Philippines kêu gọi Trung Quốc tháo dỡ các cấu trúc tại bãi cạn Scarborough
Manila đã kêu gọi Bắc Kinh dỡ bỏ một giàn phao di động và các công trình liên quan khỏi Bajo de Masinloc, còn được gọi là Bãi cạn Scarborough, sau khi các cơ quan của Philippines công khai ghi nhận sự hiện diện của một giàn phao, các phao mới và các vật thể khác bên trong khu vực tranh chấp ở Biển Đông.
Tại cuộc họp báo ngày 10/6, phát ngôn viên Lực lượng Cảnh sát biển Philippines, Chuẩn đô đốc Jay Tarriela, đã trình bày một mốc thời gian giám sát, hiển thị những gì ông mô tả là một giàn phao di động, ba phao nổi mới được lắp đặt, hai phao được đặt từ tháng 10 năm ngoái, một vật thể nổi chưa xác định và các cấu trúc ăng-ten bên trong hoặc gần bãi cạn.
Ông Tarriela tuyên bố rằng giàn phao và các cấu trúc liên quan được đặt ở đó mà không có sự đồng ý hoặc cho phép của Philippines, đồng thời gọi sự hiện diện của chúng là hành vi vi phạm chủ quyền và quyền tài phán của Philippines.
Ông Rogelio Villanueva Jr., phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Philippines, người phụ trách các vấn đề hàng hải, cho biết trong một tuyên bố được đọc tại buổi họp báo: “Do đó, chúng tôi kêu gọi Trung Quốc rút lui và dỡ bỏ các cấu trúc giàn phao khỏi Bajo de Masinloc.”
Ông Villanueva cho biết Manila đã thực hiện “hành động ngoại giao thích hợp, bao gồm một số công hàm phản đối và một kháng nghị ngoại giao gửi tới Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.”
Nhà chức trách Philippines cảnh báo rằng Manila sẽ không để bãi cạn này trở thành một hòn đảo nhân tạo khác, đồng thời cho biết các cơ quan chức năng vẫn đang đánh giá mục đích của giàn phao và chưa phát hiện bất kỳ tàu nạo vét nào trong khu vực.
Ông mô tả giàn phao có diện tích mặt sàn khoảng 30 mét vuông và chiều rộng khoảng 5 đến 7 mét. Ông Tarriela cho biết nó được bao quanh bởi các tấm chắn bùn, giúp bảo vệ giàn phao khi được kéo hoặc di chuyển cùng với tàu.
Ông Tarriela cũng lưu ý về bốn chiếc cọc kim loại trên giàn phao, mà ông đánh giá là có thể được sử dụng để giữ cho giàn phao đứng yên tại một vị trí cụ thể.
Văn phòng Minh bạch Biển Tây Philippines [mà Việt Nam gọi là Biển Đông] của chính phủ nước này đã công bố các hình ảnh và tài liệu họp báo liên quan đến giàn phao và các vật thể khác được ghi nhận tại bãi cạn.
Ông Tarriela cho hay hình ảnh vệ tinh thương mại cho thấy không có cấu trúc nhân tạo nào tại lối vào Bãi cạn Scarborough vào ngày 20/5. Tuy nhiên, đến ngày 25/5, hình ảnh thương mại lại cho thấy một vật thể hình vuông gần lối vào phía đông nam của bãi cạn.
Ông Tarriela cho biết, Cục Thủy sản và Tài nguyên Thủy sinh đã thực hiện chuyến bay trinh sát trên biển vào ngày 26/5, tiếp theo là chuyến bay giám sát tầm thấp của Lực lượng Cảnh sát biển Philippines vào ngày 28/5.
Theo bản tóm tắt, trong chuyến bay ngày 28/5, một máy bay trực thăng của Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đã chặn hoặc quấy rối máy bay của Lực lượng Cảnh sát biển Philippines.
Vào ngày 30/5, hoạt động giám sát của Philippines ghi nhận có sáu công dân Trung Quốc đứng trên giàn phao. Một chiếc xuồng cao su của Trung Quốc được nhìn thấy đang lắp đặt một ăng-ten trên một trong những khối đá gần lối vào bãi cạn.
Ông Tarriela cho biết Trung Quốc đã điều một chiến đấu cơ đến trong chuyến bay ngày 30/5, mô tả hành động này là sự quấy rối khi máy bay của Lực lượng Cảnh sát biển Philippines đang tiến hành giám sát hàng hải định kỳ.
Theo ông Tarriela, vào ngày 31/5, các cơ quan chức năng Philippines ghi nhận giàn phao di chuyển từ lối vào bãi cạn vào sâu bên trong, với sự hỗ trợ của hai tàu dịch vụ Trung Quốc. Khoảng 12 đến 15 nhân viên Trung Quốc được nhìn thấy trên các tàu dịch vụ và giàn phao trong quá trình di chuyển.
Hoạt động giám sát của Philippines cũng ghi nhận một vật thể nổi chưa xác định, có hình dạng giống một thùng container, một cấu trúc có thể là ăng-ten gần phần phía nam của lối vào, và một chiếc phao bổ sung ở phần phía bắc của bãi cạn.
Mục đích vẫn chưa rõ ràng
Ông Tarriela cho biết sự hiện diện của các tàu nghiên cứu Trung Quốc khiến ông tin rằng giàn phao này có thể liên quan đến nghiên cứu khoa học biển, nhưng ông nói thêm rằng dữ liệu cụ thể đang được thu thập vẫn chưa được làm rõ.
Các quan chức Philippines từ chối suy đoán về mục đích của các vật thể này.
Ông Tarriela khẳng định không có tàu nạo vét nào được phát hiện tại bãi cạn.
Ông Villanueva cho biết các bước tiếp theo của chính phủ sẽ dựa trên các sự thật đã được xác minh, luật pháp Philippines, luật pháp quốc tế và lợi ích quốc gia.
Ông nói thêm rằng các phản hồi của Trung Quốc đối với những trao đổi ngoại giao trước đây của Philippines không thể được tiết lộ, mặc dù ông khẳng định Manila vẫn sẵn sàng giao tiếp với Bắc Kinh.
Bài học từ Đá Vành Khăn
Khi được hỏi tại cuộc họp báo liệu các cấu trúc này có gợi nhớ đến những gì đã xảy ra tại Đá Vành Khăn (Mischief Reef) – nơi Trung Quốc ban đầu đặt các cấu trúc nhỏ trước khi biến rạn san hô này thành một đảo nhân tạo lớn sau đó – phát ngôn viên Hội đồng Hàng hải Quốc gia, Phó Đô đốc nghỉ hưu Alexander S. Lopez, cho biết Philippines đã rút ra bài học từ kinh nghiệm trong quá khứ.
Ông Lopez đề cập đến “cơn ác mộng Vành Khăn” và mô tả cách tiếp cận của Bắc Kinh là “cắt lát salami”, một thuật ngữ được sử dụng để chỉ các hành động gia tăng từng bước nhằm thay đổi dần dần các điều kiện trên thực địa hoặc trên biển.
Ông Lopez khẳng định chính phủ Philippines sẽ sử dụng các biện pháp ngoại giao, pháp lý và hòa bình để bảo vệ lãnh thổ, chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của đất nước.
Lời cảnh báo này chưa đến mức khẳng định hoạt động bồi lấp đã bắt đầu tại bãi cạn Scarborough. Các quan chức Philippines chỉ mô tả giàn phao và các vật thể khác là những diễn biến đang được giám sát và đánh giá.
Tranh chấp pháp lý
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm đã phản hồi vào ngày 9/6 bằng cách khẳng định tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh đối với bãi cạn này, nơi Trung Quốc gọi là đảo Hoàng Nham.
Bãi cạn Scarborough nằm cách tỉnh Zambales của Philippines khoảng 120 hải lý và cách Hải Nam, tỉnh cực nam của Trung Quốc, hơn 500 hải lý, ông Tarriela thông tin tại buổi họp báo.
Manila tuyên bố bãi cạn này là một phần lãnh thổ của Philippines và nằm trong các vùng biển của Philippines theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển, hay UNCLOS.
Ông Villanueva nhận định các cấu trúc này không phù hợp với UNCLOS, phán quyết trọng tài Biển Đông năm 2016 và các cam kết của Trung Quốc theo Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông năm 2002 (DOC).
Phán quyết trọng tài năm 2016 đã bác bỏ các tuyên bố quyền lịch sử sâu rộng của Bắc Kinh ở Biển Đông và kết luận rằng chính quyền Trung Quốc đã can thiệp trái phép vào các hoạt động đánh bắt cá truyền thống tại bãi cạn Scarborough. Tuy nhiên, tòa trọng tài không định đoạt chủ quyền đối với chính bãi cạn này.
Bắc Kinh đã bác bỏ phán quyết và không tham gia vào vụ kiện trọng tài.
Ông Tarriela cho biết tính đến cuộc họp báo ngày 10/6, hai tàu nghiên cứu của Trung Quốc vẫn đang được giám sát tại bãi đá ngầm này.
Theo The Epoch Times
Xem thêm
Từ khóa Philippines Bãi cạn Scarborough
