Ông Trump muốn soạn hiệp ước vũ khí hạt nhân mới với Nga
- Lâm Yến
- •
Vào thứ Năm (5/2), Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng Mỹ sẽ không gia hạn hiệp ước giới hạn số lượng đầu đạn hạt nhân với Nga, mà thay vào đó sẽ tìm cách soạn thảo một hiệp ước hạt nhân mới.
Tổng thống Trump đăng tải trên mạng xã hội “Truth Social” rằng Washington không nên gia hạn Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới (NEW START), hiệp ước mà ông cho là “đàm phán thất bại với Nga”, và thay vào đó, Mỹ nên bắt tay vào việc xây dựng một hiệp ước hạt nhân mới.
Vào năm 2010, Tổng thống Mỹ Barack Obama và Tổng thống Nga Dmitry Medvedev đã ký kết Hiệp ước NEW START, nhằm giới hạn việc triển khai các hệ thống vũ khí hạt nhân có thể mang và thiết lập giới hạn số lượng đầu đạn hạt nhân có thể được kích hoạt. Hiệp ước này được xây dựng trên cơ sở kiểm tra lẫn nhau và cơ chế trao đổi dữ liệu. Đây là hiệp ước quân kiểm soát duy nhất còn lại giữa Mỹ và Nga, và đã hết hạn vào ngày 5/2/2026.
Tổng thống Trump nói vào thứ Năm rằng NEW START là “một hiệp ước tồi tệ mà Mỹ đã đàm phán trong quá khứ, và ngoài những vấn đề khác, hiệp ước này còn bị vi phạm nghiêm trọng”.
“Thay vì gia hạn NEW START, chúng ta nên để các chuyên gia hạt nhân của chúng ta bắt tay vào xây dựng một hiệp ước mới, cải tiến và hiện đại hóa, giúp nó có thể tồn tại lâu dài,” Tổng thống Trump viết.
Vào tháng Một, trong một cuộc phỏng vấn với giới truyền thông, ông Trump cho biết ông sẵn sàng để hiệp ước này hết hạn, và hy vọng rằng bất kỳ thỏa thuận mới nào cũng sẽ bao gồm các bên tham gia khác.
“Bạn có thể muốn thêm một số bên tham gia khác,” ông Trump nói.
Ngoại trưởng Marco Rubio vào thứ Tư (4/2) cho biết rằng bất kỳ hiệp ước kiểm soát quân sự mới nào cũng nên bao gồm Trung Quốc.
“Tổng thống đã từng nói rõ rằng để đạt được kiểm soát quân sự thực sự trong thế kỷ 21, bất kỳ thỏa thuận nào cũng không thể thiếu Trung Quốc, vì kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc (ĐCSTQ) rất lớn và đang phát triển nhanh chóng,” ông Rubio nói.
Phát ngôn viên của Tổng thống Nga, Dmitry Peskov, xác nhận rằng Hiệp ước NEW START đã hết hạn. Nga đổ lỗi cho Mỹ vì không gia hạn hiệp ước này, và cho biết đề xuất của Tổng thống Putin về việc gia hạn thêm một năm đã không được Mỹ phản hồi.
Theo Reuters, một vấn đề quan trọng đối với Mỹ trong các hiệp ước giới hạn vũ khí hạt nhân là kho vũ khí ngày càng tăng của Bắc Kinh. Ước tính Trung Quốc hiện có khoảng 600 đầu đạn hạt nhân, nhưng Lầu Năm Góc dự đoán đến năm 2030, Trung Quốc sẽ sở hữu hơn 1.000 đầu đạn hạt nhân.
Trump cho biết ông muốn tiến hành “phi hạt nhân hóa” với Nga và Trung Quốc, nhưng Bắc Kinh lại cho rằng việc kỳ vọng họ tham gia vào các cuộc đàm phán cắt giảm vũ khí với hai quốc gia sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn hơn là điều không hợp lý.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Lâm Kiến, cho biết vào thứ Năm rằng Trung Quốc sẽ không tham gia vào các cuộc đàm phán ba bên.
Ông Peskov hôm thứ Năm cho biết rằng Tổng thống Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có cuộc điện đàm hôm thứ Tư, trong đó họ thảo luận về hệ thống kiểm soát quốc tế vũ khí hạt nhân và những tác động tiêu cực có thể xảy ra đối với sự ổn định chiến lược.
Nhà Trắng hôm thứ Năm cho biết trong một tuyên bố rằng, “Tổng thống (Trump) sẽ quyết định về hướng đi trong tương lai của kiểm soát vũ khí hạt nhân và sẽ làm rõ vấn đề này theo lịch trình của mình”.
Một quan chức NATO cho biết với ABC News rằng trong những năm gần đây, cả Nga và Trung Quốc đều đang tăng cường mở rộng kho vũ khí hạt nhân của mình. Quan chức này cũng cho biết thêm rằng Nga đang áp dụng “tư thế răn đe chiến lược” trong các tuyên bố hạt nhân.
Trong năm qua, Tổng thống Putin đã liên tục phô trương sức mạnh hạt nhân của Nga, quảng bá các công nghệ mới của nước này, chẳng hạn như hệ thống “Poseidon” — một loại ngư lôi chạy bằng năng lượng hạt nhân mang đầu đạn hạt nhân. Các vũ khí hạt nhân chiến thuật như hệ thống Poseidon hiện không thuộc phạm vi điều chỉnh của NEW START.
Quan chức NATO cho biết, “Việc duy trì sự kiềm chế và thái độ có trách nhiệm trong lĩnh vực hạt nhân là vô cùng quan trọng đối với an ninh toàn cầu.”
Xem thêm
Từ khóa vũ khí hạt nhân Quan hệ Mỹ - Nga
