Tổng thống Trump: Canada đang “tự hủy hoại một cách có hệ thống” với  thỏa thuận với Trung Quốc

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump cho rằng Canada đang “tự hủy hoại một cách có hệ thống”, đồng thời nói rằng “thỏa thuận với Trung Quốc là một thảm họa đối với họ”.

“Canada đang tự hủy hoại chính mình một cách có hệ thống. Thỏa thuận với Trung Quốc là một thảm họa đối với họ. Nó sẽ bị ghi vào lịch sử là một trong những thỏa thuận tệ hại nhất, dưới mọi hình thức,” ông Trump viết trong một bài đăng ngày 25/1 trên mạng xã hội ‘Truth Social’. “Tất cả các doanh nghiệp của họ (Canada) đang tháo chạy sang Mỹ. Tôi thực sự muốn thấy Canada tồn tại và thịnh vượng!”

Ông Trump đính kèm trong bài đăng một đoạn video ghi lại phát biểu của ông Brian Kingston, Chủ tịch kiêm CEO Hiệp hội Các nhà sản xuất xe cơ giới Canada, tại một cuộc họp báo ngày 21/1 ở Ontario. Ông Trump gọi đoạn video này là “rất đáng xem”.

Trong video, ông Kingston cho rằng thỏa thuận thương mại của Ottawa với Bắc Kinh là “vô cùng đáng lo ngại” vì nó có khả năng “làm suy yếu ngành công nghiệp ô tô của Canada và gây ra rủi ro cho tương lai của chuỗi cung ứng ô tô tích hợp Bắc Mỹ”.

Theo ông Kingston, “với 90% sản lượng của Canada được xuất sang Hoa Kỳ, sẽ không có ngành công nghiệp nào tồn tại nếu thiếu quyền tiếp cận thị trường Mỹ và sự hội nhập Bắc Mỹ”.

Ông Kingston nói thêm rằng tương lai của ngành ô tô Canada phụ thuộc vào việc “bảo đảm mối quan hệ thương mại của chúng ta với Hoa Kỳ”. Ngoài ra, ông cho biết việc đa dạng hóa “không phải là một lựa chọn” đối với ngành ô tô, vì các thị trường châu Âu và châu Á được phục vụ tốt hơn bởi các nhà máy lắp ráp đặt tại chính các khu vực đó.

Trong một bài đăng tiếp theo trên ‘Truth Social’ ngày 25/1, ông Trump nói rằng Trung Quốc đang “thành công và hoàn toàn tiếp quản đất nước từng vĩ đại là Canada”.

Những bài đăng này xuất hiện trong bối cảnh vài ngày qua ông Trump đã liên tục bày tỏ lo ngại về các thỏa thuận gần đây của Canada với Trung Quốc, đồng thời nói rằng nếu Canada “ký thỏa thuận với Trung Quốc” thì nước này sẽ phải chịu mức thuế 100% đối với toàn bộ hàng hóa Canada xuất khẩu sang Hoa Kỳ.

Trong chuyến đi Trung Quốc hồi đầu tháng của mình, ông Carney đã ký một loạt thỏa thuận với Bắc Kinh, bao gồm việc cắt giảm thuế đối với xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc từ 100% xuống còn 6,1% cho 49.000 xe đầu tiên, để đổi lấy việc Trung Quốc giảm thuế đối với hạt cải dầu (canola) của Canada ít nhất cho đến hết năm nay.

Khi ở Trung Quốc, ông Carney nói rằng Ottawa đang ở trong một “quan hệ đối tác chiến lược” với Bắc Kinh và rằng những tiến triển đạt được trong quan hệ đối tác này “đặt chúng ta vào vị thế thuận lợi cho trật tự thế giới mới”. Ông Carney cũng cho biết quan hệ giữa Ottawa và Bắc Kinh đã bước sang một “kỷ nguyên mới”.

Đáp lại lời đe dọa áp thuế 100% của Trump, ông Carney nói với các phóng viên ngày 25/1 rằng Canada “không có ý định” theo đuổi một hiệp định thương mại tự do với Trung Quốc. Ông cho biết Canada có các cam kết trong khuôn khổ Hiệp định Mỹ–Mexico–Canada (USMCA) “không theo đuổi các hiệp định thương mại tự do với các nền kinh tế phi thị trường mà không thông báo trước”.

“Chúng tôi không có ý định làm điều đó với Trung Quốc hay bất kỳ nền kinh tế phi thị trường nào khác,” ông Carney nói. “Những gì chúng tôi đã làm với Trung Quốc là nhằm khắc phục một số vấn đề đã phát sinh trong vài năm qua.”

Quan ngại của chính quyền Mỹ

Ngày 25/1, tài khoản mạng xã hội ‘Phản ứng nhanh’ của Nhà Trắng đã đăng tải một video ghi lại cuộc phỏng vấn giữa Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent với ABC News, trong đó ông Bessent nói rằng Hoa Kỳ có một thị trường “hội nhập cao” với Canada.

“Chúng ta không thể để Canada trở thành cửa ngõ để Trung Quốc đổ hàng hóa giá rẻ của họ vào Mỹ,” ông Bessent tuyên bố.

“Tôi không chắc Thủ tướng Carney đang làm gì ở đây, ngoài việc cố gắng phát tín hiệu đạo đức với những người bạn theo chủ nghĩa toàn cầu của ông ta ở Davos,” ông Bessent nói thêm. “Tôi không nghĩ ông ấy đang làm điều tốt nhất cho người dân Canada.”

Trong khi ban đầu tỏ ra xem nhẹ thỏa thuận mới của ông Carney với Trung Quốc, ông Trump nói với các phóng viên rằng việc ông Carney ký thỏa thuận thương mại với Trung Quốc là một “điều tốt,” thì các thành viên cấp cao trong nội các của ông Trump lại bày tỏ lo ngại.

Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy tuyên bố  trong một bài đăng trên mạng xã hội X ngày 17/1 rằng Ottawa sẽ “phải hối hận” vì quyết định hợp tác với Bắc Kinh và đưa xe điện Trung Quốc vào thị trường của mình.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cũng đưa ra nhận định tương tự trên CNBC ngày 16/1, nói rằng thỏa thuận này “có vấn đề đối với Canada” và rằng Washington đã áp thuế đối với xe điện Trung Quốc để bảo vệ người lao động ngành ô tô. Ông nói rằng về “lâu dài,” Canada “sẽ không hài lòng vì đã ký thỏa thuận đó”.

Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick cũng nói ngày 22/1 rằng Ottawa có thể đối mặt với nguy cơ làm tổn hại đến các cuộc đàm phán tái thương lượng USMCA sắp tới nếu tìm cách thắt chặt quan hệ hơn nữa với Trung Quốc.

Xem thêm

'Học thuyết Donroe': Làm suy yếu Trung Quốc là trọng tâm chiến lược của ông Trump

Một "chiến lược chống ĐCSTQ" đã hình thành trong nội bộ Đảng Cộng hòa.