Ngoại trưởng Rubio: Mỹ cung cấp viện trợ nhân đạo trực tiếp cho người dân Cuba

Hân Nhi
•
Thứ Sáu, 16/01/2026

Hôm thứ Tư (14/1), Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio tuyên bố Mỹ đã gửi “đợt viện trợ nhân đạo đầu tiên” tới Cuba nhằm hỗ trợ người dân nước này khắc phục hậu quả của cơn bão “Melissa” đã tàn phá nghiêm trọng quốc đảo này vào năm ngoái.

Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio phát biểu trong buổi họp báo tại trụ sở NATO ở Brussels, Vương Quốc Bỉ vào ngày 4/4/2025. (Ảnh: JACQUELYN MARTIN / POOL / AFP qua Getty Images)

Trong bài đăng trên mạng xã hội X cùng ngày, ông Rubio cho biết số viện trợ trên sẽ được chuyển trực tiếp tới tay người dân Cuba, thay vì thông qua “chế độ bất hợp pháp”, đồng thời tái khẳng định chính quyền Tổng thống Trump “đứng về phía người dân Cuba”.

Ông nhấn mạnh, phía Mỹ đang phối hợp với Giáo hội Công giáo và các đối tác liên quan để bảo đảm viện trợ được phân phát trực tiếp cho những người cần giúp đỡ, tránh thông qua hệ thống của chính quyền Cuba.

Trong bối cảnh chính quyền Trump gần đây liên tục gia tăng sức ép chính trị và kinh tế đối với Cuba, động thái này được xem là bước đi mang tính trực tiếp, nhằm hỗ trợ nhân đạo cho người dân Cuba.

Bão tàn phá Cuba, khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng

Tháng 10 năm ngoái, bão Melissa với cường độ cấp 3 đã đổ bộ vào tỉnh Santiago de Cuba, gây mưa lớn và gió giật mạnh khiến nhiều ngôi nhà sập đổ, đường sá ở vùng núi bị chia cắt, hàng loạt công trình bị tốc mái; khu vực Tây Nam và Tây Bắc chịu thiệt hại đặc biệt nặng nề.

Trong báo cáo công bố hồi tháng 12 năm ngoái, Liên đoàn Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC) cho biết khoảng 2,2 triệu người dân Cuba bị ảnh hưởng do bão. Nhà ở an toàn, nước sạch, điện, giao thông và thông tin liên lạc đều rơi vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng; tình hình nhân đạo được mô tả là “cực kỳ nghiêm trọng”.

Vài ngày sau khi báo cáo này được công bố, ông Rubio thông báo Bộ Ngoại giao Mỹ đã chính thức ban hành “Tuyên bố viện trợ nhân đạo”, khởi động hỗ trợ hậu thảm họa cho Cuba. Dù Mỹ từ lâu đã áp đặt lệnh cấm vận kinh tế đối với Cuba, các quy định hiện hành vẫn dành ngoại lệ cho thực phẩm, thuốc men, vật tư nhân đạo và ứng phó thiên tai.

“Trước hậu quả tàn phá do bão Melissa gây ra ở miền đông Cuba, chính quyền Trump đứng về phía người dân Cuba dũng cảm, những người vẫn đang nỗ lực đáp ứng các nhu cầu cơ bản,” ông Rubio nhấn mạnh.

Công bố chi tiết gói viện trợ 3 triệu USD

Theo thông tin do Bộ Ngoại giao Mỹ công bố ngày 14/1, chính quyền Trump sẽ thực hiện cam kết viện trợ thảm họa với tổng giá trị 3 triệu USD. Đợt viện trợ đầu tiên dự kiến hỗ trợ khoảng 6.000 hộ gia đình, tương đương 24.000 người dân, tập trung vào các tỉnh chịu thiệt hại nặng gồm Santiago de Cuba, Holguín, Granma và Guantánamo.

Hai chuyến bay thuê chở vật tư viện trợ đã khởi hành từ Miami vào các ngày 14 và 16/1, lần lượt hạ cánh tại Holguín và Santiago de Cuba. Mỗi chuyến bay vận chuyển hơn 500 bộ lương thực cùng 650 bộ vật tư vệ sinh và lọc nước. Phần viện trợ còn lại sẽ được vận chuyển bằng tàu thương mại trong những tuần tới.

Phía Mỹ cho biết toàn bộ viện trợ sẽ được phân phát với sự hỗ trợ của Giáo hội Công giáo nhằm bảo đảm tính minh bạch và tránh sự can thiệp của chính quyền, bao gồm lương thực, vật tư lọc nước uống, dụng cụ nhà bếp, ga trải giường, chăn mền và thiết bị chiếu sáng bằng năng lượng mặt trời – những nhu yếu phẩm thiết yếu cho đời sống.

Quan hệ Mỹ–Cuba tiếp tục căng thẳng

Ngoại trưởng Rubio từ lâu đã có lập trường cứng rắn đối với chính quyền cộng sản Cuba. Không lâu sau khi nhậm chức hồi tháng 1 năm ngoái, ông đã khôi phục các biện pháp trừng phạt tài chính đối với những thực thể có liên quan đến quân đội và chính phủ Cuba, đồng thời đảo ngược quyết định của chính quyền Mỹ tiền nhiệm về việc gỡ Cuba khỏi danh sách “quốc gia bảo trợ khủng bố”. Trong động thái liên quan, Bộ Ngoại giao Mỹ hôm thứ Tư cũng thông báo tạm dừng xử lý hồ sơ thị thực nhập cư của 75 quốc gia, trong đó có Cuba.

Trong bối cảnh đầu tháng này Mỹ tiến hành hành động quân sự tại Venezuela và bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro, sức ép của chính quyền Trump và các đồng minh đối với Cuba được cho là đang gia tăng rõ rệt.

Tổng thống Donald Trump đã có lập trường cứng rắn trong chính sách đối với hòn đảo Cuba, đảo ngược các biện pháp do cựu Tổng thống Joe Biden áp dụng. Chính quyền Trump cho biết sẽ thực thi lệnh cấm du lịch đến Cuba theo luật định, đồng thời tiếp tục ủng hộ lệnh cấm vận kinh tế đối với nước này.

Trước đó, Tổng thống Trump đăng tải thông điệp trên mạng xã hội Truth Social cảnh báo Cuba rằng nếu không đạt được thỏa thuận với Washington, Mỹ sẽ cắt nguồn cung năng lượng và tài chính cho Havana, song không nêu rõ nội dung cụ thể của thỏa thuận.

Trong bài viết, ông Trump cho rằng Cuba từ lâu phụ thuộc vào nguồn dầu mỏ và tài chính do Venezuela cung cấp, và đổi lại, Cuba cung cấp cho chính quyền Maduro cái gọi là “dịch vụ an ninh”. Ông nhấn mạnh mối quan hệ cùng có lợi này đã chấm dứt và Mỹ sẽ không cho phép bất kỳ dòng dầu mỏ hay tài chính nào chảy vào Cuba, “một xu cũng không có”.

Gần đây, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel cho biết trên mạng xã hội X rằng ngoài các tiếp xúc mang tính kỹ thuật liên quan đến vấn đề di cư, chính phủ Cuba hiện chưa tiến hành bất kỳ cuộc thảo luận thực chất nào với phía Mỹ.

Hân Nhi (t/h)

Xem thêm: