Nhật Bản dự kiến cuối năm chốt nghiên cứu tàu ngầm hạt nhân, nhằm kiềm chế ĐCSTQ
- Triệu Bân
- •
Chính phủ Nhật Bản đã bắt đầu thúc đẩy nghiên cứu tàu ngầm hạt nhân và muốn sớm kết luận có trang bị loại tàu này hay không, giữa lúc hải quân Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) mở rộng hoạt động ra biển xa. Mỹ có thái độ tích cực với ý tưởng này của Nhật.
Nếu vượt qua được giới hạn tác chiến của tàu ngầm thông thường, Nhật Bản có thể giúp liên minh Mỹ-Nhật tăng cường hơn nữa khả năng kiềm chế hải quân ĐCSTQ ở Tây Thái Bình Dương.
Hải quân ĐCSTQ mở rộng, Nhật đẩy nhanh nghiên cứu tàu ngầm hạt nhân
Chính phủ Nhật Bản đang sửa đổi 3 văn kiện an ninh cốt lõi và dự định đưa việc trang bị tàu ngầm hạt nhân vào chương trình nghiên cứu chính thức.
Hãng tin Kyodo hôm thứ Bảy (21/11), dẫn lời nhiều người liên quan, cho biết dự thảo của chính phủ về tàu ngầm hạt nhân ghi rằng sẽ “bắt tay vào xem xét và sớm đi đến kết luận”. Dự thảo đặt vấn đề trang bị tàu ngầm hạt nhân làm cơ sở cho việc nghiên cứu, dự kiến khởi động dự án trong vòng 5 năm kể từ tài khóa 2027 và đưa khoản ngân sách cần thiết vào mục “chi phí điều tra, nghiên cứu”.
Đảng Duy tân Nhật Bản (Nippon Ishin) không chỉ chủ trương trang bị tàu ngầm hạt nhân mà còn yêu cầu xem xét lại 3 nguyên tắc phi hạt nhân. Hiện Chính phủ Nhật thảo luận riêng hai vấn đề này: một vấn đề liên quan đến hệ thống động lực của tàu ngầm, vấn đề còn lại là có cho phép tàu chiến nước ngoài mang vũ khí hạt nhân vào Nhật Bản trong tình huống khẩn cấp hay không. Hai vấn đề này khác nhau cả về chính sách lẫn pháp lý.
Chiến lược An ninh Quốc gia hiện hành đặt 3 nguyên tắc phi hạt nhân và “răn đe mở rộng” của Mỹ vào cùng một chương. Răn đe mở rộng là “chiếc ô hạt nhân” mà Mỹ dành cho Nhật Bản, với tư cách là nước có nghĩa vụ bảo vệ Nhật theo Hiệp ước An ninh Mỹ-Nhật. Giới lãnh đạo cấp cao trong Chính phủ Nhật cho rằng chưa làm rõ mối quan hệ giữa cơ chế răn đe mở rộng của Mỹ và nguyên tắc “không cho phép vũ khí hạt nhân được đưa vào Nhật Bản” trong 3 nguyên tắc phi hạt nhân. Vì vậy, khi sửa 3 văn kiện, chính phủ sẽ đưa hai nội dung này vào hai chương riêng.
Chính phủ và các đảng cầm quyền vẫn có thể điều chỉnh những nội dung liên quan qua quá trình bàn bạc. Nội các dự kiến thông qua bản mới của 3 văn kiện vào tháng 12.
Nhật Bản điều chỉnh chính sách trong bối cảnh hải quân ĐCSTQ liên tục mở rộng hoạt động ra vùng biển xa. Năng lực tàu ngầm hạt nhân, tàu sân bay và giám sát dưới nước của lực lượng này cũng không ngừng phát triển. Tàu ngầm chạy bằng động cơ thông thường hiện có của Nhật Bản có khả năng ẩn mình khá tốt, nhưng bị hạn chế khi phải di chuyển tốc độ cao trong thời gian dài hay triển khai ở khoảng cách xa.
Từ tháng 10, Chính phủ Nhật đã bắt đầu cân nhắc đưa việc nghiên cứu tàu ngầm hạt nhân vào các văn kiện an ninh. Bài phân tích hôm 12/11 của tờ The Japan Times cho biết Đảng Dân chủ Tự do (LDP) và đối tác trong liên minh cầm quyền là Đảng Duy tân đã bắt đầu bàn về việc sửa đổi chính sách quốc phòng, trong đó tàu ngầm hạt nhân là một chủ đề quan trọng. Đảng Duy tân chủ trương dùng hệ thống động lực thế hệ mới, giảm sự phụ thuộc của Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản vào tàu ngầm động lực thông thường.
Mỹ ủng hộ, Nhật cân nhắc mở rộng năng lực tác chiến dưới nước
Khác biệt lớn nhất giữa tàu ngầm hạt nhân và tàu ngầm thông thường nằm ở khả năng tác chiến liên tục. Do bị giới hạn về pin và nguồn năng lượng, tàu ngầm thông thường phải định kỳ nạp điện. Tàu ngầm hạt nhân thì có thể duy trì hoạt động dưới nước trong thời gian dài và triển khai ra biển xa với tốc độ cao hơn.
Hôm 11/9, The Japan Times đưa tin Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Koizumi Shinjiro không loại trừ khả năng trang bị tàu ngầm hạt nhân. Trước đó, một quan chức Hải quân Mỹ có thái độ tích cực với việc Nhật Bản nghiên cứu phương án này và cho rằng năng lực công nghệ hạt nhân của Nhật đáng được đưa vào thảo luận.
Thái độ của Mỹ có ý nghĩa chiến lược. Nếu sở hữu tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân, Nhật Bản có thể thực hiện nhiệm vụ giám sát, theo dõi và kiềm chế trên vùng biển rộng hơn ở Tây Thái Bình Dương, qua đó giảm áp lực triển khai lực lượng đối với quân đội Mỹ ở một số vùng biển.
ĐCSTQ tìm cách làm suy yếu ưu thế dưới nước của Mỹ
Báo cáo thường niên 2026 mà Ủy ban Đánh giá Kinh tế và An ninh Mỹ-Trung (USCC) của Quốc hội Mỹ công bố hôm thứ Tư (18/11) cho thấy rõ hơn mối đe dọa từ việc hải quân ĐCSTQ mở rộng.
Cụ thể, ĐCSTQ đang tìm cách làm suy yếu ưu thế quân sự dưới nước mà Mỹ duy trì từ lâu, bằng cách mở rộng lực lượng tàu ngầm hạt nhân, triển khai các cảm biến dưới nước, kết hợp với vệ tinh và tàu lặn không người lái để xây dựng mạng lưới giám sát nhiều tầng.
Báo cáo đặc biệt cảnh báo rằng nếu xảy ra xung đột quân sự ở eo biển Đài Loan, tàu ngầm tấn công hạt nhân của Mỹ sẽ là mối đe dọa lớn đối với lực lượng vượt eo biển của quân đội ĐCSTQ. ĐCSTQ cũng đang nâng cao khả năng phát hiện tàu ngầm Mỹ. Dù không xác định được vị trí của mọi tàu ngầm Mỹ, ĐCSTQ chỉ cần làm tăng rủi ro cho các tàu này khi hoạt động trong chuỗi đảo thứ nhất là đã có thể làm tăng cái giá mà Mỹ phải trả nếu can thiệp vào cuộc xung đột.
Điều này cho thấy việc mở rộng quân sự của ĐCSTQ không còn dừng ở việc tăng số lượng tàu chiến, mà còn gồm cả việc xây dựng hệ thống giám sát dưới nước, nhằm hạn chế tự do hành động của quân đội Mỹ ở Tây Thái Bình Dương.
Chuyên gia: Nhật Bản phát triển tàu ngầm hạt nhân vẫn gặp nhiều trở ngại
Nhật Bản đang chịu sức ép từ sức mạnh quân sự trên biển ngày càng gia tăng của Trung Quốc, Nga và Triều Tiên, tờ Stars and Stripes của Mỹ đưa tin hôm 13/11. Tàu ngầm hạt nhân có thể trở thành một phần trong quá trình Nhật đánh giá lại năng lực phòng thủ.
Tuy nhiên, việc Nhật Bản trang bị tàu ngầm hạt nhân không phải không có trở ngại. Ngoài chi phí đóng và bảo dưỡng cao, Nhật Bản còn phải đào tạo nhân lực chuyên môn về lò phản ứng hạt nhân và giải quyết những hạn chế mà Luật Cơ bản về Năng lượng Nguyên tử đặt ra đối với mục đích sử dụng năng lượng hạt nhân.
Trong bài ngày 8/10, The Japan Times dẫn lời một quan chức Bộ Quốc phòng Nhật Bản nhận định rằng tàu ngầm hạt nhân có ưu thế về khả năng triển khai ra biển xa và rút lui nhanh. Dù vậy, bài báo cũng cho biết trong Đảng Dân chủ Tự do vẫn có người nghi ngờ việc có cần bỏ ra khoản chi phí lớn như vậy hay không.
Khả năng hiện thực hóa kế hoạch cũng sẽ chịu ảnh hưởng từ việc Nhật Bản có được tiếp cận công nghệ lò phản ứng hạt nhân và nhiên liệu liên quan của Mỹ hay không.
Hiện Chính phủ Nhật Bản vẫn chưa ra quyết định mua sắm chính thức. Theo dự thảo, việc nghiên cứu sẽ được triển khai từ tài khóa 2027. Nhật có trang bị hay không, mua bao nhiêu chiếc và khi nào bắt đầu đóng đều chưa được xác định.
Từ khóa Nhật Bản Hải quân Trung Quốc Tàu ngầm hạt nhân Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản quan hệ Mỹ - Nhật Bản chiến lược quốc phòng Nhật Bản Koizumi Shinjiro

















![[VIDEO] Mẹ ơi, hãy yêu con lần nữa!](https://trithucvn2.net/wp-content/uploads/2026/11/Me-oi-hay-yeu-con-lan-nua-04-446x295.jpg)
















