Ông Rubio: “Cuba cần thay người cầm quyền”

Ngày 17/3, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng Cuba cần thay đổi lãnh đạo chính trị cấp cao.

Từ tuần trước, một số truyền thông Mỹ đưa tin chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang tìm cách gây sức ép buộc Tổng thống Cuba Miguel Díaz-Canel từ chức. Ông Díaz-Canel đồng thời là lãnh đạo Đảng Cộng sản Cuba.

Phát biểu tại Nhà Trắng khi tiếp Thủ tướng Ireland, ông Trump nhận định: “Cuba hiện đang ở trong tình trạng rất tồi tệ”.

Chỉ một ngày trước đó, Cuba đã trải qua đợt mất điện trên toàn quốc lần thứ 3 trong vòng 4 tháng.

“Chúng tôi sẽ sớm có hành động đối với Cuba,” ông Trump nói thêm, đồng thời cho biết Ngoại trưởng Rubio đang tiến hành trao đổi với phía Cuba.

Về phần mình, Ngoại trưởng Rubio không loại trừ khả năng Mỹ sẽ nới lỏng lệnh cấm vận lâu dài đối với Cuba nếu đổi lại là các cải cách chính trị.

“Không còn nghi ngờ gì, lệnh cấm vận gắn chặt với cải cách chính trị tại Cuba. Các quy định pháp lý đã có sẵn, nhưng vấn đề cốt lõi là nền kinh tế của họ không vận hành hiệu quả. Cuba có một nền kinh tế không thể hoạt động bình thường,” ông Rubio nói.

Ông cũng cho rằng Cuba trong thời gian dài phụ thuộc vào viện trợ từ Liên Xô và Venezuela.

“Hiện họ không còn nhận được viện trợ, nên đang gặp khó khăn, trong khi những người điều hành lại không có giải pháp. Vì vậy họ cần phải thay người cầm quyền,” ông nhấn mạnh.

Ngày 16/3, Cuba thông báo sẽ cho phép đầu tư nước ngoài vào nền kinh tế — động thái được xem là bước đi đầu tiên nhằm mở cửa một trong những nền kinh tế nhà nước cứng nhắc nhất thế giới.

Tuy nhiên, theo Ngoại trưởng Rubio, các cải cách này vẫn còn rất hạn chế.

“Cuba có một hệ thống kinh tế về cơ bản không thể vận hành, trong khi hệ thống chính trị và chính phủ lại không có khả năng sửa chữa. Vì vậy họ cần thay đổi căn bản. Các biện pháp công bố hôm qua là chưa đủ, không thể giải quyết vấn đề. Họ cần đưa ra những quyết định lớn,” ông nói.

Cùng ngày, Cuba tiếp tục hứng chịu một đợt mất điện diện rộng. Sau 3 tháng Mỹ áp đặt phong tỏa đối với các nguồn nhập khẩu năng lượng chủ chốt, quốc gia do Đảng Cộng sản lãnh đạo này đang rơi sâu hơn vào khủng hoảng kinh tế, với giá cả tăng cao, nhiên liệu bị phân phối hạn chế và tình trạng thiếu thuốc men.

Tuần trước, ông Miguel Díaz-Canel lần đầu xác nhận Cuba đang tiến hành các cuộc đàm phán cấp cao với Mỹ.

Theo PBS, nhiều người dân Cuba cho rằng so với gia đình Castro, ông Díaz-Canel không nắm giữ thực quyền lớn tại nước này.

Báo Miami Herald cũng cho biết ông Rubio đã có cuộc trao đổi với Raul Guillermo Rodriguez Castro — cháu của cựu lãnh đạo Fidel Castro — người được xem là nhân vật nắm thực quyền tại Cuba.

Theo video do truyền thông nhà nước Cuba công bố, tại một cuộc họp cấp cao của Đảng Cộng sản, ông Raul Guillermo Rodriguez Castro (41 tuổi) ngồi phía sau Tổng thống Díaz-Canel. Sự xuất hiện của ông được xem là hiếm hoi, do ông không nắm giữ chức vụ cấp cao chính thức trong đảng.

Theo FoxNews, một quan chức cấp cao Bộ Ngoại giao Mỹ bác bỏ quan điểm cho rằng các lệnh trừng phạt của Washington là nguyên nhân gây ra tình trạng nhân đạo hiện nay tại Cuba.

“Tình trạng mất điện diện rộng đã trở nên phổ biến trong nhiều năm qua ở Cuba — đó là biểu hiện của sự yếu kém và bất lực của một chế độ không thể cung cấp ngay cả những hàng hóa và dịch vụ cơ bản nhất cho người dân,” quan chức này nói.

“Đây là kết quả đáng buồn của hơn 60 năm chế độ cộng sản. Một hòn đảo từng là viên ngọc quý của vùng Caribe nay đã rơi vào cảnh nghèo đói và tăm tối.”

Quan chức này cũng dẫn lại quan điểm của Tổng thống Trump rằng phần còn lại của chính quyền Cuba nên đạt được một thỏa thuận để “cuối cùng mang lại tự do và thịnh vượng cho người dân Cuba, với sự hỗ trợ của Mỹ”.

Trong khi đó, nhà hoạt động nhân quyền Cuba Rosa María Payá cho rằng cuộc khủng hoảng hiện nay phản ánh sự sụp đổ mang tính hệ thống của chính quyền, chứ không phải do sức ép bên ngoài.

“Tình trạng mất điện chính là biểu hiện rõ ràng của sự sụp đổ của chế độ: 65 năm toàn trị cuối cùng đang tự hủy hoại chính nó,” bà nói. “Các cuộc biểu tình là việc người dân Cuba từ chối biến mất trong bóng tối đó.”

Bà cũng bác bỏ lập luận rằng các lệnh trừng phạt của Mỹ là nguyên nhân của khủng hoảng nhân đạo.

“Người dân Cuba không chịu khổ vì chính sách của Mỹ. Họ chịu khổ vì một chế độ độc tài. Gây áp lực lên chính quyền là có hiệu quả. Điều gây tổn hại cho người dân Cuba là việc hợp pháp hóa chế độ đó.”

“Cách duy nhất để chấm dứt thảm họa nhân đạo là chấm dứt chế độ này,” bà nhấn mạnh.

Xem thêm

Tổng thống Trump tuyên bố có thể đạt thỏa thuận với Cuba ‘khá sớm’

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hôm 15/3 rằng Hoa Kỳ đang đàm phán với Cuba và kỳ vọng sẽ sớm đạt được một thỏa thuận.