Hôm 19/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên tiếng phản bác các chỉ trích nhằm vào bản ghi nhớ mà Washington ký với Tehran. Ông tuyên bố chính quyền Iran đã kiệt quệ và cho rằng cuộc xung đột vừa qua đã làm suy yếu đáng kể quốc gia này.

Tổng thống Donald J. Trump ký Sắc lệnh hành pháp thành lập lực lượng đặc nhiệm chống gian lận do Phó Tổng thống J.D. Vance lãnh đạo, ngày 16/3/2026, tại Phòng Bầu dục. (Ảnh: Molly Riley/ Nhà Trắng)

Bản ghi nhớ bao gồm điều khoản khởi động thời hạn đàm phán 60 ngày để đạt được thỏa thuận cuối cùng về tương lai chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Iran. Trong bản ghi nhớ cũng như các phát biểu công khai, chính quyền Trump vẫn để ngỏ khả năng tiến hành thêm các cuộc tấn công nếu Iran không tuân thủ.

“Chúng ta không gặp họ vì tuyệt vọng, mà Iran mới là bên tuyệt vọng. Họ đã KIỆT QUỆ!” Tổng thống Trump viết trên Truth Social. “Chúng ta sẽ thực hiện theo thời hạn 60 ngày. Họ sẽ không nhận được một đồng nào, không một xu nào!”

Ông Trump nói rằng cuộc chiến đã “làm suy yếu Iran”, khiến nước này không còn “không quân, hải quân, hệ thống phòng không, radar, hay hầu như bất cứ thứ gì khác”.

Ông cũng chỉ trích những người phản đối thỏa thuận, cho rằng họ sai khi nhận định Iran hiện “ở vị thế tốt hơn” so với 4 tháng trước, trước khi các cuộc không kích của Mỹ bắt đầu.

Tổng thống Trump đã ký bản ghi nhớ với Iran vào ngày 17/6 trong khi đang dự tiệc tối cùng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại Cung điện Versailles ở Pháp. Thỏa thuận dự kiến có hiệu lực ngay lập tức, kéo dài lệnh ngừng bắn, chấm dứt việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran và mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz – tuyến đường mà Iran trên thực tế đã phong tỏa kể từ khi xung đột bắt đầu.

Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance, khi trả lời phóng viên tại Nhà Trắng, bác bỏ chỉ trích cho rằng việc triển khai thỏa thuận ban đầu gây rối ren, nói rằng “Tôi không nghĩ thông điệp công khai của chúng tôi là hỗn loạn”.

Ông cũng đưa ra cảnh báo với Israel – quốc gia vốn thúc ép Mỹ có lập trường cứng rắn hơn với Iran và đã tiến hành các cuộc tấn công vào nhóm khủng bố Hezbollah do Iran hậu thuẫn ở Lebanon trong suốt cuộc chiến, kể cả ngay trước khi đạt được thỏa thuận gia hạn ngừng bắn. Các cuộc tấn công đó đã làm phức tạp thêm những nỗ lực hòa bình với Iran.

“Dường như Tổng thống Trump là nguyên thủ duy nhất trên thế giới hiện nay còn đồng cảm với Nhà nước Israel”, ông Vance nói. “Và ông ấy cũng là nguyên thủ của siêu cường số một thế giới”.

Phó Tổng thống cho biết hơn 12,5 triệu thùng dầu đã đi qua eo biển Hormuz vào tối thứ Tư (17/6), đồng thời nói việc Mỹ nới lỏng lệnh phong tỏa đối với Iran là “tôn trọng cam kết của chúng ta trong giai đoạn đầu của thỏa thuận”.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết trong một bài đăng trên X ngày 18/6 rằng các tàu chiến Mỹ “sẽ duy trì sự hiện diện trong khu vực để bảo đảm mọi khía cạnh của thỏa thuận được tuân thủ và có hiệu lực đầy đủ”.

Theo thỏa thuận, kho dự trữ urani làm giàu cấp độ cao của Iran tối thiểu phải được pha loãng dưới sự giám sát quốc tế. Thỏa thuận cũng nêu rõ Iran không được mua sắm hoặc phát triển vũ khí hạt nhân.

Một quỹ tư nhân sẽ được thành lập để hỗ trợ Iran tái thiết sau xung đột, đồng thời làm nguồn đầu tư cho các ngành công nghiệp của quốc gia giàu dầu mỏ này, theo nội dung bản ghi nhớ. Điều khoản quy định rõ rằng Tehran phải tuân thủ thỏa thuận.

Sau khi những nét chính của thỏa thuận được công bố trong tuần này, các nghị sĩ cả đảng Dân chủ lẫn đảng Cộng hòa đều lên tiếng chỉ trích.

Thượng nghị sĩ Roger Wicker, thành viên đảng Cộng hòa bang Mississippi, đồng thời là Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện, nói với Reuters rằng ông lo ngại bản ghi nhớ này “đánh đổi” những thành quả quân sự của Mỹ.

Ông Wicker cũng cho rằng sẽ là sai lầm nếu buộc Israel phải nhượng bộ trước Hezbollah ở Lebanon, đồng thời phản đối việc dỡ bỏ bất kỳ lệnh trừng phạt nào đối với Iran hoặc giải phóng các tài sản bị phong tỏa của nước này “chỉ để đổi lấy việc Iran đồng ý đàm phán thêm 60 ngày”.

Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen, thành viên Dân chủ cấp cao trong Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, tuyên bố rằng chính quyền Mỹ đã “liên tiếp nhượng bộ chế độ Iran mà gần như không nhận lại được gì”.