
Bộ trưởng Ngoại giao Đức Johann Wadephul cho biết EU sẽ hành động nhanh chóng để thực thi quyết định này, gọi đây là một tín hiệu chính trị mạnh mẽ phản ánh quy mô của sự đàn áp ở Iran.
“Bước tiếp theo sẽ là nhanh chóng triển khai việc liệt Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo vào danh sách tổ chức khủng bố có giá trị pháp lý,” ông Wadephul cảnh báo, đồng thời nhấn mạnh EU “sẽ đứng cùng người dân Iran” chống lại sự đàn áp.
Ông Wadephul đã cáo buộc IRGC và các lực lượng phụ trợ của nó đã đối xử với người biểu tình bằng bạo lực cực đoan, thực hiện các vụ hành quyết và đóng vai trò bất ổn trong khu vực Trung Đông.
Tính đến thứ Năm, Hãng tin Hoạt động Nhân quyền Iran (HRANA) đã báo cáo có ít nhất 6.373 người thiệt mạng, với 17.091 ca tử vong khác đang được điều tra và hơn 42.450 người bị bắt. Mặc dù chính quyền Iran công bố số người chết chỉ là 3.117, nhưng ngoại giới cho rằng con số thực tế đã bị đánh giá thấp nghiêm trọng. Số người thiệt mạng trong đợt phản kháng lần này đã vượt qua bất kỳ đợt bạo động nào trong những thập kỷ qua, với mức độ hỗn loạn gần ngang với thời kỳ Cách mạng năm 1979.
HRANA cũng trích dẫn các hạn chế liên lạc tiếp tục, việc khôi phục internet bị hạn chế và hậu quả kinh tế xã hội đang tiếp diễn, cho rằng các vụ bắt giữ và áp lực an ninh đã bước vào giai đoạn mà tổ chức này gọi là “giai đoạn hậu đàn áp”.
Theo Reuters, các Bộ trưởng Ngoại giao EU cũng đã phê duyệt các biện pháp trừng phạt nhân quyền mới nhắm vào các “cá nhân và thực thể” Iran liên quan đến việc đàn áp các cuộc biểu tình.
Các cá nhân bị trừng phạt bao gồm Bộ trưởng Nội vụ Iran, các chỉ huy cấp cao của IRGC, các giám đốc cảnh sát, các thẩm phán tòa án cách mạng và các quan chức mạng liên quan đến kiểm duyệt và giám sát.
Một số sẽ còn bị trừng phạt vì đã “cung cấp hỗ trợ” cho Nga, Reuters lưu ý.
Mỹ đã liệt IRGC là Tổ chức Khủng bố Nước ngoài vào tháng 4/2019. Canada cũng đã làm như vậy vào tháng 6/2024. Bahrain và Ả Rập Xê-út cũng đã chỉ định IRGC là nhóm khủng bố.
Tổ chức bảo vệ United Against Nuclear Iran (UANI) đã hoan nghênh động thái của EU và kêu gọi thực thi nhanh chóng, đồng thời kêu gọi Vương quốc Anh làm theo.
“UANI hoan nghênh EU vì đã công bố ý định liệt IRGC, quân đội ý thức hệ của Cộng hòa Hồi giáo, là những kẻ khủng bố mà chúng thực sự là,” tổ chức này cho biết trong một tuyên bố.
“Chúng tôi giờ đây kêu gọi Vương quốc Anh liệt IRGC vào danh sách khủng bố, làm theo EU, Mỹ, Canada và Úc. IRGC phải bị tước bỏ khả năng hoạt động mà không bị trừng phạt ở nước ngoài.”
Phản ứng trước tin tức này, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã chỉ trích việc EU liệt IRGC vào danh sách khủng bố.
“Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo là một trong những lực lượng chống khủng bố mạnh nhất và hiệu quả nhất trên thế giới; chỉ những người đứng về phía khủng bố mới có thể phủ nhận thành tích của IRGC trong cuộc chiến chống khủng bố ISIS,” ông nói trong một bài đăng trên X.
EU trừng phạt 15 quan chức Iran
Đại diện cấp cao về Chính sách Đối ngoại và An ninh của Liên minh Châu Âu, Kaja Kallas, vào thứ Năm (29/1) tại Brussels đã xác nhận rằng EU đã áp dụng các biện pháp trừng phạt mới đối với 15 quan chức Iran, những người có liên quan đến việc đàn áp đẫm máu các cuộc biểu tình.
15 cá nhân bị trừng phạt chủ yếu là những nhân vật cốt cán trong hệ thống quân sự và an ninh Iran. Danh sách này không chỉ bao gồm các tướng lĩnh cấp cao của IRGC mà còn có những quan chức tình báo phụ trách “ổn định mạng” và các chỉ huy quân sự ra lệnh nổ súng ở các tỉnh có biểu tình dữ dội nhất.
Bà Kallas đã đăng trên mạng xã hội X rằng các Bộ trưởng Ngoại giao EU đã đồng lòng thực hiện “một biện pháp quyết định”. Bà nhấn mạnh: “Điều này sẽ đưa họ ngang hàng với Al-Qaeda và Hamas. Nếu hành động giống như khủng bố, thì họ nên bị coi là khủng bố”.
Bà tiếp tục cảnh báo: “Mọi chính quyền giết hại hàng ngàn công dân của mình đang đi đến tự hủy diệt”.
Pháp thay đổi quan điểm và ủng hộ mạnh mẽ
Pháp vốn ban đầu giữ quan điểm thận trọng nay đã chuyển sang ủng hộ biện pháp này. Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Jean-Noël Barrot cho biết, cần phải phản ứng trước “cuộc đàn áp không thể chịu đựng” đối với phong trào phản kháng ôn hòa của người dân Iran, nhấn mạnh rằng những kẻ phạm tội không thể được miễn trừng phạt.
Ngoài các biện pháp trừng phạt đối với cá nhân, EU cũng đã hành động đối với 6 tổ chức tham gia giám sát nội dung mạng và thực hiện các biện pháp phong tỏa thông tin liên lạc. Hiện nay, Iran đang trải qua tuần thứ ba trong giai đoạn cắt mạng mà chính quyền thực hiện. Dưới sức ép của các biện pháp trừng phạt quốc tế và sự bất ổn xã hội, đồng Rial của Iran đã giảm xuống mức thấp kỷ lục 1 USD đổi 1,6 triệu Rial vào ngày thứ Năm.
Xem thêm
Từ khóa Châu âu EU Iran biểu tình ở Iran
