Ông Rubio: Kỷ nguyên kiểm soát vũ khí hạt nhân tiếp theo phải bao gồm Trung Quốc và Nga
- Lâm Yến
- •
Hôm 6/2, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã đăng một bài viết, cho rằng với việc hết hạn hiệp ước kiểm soát vũ khí giữa Mỹ và Nga, thế giới sẽ bước vào một kỷ nguyên kiểm soát vũ khí hạt nhân mới, và bước tiếp theo cần phải bao gồm cả Trung Quốc và Nga.
Trong bài viết dài đăng trên Substack, ông Rubio cho biết Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới (New START) giữa Mỹ và Nga đã hết hạn vào thứ Năm (5/2), bởi vì hiệp ước này được đàm phán trong những thời kỳ khác nhau để đối phó với những thách thức khác nhau và nay không còn phù hợp với thách thức mới từ Bắc Kinh.
“Chúng tôi có mong muốn giảm thiểu mối đe dọa hạt nhân toàn cầu một cách chân thành, nhưng chúng tôi sẽ không chấp nhận các điều khoản làm tổn hại lợi ích của Mỹ, cũng không để đạt được thỏa thuận mà bỏ qua hành vi vi phạm của đối phương.” Ngoại trưởng cho biết, “Chúng tôi sẽ đặt ra những tiêu chuẩn cao cho tất cả các đối tác hạt nhân tiềm năng. Và chúng tôi sẽ luôn đàm phán từ vị thế sức mạnh”.
Ông Rubio chỉ ra rằng Mỹ hiểu rằng quá trình này sẽ cần thời gian, bởi các hiệp ước trước đây đã mất nhiều năm để đàm phán và được ký kết giữa hai cường quốc, nhưng giờ đây cần phải đạt được thỏa thuận giữa 3 quốc gia hoặc nhiều hơn.
“Tuy nhiên, không phải vì điều gì đó khó khăn mà chúng ta nên từ bỏ hoặc chọn một lựa chọn thứ yếu.” Ông bổ sung, “Không ai hiểu rõ hơn Tổng thống Trump rằng những thỏa thuận khó khăn thường là những thỏa thuận đáng giá duy nhất, ông ấy đã nhấn mạnh nhiều lần về sức mạnh to lớn của vũ khí hạt nhân và mong muốn giảm thiểu mối đe dọa hạt nhân toàn cầu”.
Dưới đây là bản dịch toàn văn bài viết của Ngoại trưởng Mỹ:
“Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, ít có cuộc đàm phán nào phức tạp như những cuộc đàm phán giữa Mỹ và Liên Xô nhằm hạn chế và cắt giảm kho vũ khí hạt nhân khổng lồ của họ. Những cuộc đàm phán này phải xây dựng lòng tin giữa hai đối thủ gần như không có lý do để tin tưởng nhau và dựa vào một hệ thống kiểm tra phức tạp và liên tục để giám sát việc tuân thủ. Các nhà lãnh đạo Mỹ đã kiên trì, lần lượt ký kết các thỏa thuận với Liên Xô và sau này là Liên bang Nga, giúp Mỹ an toàn hơn.
Tuy nhiên, mọi thứ đều có thời điểm, và Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới (New START) đã hết hạn vào ngày hôm qua. Nhiều tiếng nói từ những người vận động kiểm soát vũ khí và truyền thông đã cố gắng miêu tả việc hiệp ước này hết hạn như một dấu hiệu cho thấy Mỹ đang bắt đầu một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới. Mối lo ngại này đã bỏ qua việc Nga, sau nhiều năm vi phạm các điều khoản của hiệp ước, đã ngừng thực hiện New START từ năm 2023. Một hiệp ước cần ít nhất hai bên tham gia, và lựa chọn của Mỹ là tự ràng buộc mình một cách đơn phương, hay nhận thức rằng thời đại mới đòi hỏi một phương hướng mới. Không phải là những hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược đã cũ, mà là một khởi đầu mới. Một hiệp ước có thể phản ánh rằng Mỹ có thể sẽ phải đối mặt không chỉ với một, mà là hai đối thủ hạt nhân – Nga và Trung Quốc.
Kể từ khi Hiệp ước New START có hiệu lực, Trung Quốc đã mở rộng kho vũ khí hạt nhân của mình một cách nhanh chóng và không minh bạch, khiến mô hình kiểm soát vũ khí cũ dựa trên thỏa thuận song phương Mỹ-Nga trở nên lỗi thời. Kể từ năm 2020, Trung Quốc đã tăng số lượng vũ khí hạt nhân từ hơn 200 lên hơn 600, và có thể sở hữu hơn 1.000 đầu đạn vào năm 2030. Một cơ chế kiểm soát vũ khí không tính đến sự mở rộng kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc – điều mà Nga đang hỗ trợ – chắc chắn sẽ làm suy yếu an ninh của Mỹ và các đồng minh của nước này.
Tổng thống Trump đã rõ ràng, kiên định và không mơ hồ rằng kiểm soát vũ khí trong tương lai phải đối phó với kho vũ khí của không chỉ một mà là hai đối thủ hạt nhân.
Lời kêu gọi về đàm phán kiểm soát vũ khí hạt nhân đa phương và ổn định chiến lược mà chúng tôi đưa ra tại Geneva hôm nay phản ánh nguyên tắc mà Tổng thống Trump đã phát biểu.
Trước hết, kiểm soát vũ khí không còn là vấn đề song phương giữa Mỹ và Nga. Như Tổng thống đã làm rõ, các quốc gia khác cũng có trách nhiệm giúp đảm bảo ổn định chiến lược, và Trung Quốc là quốc gia phải chịu trách nhiệm đầu tiên. Thứ hai, chúng tôi sẽ không chấp nhận các điều khoản làm tổn hại lợi ích của Mỹ hoặc phớt lờ hành vi vi phạm trong khi tìm kiếm một thỏa thuận trong tương lai. Chúng tôi đã nêu rõ các tiêu chuẩn của mình, và chúng tôi sẽ không kiểm soát vũ khí chỉ vì lý do kiểm soát vũ khí, mà phải đảm bảo các tiêu chuẩn này được bảo vệ. Thứ ba, chúng tôi sẽ luôn đàm phán từ vị thế sức mạnh. Nga và Trung Quốc không nên mong đợi Mỹ sẽ đứng yên để họ né tránh nghĩa vụ và mở rộng lực lượng hạt nhân. Chúng tôi sẽ duy trì sức mạnh, sự tin cậy và khả năng răn đe hạt nhân hiện đại. Tuy nhiên, trong quá trình này, chúng tôi sẽ làm mọi thứ có thể để thực hiện mong muốn chân thành của Tổng thống, đó là giảm thiểu sự hiện diện của những vũ khí khủng khiếp này trên toàn cầu.
Chúng tôi hiểu rằng quá trình này sẽ cần thời gian. Các thỏa thuận trước đây, bao gồm Hiệp ước New START, đã mất nhiều năm để đàm phán và xây dựng trên nền tảng của các tiền lệ kéo dài hàng thập kỷ. Chúng được ký kết giữa hai cường quốc, không phải giữa ba quốc gia hoặc nhiều hơn. Tuy nhiên, không phải vì điều gì đó khó khăn mà chúng ta nên từ bỏ hoặc chọn lựa thứ yếu. Không ai hiểu rõ hơn Tổng thống Trump rằng những thỏa thuận khó khăn thường là những thỏa thuận đáng giá duy nhất, ông đã nhấn mạnh nhiều lần về sức mạnh to lớn của vũ khí hạt nhân và mong muốn giảm thiểu mối đe dọa hạt nhân toàn cầu. Hôm nay tại Geneva, chúng ta đang bước những bước đầu tiên hướng đến một tương lai, nơi mối đe dọa hạt nhân toàn cầu sẽ được giảm thiểu thực sự, chứ không chỉ trên giấy. Chúng tôi hy vọng các quốc gia khác sẽ gia nhập chúng tôi trong cuộc hành trình này.
Xem thêm
Từ khóa vũ khí hạt nhân Marco Rubio
