Ngày 11/5, Bộ Ngoại giao Trung Quốc xác nhận Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ thăm Trung Quốc từ ngày 13 đến 15/5.

Tổng thống Mỹ Donlad Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. (Ảnh: JIM WATSONPETER KLAUNZER/AFP/POOL/AFP qua Getty Images)

Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin, chuyến đi của ông Trump là chuyến thăm cấp nhà nước theo lời mời của lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình.

Trước đó, truyền thông quốc tế cho biết lịch trình thăm Trung Quốc của ông Trump sẽ kéo dài 3 ngày 2 đêm, và cuộc gặp Trump–Tập dự kiến diễn ra vào ngày 14/5.

Giới quan sát dự đoán các chủ đề thảo luận giữa hai bên có thể bao gồm thương mại, xung đột Mỹ–Iran, vấn đề Đài Loan cùng nhiều nội dung khác.

Tuy nhiên, ngay trước chuyến thăm của ông Trump, căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc trong các lĩnh vực năng lượng, công nghệ và chuỗi cung ứng công nghiệp quốc phòng vẫn tiếp tục leo thang.

Ngày 8/5, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài thuộc Bộ Tài chính Mỹ công bố áp đặt lệnh trừng phạt đối với 10 cá nhân và doanh nghiệp, trong đó có nhiều công ty đặt tại Trung Quốc và Hồng Kông. Phía Mỹ cáo buộc các đối tượng này hỗ trợ Iran mua vũ khí cũng như cung cấp nguyên liệu cần thiết để chế tạo máy bay không người lái “Nhân Chứng” và tên lửa đạn đạo.

Cùng ngày, ba công ty Trung Quốc cung cấp hình ảnh vệ tinh cho Iran cũng bị Bộ Ngoại giao Mỹ trừng phạt, bao gồm:

  • Công ty Meentropy Technology tại Hàng Châu
  • Công ty Earth Eye tại Bắc Kinh
  • Công ty Chang Guang Satellite Technology

Bộ Ngoại giao Mỹ đồng thời cảnh báo rằng các cuộc tấn công nhằm vào binh sĩ Mỹ và các đối tác của Washington chắc chắn sẽ bị đáp trả.

Cuối tháng 4, Bộ Tài chính Mỹ cũng đã công bố lệnh trừng phạt đối với 5 nhà máy lọc dầu “ấm trà” của Trung Quốc — thuật ngữ phương Tây dùng để chỉ các nhà máy lọc dầu tư nhân địa phương của Trung Quốc — với lý do các cơ sở này lâu nay liên tục mua dầu của Iran, qua đó cung cấp nguồn tài chính giúp duy trì chính quyền Tehran.

5 nhà máy lọc dầu “ấm trà” của Trung Quốc gồm:

  • Công ty Hóa dầu Hằng Lực
  • Công ty Hóa dầu Lỗ Thanh Thọ Quang Sơn Đông
  • Tập đoàn Hóa dầu Kim Thành Sơn Đông
  • Tập đoàn Hóa chất Tân Hải Hà Bắc
  • Công ty Hóa chất Thắng Tinh Sơn Đông

Trong đó, Công ty Hóa dầu Hằng Lực là nhà máy lọc dầu độc lập lớn thứ hai Trung Quốc, còn 4 công ty còn lại là các doanh nghiệp tư nhân quy mô vừa và nhỏ.

Ngày 2/5, Bộ Thương mại Trung Quốc lần đầu tiên kích hoạt “Luật chống trừng phạt nước ngoài”, yêu cầu các doanh nghiệp Trung Quốc không được tuân thủ lệnh trừng phạt của Mỹ đối với 5 nhà máy lọc dầu nói trên.

Tuy nhiên, theo tiết lộ của hãng tin Tài chính Bloomberg, các cơ quan quản lý tài chính Trung Quốc đã khuyến nghị những ngân hàng lớn nhất trong nước tạm thời ngừng cấp các khoản vay mới cho 5 nhà máy lọc dầu này.

Lý Ngọc t/h