Nhật Bản và Mỹ dự kiến khởi động tập trận Keen Sword vào thứ Hai (19/10) với khoảng 57 nghìn quân nhân, kèm triển khai tên lửa và diễn tập phòng thủ đảo gần Đài Loan.

Ngày 7/4/2024, tàu sân bay “USS Theodore Roosevelt” (CVN-71) của Hải quân Mỹ từ Biển Đông tiến vào Biển Philippines. (Hải quân Hoa Kỳ)

Trong đợt tập trận quy mô lớn này, hai đồng minh sẽ triển khai các hệ thống tên lửa, điều động binh sĩ và phối hợp tác chiến trên chuỗi đảo tây nam Nhật Bản, gần Đài Loan.

Đợt tập trận Keen Sword 27 kéo dài 11 ngày, có khoảng 45 nghìn quân nhân Nhật Bản, 12 nghìn quân nhân Mỹ cùng khoảng 45 tàu và 380 máy bay của hai nước, theo Bộ Tư lệnh Tác chiến Liên hợp Nhật Bản. Lực lượng của Úc, Canada, Pháp, Đức, Hà Lan, New Zealand và Philippines cũng tham gia.

Quân đội Nhật không công bố quân số hay thành phần lực lượng cụ thể của 7 nước này.

Tàu sân bay hạt nhân USS Theodore Roosevelt của Mỹ đã cập căn cứ hải quân Yokosuka hôm thứ Sáu (16/10), cùng tuần dương hạm mang tên lửa dẫn đường USS Chosin và khu trục hạm USS Decatur. Nhóm tác chiến tàu sân bay này sẽ tham gia tập trận.

Các bài tập sẽ kiểm tra khả năng cơ động, tiếp tế và phối hợp lực lượng của quân đội hai nước giữa những hòn đảo nằm cách xa nhau. Các nội dung khác gồm tác chiến chống hạm, phòng thủ tên lửa, đổ bộ, an ninh mạng, cùng các hoạt động quân sự liên quan đến không gian vũ trụ và hệ thống điện từ.

Tại cuộc họp báo hôm 9/10, Tướng Hiroaki Uchikura, Tham mưu trưởng Liên quân Nhật Bản, cho biết các bài tập về vận chuyển quân, tiếp tế, chỉ huy và kiểm soát, cũng như tác chiến chống hạm chung, sẽ giúp hai đồng minh triển khai lực lượng nhanh hơn và tác chiến cùng nhau tốt hơn.

Diễn tập phòng thủ đảo

Một phần quan trọng của Keen Sword 27 diễn ra trên chuỗi đảo tây nam Nhật Bản, trải dài về phía Đài Loan. Yonaguni, hòn đảo có người ở cực tây của Nhật Bản, cách Đài Loan khoảng 69 dặm (khoảng 111 km).

Thủy quân Lục chiến Mỹ dự kiến đưa hệ thống tên lửa chống hạm NMESIS và hệ thống phòng không tích hợp MADIS đến Yonaguni.

NMESIS sử dụng bệ phóng cơ động để tấn công tàu chiến, còn MADIS đảm nhận phòng thủ tầm ngắn trước các mối đe dọa trên không, kể cả máy bay không người lái.

Tài liệu mà Bộ Quốc phòng Nhật Bản cung cấp cho giới chức Yonaguni cho biết khoảng 60 quân nhân Mỹ và 60 quân nhân Nhật sẽ tham gia huấn luyện phối hợp phòng thủ đảo. Khí tài Mỹ có trong danh sách gồm hai hệ thống tên lửa nói trên và một radar cơ động.

Hai bên dự kiến lập một trung tâm phối hợp chung trên Yonaguni và tập liên lạc với các đơn vị quân đội ở những đảo khác. Các sân bay, bến cảng dân sự cũng sẽ được sử dụng để vận chuyển quân và khí tài.

Cảng Kubura trên Đảo Yonaguni.(Nguồn: Renata Barbarino / Shutterstock)

Riêng Nhật Bản sẽ lần đầu đưa tên lửa đất đối hạm Kiểu 25 mới ra khỏi nơi đóng quân ở Kengun để tập tại khu huấn luyện Oyanohara.

Tướng Uchikura đã xác nhận kế hoạch này tại cuộc họp báo hôm 2/10. Ông gắn đợt huấn luyện này với nỗ lực của Nhật nhằm tăng khả năng tấn công từ xa hơn vào các mối đe dọa đang tiến đến. Lực lượng Nhật sẽ tự huấn luyện với tên lửa Kiểu 25, không tập chung với quân Mỹ.

Hoạt động quân sự của Trung Quốc gần Nhật Bản

Cuộc tập trận diễn ra khi Tokyo đối mặt với hoạt động quân sự gia tăng của Trung Quốc quanh các đảo của Nhật và Đài Loan.

Sách trắng Quốc phòng năm 2026 của Nhật Bản coi các hoạt động quân sự ngày càng mở rộng của Trung Quốc là thách thức chiến lược lớn chưa từng có. Tài liệu này nêu sức ép quân sự của Bắc Kinh lên Đài Loan và các hoạt động vươn xa hơn ra Thái Bình Dương.

Bộ Tham mưu Liên quân Nhật Bản hôm thứ Sáu thông báo tàu sân bay Liêu Ninh của Trung Quốc cùng 3 tàu chiến hộ tống đã đi qua vùng biển giữa đảo Okinawa và đảo Miyako vào Thái Bình Dương hôm thứ Tư (14/10). Sau đó, máy bay trên tàu sân bay này hoạt động ở phía nam đảo Ishigaki, khiến chiến đấu cơ Nhật phải cất cánh khẩn cấp.

Tướng Uchikura khẳng định Keen Sword 27 không nhắm vào bất kỳ quốc gia hay khu vực cụ thể nào, nhưng nhấn mạnh liên minh Mỹ-Nhật cần tăng cường khả năng ứng phó trước các thách thức an ninh.

Kế hoạch triển khai khí tài cũng khiến người dân địa phương lo ngại về an toàn. Giới chức Yonaguni đã gửi đề nghị lên Bộ Quốc phòng Nhật Bản, yêu cầu có biện pháp phòng ngừa và hạn chế tối đa ảnh hưởng đến cư dân, doanh nghiệp trong thời gian tập trận.

Trong cuộc họp báo hôm 9/10, ông Uchikura cho biết quy mô cuộc tập trận gần mức tối đa của các đợt huấn luyện chung Mỹ-Nhật. Theo ông, đưa khí tài quân sự ra chuỗi đảo tây nam là điều thiết yếu để bố trí lực lượng đúng nơi cần và nâng mức sẵn sàng ứng phó nhanh của hai đồng minh trước những tình huống bất ngờ có thể xảy ra.